Strona 2: Rodzaje i cechy liryki

Wiersz "Apollo i Marsjasz" Herberta można analizować w kontekście różnych rodzajów liryki. Podział liryki ze względu na sposób wypowiedzi podmiotu lirycznego obejmuje:

a) Lirykę pośrednią - gdy podmiot liryczny nie nazywa wprost swoich uczuć b) Lirykę bezpośrednią - gdy podmiot wprost wyraża i nazywa swoje uczucia c) Lirykę inwokacyjną (zwrotu do adresata) - gdzie najważniejsze jest to, do kogo się mówi

Definicja: Liryka pośrednia to rodzaj liryki, w której podmiot liryczny nie wyraża swoich uczuć bezpośrednio, ale poprzez obrazy, symbole czy metafory.

Podział liryki ze względu na temat obejmuje lirykę:

• religijną
• miłosną
• filozoficzną
• patriotyczną

Highlight: Najważniejsze cechy liryki to brak fabuły i narratora, co odróżnia ją od epiki i dramatu.

Przykład: "Apollo i Marsjasz" Herberta można zaliczyć do liryki filozoficznej, gdyż porusza temat relacji między człowiekiem a bóstwem oraz konsekwencji przekraczania granic.

Strona 1: Pojedynek bez szans na zwycięstwo

Wiersz "Apollo i Marsjasz" Zbigniewa Herberta przedstawia mitologiczny pojedynek Apolla z Marsjaszem, który jest przykładem nierównej walki boga z człowiekiem. Utwór ten należy do gatunku liryki narracyjnej, będącej odmianą liryki pośredniej.

Przykład: Inne znane pojedynki bogów z ludźmi to Atena i Arachne, Achilles i Hektor, oraz Tantal i Syzyf.

Plan wydarzeń w wierszu obejmuje:

1. Zawody muzyczne
2. Zwycięstwo Apolla w grze na cytrze
3. Okrutna kara dla Marsjasza - obdarcie ze skóry
4. Przemiana płaczu boginek leśnych w rzekę

Definicja: Liryka narracyjna to odmiana liryki pośredniej, która zawiera niewielką fabułę bez komentarza odautorskiego. Podmiot liryczny nie uczestniczy bezpośrednio w zdarzeniach, a emocje wyrażane są za pomocą fabuły.

Highlight: W "Apollo i Marsjasz" Herbert wykorzystuje środki stylistyczne charakterystyczne dla liryki narracyjnej, aby przekazać emocje związane z tragicznym losem Marsjasza.