Sytuacja kafkowska i bohater uniwersalny
Sytuacja kafkowska to sytuacja bez wyjścia, absurdalna, w której człowiek kompletnie się gubi. Taką właśnie sytuację przeżywa główny bohater powieści - Józef K.
Józef K. to bohater Każdy - jego nazwisko jest niepełne (aluzja do kartotek policyjnych), ma 30 lat (nawiązanie do "Boskiej Komedii" - połowa życia), pracuje w banku na wysokim stanowisku prokurent. Mieszka w pensjonacie w stolicy u pani Grubach, nie ma żony, utrzymuje kontakty z kochanką Elizą, choć nie jest ona dla niego ważna.
Co ciekawe, Józef K. nie utrzymuje bliższych relacji z rodziną, nie ma przyjaciół ani nikogo bliskiego, komu mógłby się zwierzyć. Jest to człowiek samotny z wyboru, skupiony na pracy.
⚠️ Warto zapamiętać: "Proces" jest interpretowany jako powieść paraboliczna - postacie i wydarzenia nie są ważne przez swoje cechy jednostkowe, ale obrazują uniwersalne prawdy o człowieku, historii i świecie.
Kobiety w życiu Józefa K. pełnią szczególną rolę. Poza panną Bürstner, którą darzy pewnym uczuciem, bohater traktuje kobiety przedmiotowo - jako potencjalną pomoc w swojej sprawie. Dotyczy to zarówno jego kochanki Elizy, żony Woźnego, jak i Leni - pokojówki i kochanki adwokata, której pozwala się uwodzić, licząc na pomoc.
