Notatka: Wykresy i Wzory Funkcji Trygonometrycznych

Okresowość i parzystość funkcji trygonometrycznych

Funkcja okresowa to taka, która powtarza swoje wartości w regularnych odstępach. Jeśli f$x+T$ = f$x$ dla wszystkich x, to T nazywamy okresem funkcji.

Podstawowe okresy funkcji trygonometrycznych to: sin x i cos x mają okres T₀ = 2π, a tg x i ctg x mają okres T₀ = π. To oznacza, że wykresy tych funkcji "powtarzają się" co określoną odległość na osi x.

Parzystość funkcji jest równie ważna: cos x jest funkcją parzystą (cos$-x$ = cos x), więc jej wykres jest symetryczny względem osi y. Sin x, tg x i ctg x są nieparziste $f(-x) = -f(x)$, więc ich wykresy są symetryczne względem początku układu współrzędnych.

💡 Wskazówka: Zapamiętaj, że cosinus to "przyjaciel" - zawsze taki sam dla x i -x, a pozostałe funkcje "zmieniają znak" dla przeciwnych argumentów!

Funkcje sinus i cosinus - podstawowe właściwości

Funkcja sinus f$x$ = sin x ma dziedzinę D = ℝ i zbiór wartości W = ⟨-1,1⟩. Osiąga maksimum równe 1 dla x = π/2 + 2πk, a minimum równe -1 dla x = -π/2 + 2πk.

Sin x = 0 gdy x = kπ (czyli w punktach 0, π, 2π, 3π...). Funkcja jest dodatnia w przedziałach (2πk, π + 2πk) i ujemna w przedziałach (-π + 2πk, 2πk).

Funkcja cosinus f$x$ = cos x również ma dziedzinę D = ℝ i zbiór wartości W = ⟨-1,1⟩. Maksimum równe 1 osiąga dla x = 2πk, a minimum równe -1 dla x = π + 2πk.

Cos x = 0 gdy x = π/2 + kπ (czyli w punktach π/2, 3π/2, 5π/2...). Funkcja jest dodatnia w przedziałach (-π/2 + 2πk, π/2 + 2πk) i ujemna w pozostałych obszarach okresu.

💡 Wskazówka: Zapamiętaj kluczowe wartości: sin 30° = 1/2, sin 45° = √2/2, sin 60° = √3/2, a dla cosinusa te wartości są "odwrócone"!

Funkcje tangens i cotangens

Funkcja tangens f$x$ = tg x = sin x/cos x ma dziedzinę D = ℝ \ {π/2 + kπ} (wykluczone punkty, gdzie cosinus = 0). Ma okres T₀ = π i zbiór wartości W = ℝ.

Tg x = 0 gdy x = kπ, jest dodatnia w przedziałach (kπ, π/2 + kπ) i ujemna w przedziałach (-π/2 + kπ, kπ). Funkcja jest rosnąca w całej swojej dziedzinie.

Funkcja cotangens f$x$ = ctg x = cos x/sin x ma dziedzinę D = ℝ \ {kπ} (wykluczone punkty, gdzie sinus = 0). Również ma okres T₀ = π i zbiór wartości W = ℝ.

Ctg x = 0 gdy x = π/2 + kπ, jest dodatnia w przedziałach (kπ, π/2 + kπ) i ujemna w przedziałach (π/2 + kπ, π + kπ). W przeciwieństwie do tangensa, cotangens jest malejący w całej dziedzinie.

💡 Wskazówka: Tangens i cotangens to "odwrotności" - gdzie jeden jest nieokreślony, tam drugi przechodzi przez zero, i na odwrót!