Podstawy funkcji kwadratowej

Funkcja kwadratowa w postaci ogólnej to f$x$ = ax² + bx + c, gdzie a≠0. Kształt paraboli zależy od wartości a:

• gdy a > 0 - parabola jest skierowana ramionami do góry (∪)
• gdy a < 0 - parabola jest skierowana ramionami w dół (∩)

Punkt C to miejsce, gdzie parabola przecina oś OY (czyli wartość f(0)).

Aby znaleźć miejsca zerowe funkcji kwadratowej, rozwiązujemy równanie: ax² + bx + c = 0

Kluczowa jest tu wartość wyróżnika: Δ = b² - 4ac. Gdy:

• Δ > 0 - funkcja ma dwa miejsca zerowe: x₁ = $-b-√Δ$/(2a) i x₂ = $-b+√Δ$/(2a)

💡 Pamiętaj, że znak współczynnika a decyduje nie tylko o kształcie paraboli, ale też o zachowaniu funkcji - czy rośnie, czy maleje w nieskończoności!

Miejsca zerowe i wierzchołek paraboli

Kontynuując temat miejsc zerowych - gdy:

• Δ = 0 - funkcja ma jedno miejsce zerowe: x₀ = -b/(2a)
• Δ < 0 - funkcja nie ma miejsc zerowych (parabola nie przecina osi OX)

Najważniejszym punktem paraboli jest jej wierzchołek H(p,q). Współrzędne wierzchołka możemy obliczyć:

• p = -b/(2a) lub p = $x₁ + x₂$/2 (gdy znamy miejsca zerowe)
• q = -Δ/(4a) lub po prostu q = f$p$

Przez wierzchołek przechodzi oś symetrii paraboli o równaniu x = p.

Znając wierzchołek, możemy zapisać funkcję w postaci kanonicznej: f$x$ = a$x-p$² + q

🔑 Wierzchołek paraboli to punkt, w którym funkcja przyjmuje wartość najmniejszą (gdy a > 0) lub największą (gdy a < 0)!

Postać iloczynowa i własności funkcji kwadratowej

Gdy znamy miejsca zerowe funkcji, możemy zapisać ją w postaci iloczynowej:

• Dla Δ > 0: f$x$ = ax-x₁$$x-x₂, gdzie x₁≠x₂
• Dla Δ = 0: f$x$ = a$x-x₀$²

Własności funkcji kwadratowej zależą od znaku współczynnika a:

Gdy a > 0:

• Dziedzina to cały zbiór liczb rzeczywistych (ℝ)
• Zbiór wartości to ⟨q,+∞)
• Funkcja maleje na $-∞,p$ i rośnie na $p,+∞$

Gdy a < 0:

• Dziedzina to również cały zbiór ℝ
• Zbiór wartości to (-∞,q⟩
• Funkcja rośnie na $-∞,p$ i maleje na $p,+∞$

👉 Zapamiętaj trzy postacie funkcji kwadratowej: ogólną (ax²+bx+c), kanoniczną $a(x-p)²+q$ i iloczynową $a(x-x₁)(x-x₂)$ - umiejętność przechodzenia między nimi jest kluczowa!

Przekształcenia między postaciami funkcji

Przechodzenie z postaci ogólnej do kanonicznej:

1. Obliczamy p = -b/(2a)
2. Obliczamy q = f$p$

Na przykład, dla f$x$ = 2x² - 3x + 1:

• p = -$-3$/(2·2) = 3/4
• q = f$3/4$ = -1/8 Więc f$x$ = 2$x - 3/4$² - 1/8

Przechodzenie z ogólnej do iloczynowej:

1. Obliczamy Δ i miejsca zerowe x₁, x₂
2. Zapisujemy f$x$ = ax-x₁$$x-x₂

Z kanonicznej do ogólnej rozwijamy wzory skróconego mnożenia: f$x$ = 2$x-1$² + 5 = 2$x² - 2x + 1$ + 5 = 2x² - 4x + 7

Z iloczynowej do ogólnej mnożymy nawiasy: f$x$ = -3x+2$$x-3 = -3$x² - x - 6$ = -3x² + 3x + 18

💡 Potrafisz przejść z dowolnej postaci na inną? Spróbuj najpierw przekształcić funkcję do postaci ogólnej, a następnie do tej, którą chcesz uzyskać - to najłatwiejszy sposób!