Biologia /

biologia - człowiek

biologia - człowiek

 SKÓRA
Skóra jest największym narządem organizmu.
Funkcje powłoki ciała:
a) utrzymanie homeostazy
b) zabezpiecza przed urazami mechanicznymi

Komentarze (1)

Udostępnij

Zapisz

12

biologia - człowiek

user profile picture

Wiktoria

4 Followers
 

Biologia

 

8/3

Notatka

skóra, ruch, kości, szkielet osiowy, stawy, mięśnie, odżywianie się zwierząt, witaminy, uk. pokarmowy, procesy trawienia, uk. oddechowy, wymiana gazowa, uk. krążenia, uk. krwionośny, uk. nerwowy, narządy zmysłów, krew, odporność, uk. hormonalny, rozmnażan

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

SKÓRA Skóra jest największym narządem organizmu. Funkcje powłoki ciała: a) utrzymanie homeostazy b) zabezpiecza przed urazami mechanicznymi c) chroni przed wnikaniem do organizmu substancji chemicznych chroni przed promieniowaniem d) e) pozwala na odbiór informacji f) uczestniczy w formowaniu kształtu zwierząt g) u zwierząt słodkowodnych ogranicza wnikanie wody do wnętrza ciała h) w słodkowodnych chroni przed odwodnieniem Powłoki ciała zwierząt bezkręgowych: a) pinakoderma - u gąbek, zbudowana z pinakocytów, które są wieloboczne, płaskie b) epiderma-u parzydełkowców, jest zbudowana z komórek nabłonkowo-mięśniowych. Występują w niej komórki nerwowe, zmysłowe, interstycjalne i parzydełkowe c) wód powłokowo-mięśniowy - u płazińców, nicieni, pierścienic i mięczaków. Składa się z nabłonka i mięśni. U płazińców mają liczne rzęski. U mięczaków wytwarza wapienną muszlę d) nabłonek pokryty oskórkiem u wrotków syncytialny nabłonek jest pokryty elastycznym oskórkiem, który wytwarza pancerz u stawonogów wytworem naskórka jest gruby, chitynowy oskórek e) powłoka ciała szkartupni - nabłonek o budowie komórkowej lub syncytialnej. Pod nim znajduje się warstwa tkanki łącznej ● Neoderma - integument; to powłoka ciała występująca u tasiemców i przywr. Funkcje: ochrona przed enzymami trawiennymi gospodarza, pobieranie pokarmu, udział w wymianie gazowej i oddychaniu. Budowa neodermy: komórki nabłonka zlewają się, tworząc syncytium. Jego zewnętrzna część zawiera organelle. Wytwarza ona również mikrokosmki, które zwiększają powierzchnię chłonną. Na zewnętrznej powierzchni syncytium znajduje się glikokaliks. Część wewnętrzna jest zanurzona w parenchymie. Pod nabłonkiem znajdują się mięśnie okrężne i podłużne. Funkcje skóry: a) syntetyzowanie witaminy D3. Witamina ta jest transportowana do wątroby, a następnie do nerek,...

Więcej zabawy podczas nauki z nami

Pomoc w odrabianiu zadań domowych

Dzięki funkcji zadawania pytań możesz w każdej chwili zadać pytanie i uzyskać odpowiedź od innych uczniów.

Ucz się razem z innymi

Dzięki Knowunity otrzymujesz materiały do nauki od innych w nowoczesny i wygodny sposób, aby jak najlepiej się uczyć. Tutaj uczniowie dzielą się swoją wiedzą, wymieniają się pomysłami i pomagają sobie nawzajem.

Bezpieczne i sprawdzone

Niezależnie od tego, czy chodzi o streszczenia, ćwiczenia czy notatki, Knowunity gromadzi wszystkie treści i tworzy bezpieczne środowisko nauki, do którego dziecko może mieć dostęp w dowolnym momencie.

Pobierz aplikację

Alternatywny zapis:

gdzie jest przekształcana w formę aktywną. Jej funkcją jest pobudzenie wchłaniania jonów wapnia przed błonę śluzową jelit. b) receptorowa - odbieranie bodźców z otoczenia c) wydalnicza - wydalanie wody, mocznika i soli mineralnych przez gruczoły potowe d) ochronna-przed promieniowaniem słonecznym, urazami mechanicznymi, substancjami chemicznymi, drobnoustrojami chorobotwórczymi i przed utratą wody z organizmu e) termoregulacyjna - oddawanie nadmiaru ciepła, ograniczanie strat ciepła przez gruczoły potowe, naczynia krwionośne f) wydzielnicza - łój, pot, mleko przez gruczoły łojowe, potowe i mlekowe Budowa skóry: zewnętrzną warstwą jest naskórek. Jest to nabłonek wielowarstwowy płaski rogowaciejący. Jego komórki tworzą dwie warstwy: a) zrogowaciałą - budują ją komórki martwe, płaskie. Utrudniają wnikanie drobnoustrojów chorobotwórczych. W tej warstwie znajdują się hydrofobowe glikolipidy, które zabezpieczają przed przenikaniem wody z tkanek do środowiska zewnętrznego. Komórki zawierają też białka keratyny, które zapewniają wytrzymałość mechaniczną. b) rozrodczą komórki tej warstwy dzielą się mitotycznie, a powstałe komórki przesuwają się ku powierzchni naskórka i rogowacieją. Warstwa ta zawiera melanocyty, które produkują melaniny. Są to tyrozyny, które odpowiadają za zabarwienie skóry, Wyróżnia się czerwoną feomelanine i czarną eumelaninę. Ich zadaniem jest ochrona przed szkodliwym wpływem promieniowania. Pod naskórkiem znajduje się skóra właściwa zbudowana z tkanki łącznej włóknistej. Wyróżnia się warstwy skóry właściwej: a) brodawkową - zbudowana z tkanki łącznej włóknistej luźnej. Występują w niej uwypuklenia, które zwiększają powierzchnię styku tkanki łącznej z naskórkiem. Ułatwia to odżywianie naskórka, który jest nieukrwiony b) siatkowatą- zbudowana z tkanki łącznej właściwej zbitej, zwierającej włókna kolagenowe i elastynowe W skórze właściwej biegną naczynia krwionośne, które pełnią funkcję transportową i termoregulacyjną. Skóra właściwa jest zaopatrzona w zakończenia nerwowe, które odbierają bodźce ze środowiska zewnętrznego. Pod skórą położona jest tkanka podskórna zbudowana z tkanki włóknistej luźnej praz tkanki tłuszczowej żółtej. Znajdują się w niej dolne odcinki korzeni włosów oraz części wydzielnicze gruczołów potowych. naskórek kora wiadowa canka podskóra puy-pics.com receptory czuciows gruczot toyow mosien przywosowy ryterar aprica Większość receptorów ma zdolność adaptacji, co oznacza, że jeśli bodziec działa na organizm przez długi czas, to receptor przestaje odbierać o nim informacje. Wytwory naskórka: włosy, paznokcie, gruczoły łojowe, potowe i mlekowe. Włosy są zbudowane z komórek wypełnionych keratyną. Paznokcie są zbudowane z płytki paznokciowej, służą ochronie palców. Łój natłuszcza naskórek i włosy i nadaje im elastyczność i chroni przed utratą wody. Pot odgrywa ważną rolę w termoregulacji i wydalaniu zbędnych produktów przemiany materii. Mleko jest źródłem pokarmu dla noworodków i niemowląt. Ochrona przed przegrzaniem: kiedy panuje zbyt wysoka temperatura, gruczoły potowe są aktywne i wydzielają pot, który usuwa nadmiar ciepła poprzez parowanie. Skórne naczynia krwionośne rozszerzają się. Ochrona przed wyziębieniem: gruczoły potowe ograniczają wydzielanie potu. Skórne naczynia krwionośne kurczą się i organizm oddaje do otoczenia mniej ciepła. RUCH, KOŚCI Sposoby poruszania się: a) rzęskowy - oparty na ruchu rzęsek i wici. Za ten ruch odpowiada przede wszystkim białko kurczliwe-tubulina - które buduje rzęski i wici u organizmów eukariotycznych. Ruch rzęskowy jest jedynym rodzajem ruchu występującym u osiadłych gąbek, które nie mają komórek mięśniowych. U zwierząt tych poruszają się wici komórek kołnierzykowych. Organizmami, które poruszają się ruchem rzęskowym są wrotki, na których głowie znajduje się aparat rzęskowy zbudowany z dwóch pierścieni rzęsek. b) mięśniowy-oparty na skurczach komórek nabłonkowo- mięśniowych lub mięśni. Może być on ruchem lokomotorycznym lub dotyczyć tylko określonych części ciała. ruch lokomotoryczny polega na przemieszczaniu się całego zwierzęcia w przestrzeni, Uczestniczą w tym ruchu wyspecjalizowane komórki oraz włókna mięśniowe, które budują tkankę mięśniową, a ta tworzy mięśnie. W komórkach i włóknach znajdują się miofilamenty aktynowe i miozynowe. Przesuwają się one względem siebie, co skutkuje skracaniem się komórek i włókien i w rezultacie - skurczem mięśnia. Jego podstawowymi rodzajami są: pełzanie, kroczenie, lot, pływanie. ruch określonych części ciała służy u zwierząt lądowych do komunikacji czy usuwania pasożytów. U osiadłych zwierząt wodnych służy do napędzania cząstek pożywienia lub do chwytania pokarmu. U bezkręgowców za ruch odpowiadają mięśnie gładkie, które wchodzą w skład wora powłokowo-mięśniowego. Skurcze tych mięśni powodują przemieszczanie się i zmiany ciśnienia parenchymy lub płynu, które wypełniają jamę ciała. Płyn oraz mięśnie tworzą szkielet hydrauliczny. W stawonogów i kręgowców za ruchy ciała odpowiadają mięśnie poprzecznie prążkowane. Są one przyczepione do szkieletu i wraz z nim tworzą układ ruchu. Szkielet zewnętrzny występuje u bezkręgowców i jest miejscem przyczepu mięśni oraz chroni organizm przez środowiskiem zewnętrznym. Szkielet wewnętrzny występuje u kręgowców i jest miejscem przyczepu mięśni oraz chroni niektóre narządy. Ruch odbywa się dzięki współdziałaniu szkieletu i mięśni szkieletowych. Wspólnie są one określane jako układ ruchu. Szkielet człowieka stanowią połączone ze sobą kości, które: a) stanowią miejsce przyczepu mięśni szkieletowych b) są rusztowaniem ciała i nadają mu kształt c) chronią narządy wewnętrzne organizmu przed uszkodzeniem d) są magazynem wapnia i innych pierwiastków e) pełni funkcję krwiotwórczą, ponieważ zawierają czerwony szpik kostny W skład tkanki kostnej wchodzą trzy rodzaje komórek oraz substancja międzykomórkowa: komórki kostne (osteocyty), komórki kościotwórcze (osteoblasty) i komórki kościogubne (osteoklasty). Substancję międzykomórkową tworzą duże ilości włókien kolagenowych i soli mineralnych. Związki organiczne nadają sprężystość kościom, a sole mineralne - twardość. Po 30. roku życia zaczyna przeważać proces demineralizacji, który prowadzi do obniżenia zawartości soli mineralnych w tkance. W przebudowie tkanki kostnej uczestniczą: a) komórki kościogubne, które odpowiadają za procesy rozkładu kości b) komórki kościotwórcze, które przeprowadzają proces odnowy tkanki kostnej Tkanka kostna: a) zbita - buduje zewnętrzne warstwy kości płaskich, trzony kości długich b) gąbczasta - wypełnia wnętrze kości płaskich i nasad kości długich Budowa kości: Kości okryte są łącznotkankową błoną zwaną okostną. Jest ona bogato unaczyniona i unerwiona. Wewnętrzna warstwa okostnej zawiera komórki kościotwórcze i kościogubne, które biorą udział w naprawie uszkodzeń oraz przebudowie kości. Pod okostną znajduje się tkanka kostna zbita, a wnętrze kości płaskich i nasady kości długich wypełniają tkanka kostna gąbczasta oraz szpik kostny. Powierzchnie nasad pokrywa tkanka chrzestną szklista. We wnętrzu kości znajduje się centralnie położona jama szpikowa, wypełniona szpikiem kostnym. [ Prograsado ab Rosita wycena dos 2ony szpik kostry Okostna Wickna kolagende wicknarpryl Tetne odlywicze Sobokomens SZKIELET OSIOWY, STAWY Kości tworzące szkielet są ze sobą połączone za pomocą połączeń ścisłych lub ruchomych. W połączeniach ścisłych kości mają ograniczoną ruchomość. Wyróżnia się: a) więzozrosty - łącznikiem jest tkanka łączna włóknista (szwy w czaszce dzieci, więzadła - pasma tkanki łącznej stabilizujące szkielet, kończyny górne) b) chrząstkozrosty - łącznikiem jest tkanka chrzęstna. Pozwalają na ograniczony ruch kości (spojenie tonowe, między żebrami a mostkiem, krążki międzykręgowe) :) kościozrosty - łącznikiem jest tkanka kostna. Powstają na skutek kostnienia więzozrostów i chrząstkozrostów. Połączenia te są całkowicie nieruchome (czaszka dorosłego człowieka, miednica, kość krzyżowa) d) szwy-połączenia kości za pomocą cienkiej warstwy tkanki łącznej (czaszka) Połączenia ruchome (stawy) umożliwiają ruch kości względem siebie. Budowa stawów: Powierzchnie kości tworzące staw to powierzchnie stawowe, które są pokryte tkanką chrzęstną szklistą, która zmniejsza tarcie. Wypukła powierzchnia stawu to glowa stawu. Wklęsła powierzchnia stawowa to panewka stawu. Staw jest otoczony torebką stawową, która zamyka jamę stawową. Jama stawowa to wąska przestrzeń między powierzchniami stawowymi. Torebka stawowa składa się z dwóch warstw: a) zewnętrzna błona włóknista - stabilizuje staw, tworzy więzadła b) wewnętrzna błona maziowa - zawiera sieć naczyń krwionośnych i limfatycznych, wytwarza maź stawową, która dostarcza składniki odżywcze tkance chrzęstnej i zmniejsza tarcie Kaletki maziowe to uchyłki błony maziowej wystające poza amę stawową, są wypełnione mazią i ułatwiają ruch ścięgien i więzadeł. Krążki stawowe to chrząstki znajdujące się między powierzchniami stawowymi (w kolanie - łąkotki). 3) liczbę kości tworzących staw: ● Mięsień- Kryterium podziału stawów ze względu na: Jama stawowa Kaletka maziowa Torebka stawowa ● Scięgno Przyczep ● proste (2 kości) - między paliczkami w palcach złożone (min 3 kości) - staw łokciowy i kolanowy ● wieloosiowe-staw biodrowy i barkowy :) Przyczep Sclegna Nasada kości Chrząstka stawowa b) liczbę osi w jakich odbywa się ruch: • jednoosiowe - pomiędzy paliczkami, staw ramienno-łokciowy dwuosiowe-staw promieniowo-nadgarstkowy, nadgarstkowo- śródręczny kciuka Więzadlo Przyczep więzadła kształt: zawiasowe - umożliwia ruchy w jednej płaszczyźnie (zginanie i prostowanie), staw ramienno-łokciowy elipsoidalne - umożliwia ruchy w dwóch płaszczyznach (zginanie i prostowanie, przywodzenie i odwodzenie), staw promieniowo- nadgarstkowy siodełkowy - umożliwia ruchy w wielu płaszczyznach (przywodzenie i odwodzenie), staw nadgarstkowo-śródręczny kciuka • kulisty - umożliwia ruchy we wszystkich płaszczyznach, staw biodrowy • obrotowy - umożliwia ruchy w jednej płaszczyźnie (obrót wokół osi), staw między dźwigaczem a obrotnikiem • płaskie - umożliwia niewielkie ruchy w wielu płaszczyznach, staw pomiędzy kośćmi nadgarstka i stępu Szkielet osiowy pełni m.in. funkcje podporowe i ochronne. Składa się z czaszki, kręgosłupa oraz szkieletu klatki piersiowej. Czaszka składa się z mózgoczaszki, chroniącej mózgowie oraz twarzoczaszki, chroniącej początkowe odcinki przewodu pokarmowego i dróg oddechowych. Do szkieletu głowy zalicza się też kosteczki słuchowe. c) d) e) Kości parzyste mózgoczaszki: ciemieniowe, skroniowe. Kości nieparzyste: czołowa, klinowa, potyliczna, sitowa. Kości parzyste twarzoczaszki: łzowe, nosowe, szczękowe, jarzmowe. Kości nieparzyste: gnykowa, żuchwa. Kręgosłup stanowi oś i główną podporę ciała oraz ochronę dla rdzenia kręgowego. Składa się z kręgów, które są połączone za pomocą chrzęstnych krążków między kręgowych (dysków). Amortyzują one wstrząsy, umożliwiają zginanie i prostowanie ciała. Wyróżnia się lordozy - wygięcia w stronę brzuszną (odcinek szyjny i lędźwiowy), oraz kifozy - wygięcia w stronę grzbietową (odcinek piersiowy i krzyżowy). Wyróżnia się odcinki: szyjny, piersiowy, lędźwiowy, krzyżowy i ogonowy. (I! a) dźwigacz - pierwszy kręg szyjny, brak trzonu, dwa tuki ODCINEK SZYJNY b) obrotnik-drugi kręg ODCINEK PIERSIOWY ODCINEK LEDZWIOWY KOSC KRZYZOWA OGONOWA Łuki sąsiadujących ze sobą kręgów tworzą kanał kręgowy ochraniający rdzeń kręgowy. Od łuku kręgowego odchodzą wyrostki: a) kolczysty- znajduje się w linii środkowej, skierowany ku tyłowi, pojedynczy, oparcie dla mięśni b) poprzeczne - odchodzące w kierunku bocznym, parzyste, miejsce przyczepu mięśni i więzadeł c) stawowe - dwa górne zwrócone ku tyłowi i dwa dolne ku przodowi, łączenie sąsiednich kręgów Rodzaje kręgów: WYROSTER POREJECT Crosaryk topaka OG BLASURA ww WYROSTEX ROLLEYSTY szyjny, trzon z wyrostkiem zębowym kręgi piersiowe kręgi lędźwiowe-trzon o kształcie nerkowatym kość krzyżowa - powstaje ze zrośnięcia kręgów krzyżowych, 4 powierzchnie stawowe kręg ogonowy - łączy się z kością krzyżową Wyp mincety Zebes wake TAZON WHOSTER que SASADA kolczolowa kod nosowa kość sto kość izowa kość klinow kod ramion kotić potyliczna kość skroniowa kolić jarzmowa szczęko zuchwa TAZION omece -soas interes WEREGORY TYROSTEX STANGNY NASADA WIROSTER Sc kotk MIĘŚNIE Cechy charakterystyczne mięśni: a) pobudliwość- zdolność do reagowania na bodźce dopływające ze środowiska zewnętrznego lub wewnętrznego organizmu b) kurczliwość - zdolność wykonywania skurczów, których wynikiem jest zmiana długości lub napięcia mięśnia Mięśnie szkieletowe są przymocowane do kości szkieletu, dzięki czemu stanowią czynną część układu ruchu. Do ich funkcji należy też wytwarzanie ciepła i wspomaganie układu krążenia. Mięśnie szkieletowe są zbudowane z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej szkieletowej. Mięśnie szkieletowe dzielimy na grupy według różnych kryteriów: a) ze względu na położenie wyróżnia się mięśnie: głowy, szyi, klatki piersiowej, grzbietu, brzucha i kończyn b) ze względu na kształt: długie (mięśnie kończyn), krótkie (niektóre kręgosłupa), szerokie (brzucha), mieszane (mięsień okrężny ust) c) ze względu na zakres wykonywanych ruchów: zginacze i prostowniki, przywodziciele i odwodziciele Mięsień sercowy jest zbudowany z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej serca. Komórki (kardiomiocyty/włókna mięśniowy) mają widlasto rozgałęzione końce i jedno lub dwa jądra położone centralnie. Komórki do siebie przylegają, a miejsca ich styku to wstawki. Mięśnie gładkie są zbudowane z tkanki mięśniowej gładkiej. Komórki mają wrzecionowaty kształt i jedno centralnie położone jądro komórkowe. Budowa mięśni szkieletowych: Mięsień poprzecznie prążkowany szkieletowy składa się z brzuśca (środkowa kurczliwa część mięśnia) i ścięgien (niekurczliwe pasma tkanki łącznej). Wyróżnia się mięśnie dwugłowe, trójgłowe i czworogłowe. Brzusiec pokrywa błona - namięsna - pod którą znajdują się pęczki włókien mięśniowych. Są one oddzielone od siebie pasmami tkanki łącznej, w której znajdują się naczynia krwionośne i nerwy. Pojedyncze włókno mięśniowe zawiera wiele jąder rozmieszczonych tuż pod błoną komórkową - sarkolemą. Błona ta tworzy wpuklenia do wnętrza włókien zwane kanalikami T. Wewnątrz włókien kanaliki T przylegają do błon siateczki sarkoplazmatycznej, w której są magazynowane jony wapnia. W sarkoplazmie znajdują się mitochondria, glikogen i mioglobina. Wnętrze włókna mięśniowego wypełniają miofibryle, które składają się z miofilamentów aktynowych i miozynowych. W skład miofilamentów aktynowych wchodzą dwa inne białka: tropomiozyna i troponina, które uczestniczą w procesie skurczu mięśnia. Miofilamenty miozynowe składają się z cząsteczek miozyny, w których wyróżniamy głowę i ogon. Podstawową jednostką kurczliwą włókna mięśniowego jest sarkomer. Linia Z Filamenty clenkie Sarkomer ścięgno Prążek H Prazek I Prazek A Budowa mięśnia poprzecznie prążkowanego kość ● omięsna śródmięsna Linia Z Filamenty grube b) umięśnianą część ciała: • głowy i szyi • tułowia c) sposób działania: Prążek i Mechanizm skurczu mięśnia szkieletowego: 1) zakończenie aksonu wydziela do synapsy nerwowo- mięśniowej neuroprzekaźnik acetylocholinę naczynia krwionośne 2) acetylocholina łączy się z receptorami na powierzchni sarkolemy i generuje stan pobudzenia 3) pobudzenie sarkolemy rozprzestrzenia się na kanaliki T 4) siateczka sarkoplazmatyczna uwalnia zmagazynowane jony Ca2+ • grzbietu • kończyn dolnych i górnych włókno mięsniowe 5) jony wywołują we włóknie mięśniowym szereg procesów, w wyniku których miofilamenty aktynowe wślizgują się między miofilamenty miozynowe 6) skracanie się sarkomerów powoduje skurcz włókna pompa wapniowa transportuje jony wapnia z sarkoplazmy do siateczki sarkoplazmatycznej 7) Podział mięśni ze względu na: a) kształt: pęczek długie (np. kończyn - biceps, triceps, czterogłowy uda) krótkie (np. wokół kręgosłupa) płaskie (np. brzucha) okrężne (np. wokół ust, oczu) ● antagonistyczne (np. zginacze i prostowniki, przywodziciele i odwodziciele) ● synergistyczne (np. międzyżebrowe) MIĘŚNIE Typy włókien mięśniowych: a) czerwone - przeprowadzają metabolizm tlenowy (powstaje ATP), zawierają dużo mioglobiny, powolne narastanie siły skurczu, duża odporność na zmęczenie b) białe - przeprowadzają metabolizm glikolityczny (fermentacja mleczanowa), mało mioglobiny, szybsze skurcze i mniejsza wytrzymałość c) pośrednie - przeprowadzają metabolizm glikolityczno-tlenowy Przemiany biologiczne w mięśniu: Źródłem grup fosforanowych do odtwarzania ATP jest fosfokreatyna, magazynowana z mięśniach poprzecznie prążkowanych. Po zużyciu zapasów fosfokreatyny następuje utlenianie glukozy i kwasów tłuszczowych. Tlen jest magazynowany w mięśniu w postaci oksymioglobiny. Podczas dużego wysiłku jest on uruchamiany, gdy stężenie tlenu w krwi jest niewystarczające. Po wyczerpaniu zapasów oksymioglobiny organizm zaciąga dług tlenowy - przestawia się na fermentację mleczanową (beztlenowe uzyskiwanie energii). Wówczas w mięśniach gromadzi się mleczan (kwas mlekowy). Po przywróceniu warunków tlenowych mleczan ulega rozkładowi do dwutlenku węgla i wody. Pozostała część zostaje przetransportowana do wątroby. W procesie glukoneogenezy przekształca się w glukozę. Następnie w mięśniu zachodzi odtworzenie rezerw fosfokreatyny i oksymioglobiny. Rodzaje skurczów: W stanie spoczynku mięśnie szkieletowe wykazują napięcie spoczynkowe (tonus). Na utrzymanie tego stanu wpływają dochodzące do nich nerwy. Mięśnie kurczą się pod wpływem impulsów nerwowych. a) skurcz pojedynczy - włókno mięśniowe jest pobudzone pojedynczym impulsem nerwowym. Włókno kurczy się maksymalnie, a dalszy wzrost siły bodźca nie powoduje zwiększania siły skurczu b) skurcz tężcowy: zupełny-bodźce pobudzają mięsień zanim nastąpi jego rozkurcz, co powoduje stan ciągłego skurczu niezupełny-bodźce pobudzają mięsień, który zaczyna się już rozkurczać. c) skurcz izotoniczny - skurcz wywołujący skrócenie mięśnia bez zmiany jego napięcia d) skurcz izometryczny - nie dochodzi do skrócenia mięśnia, a jedynie do zmiany napięcia e) skurcz auksotoniczny - skurcz każdego mięśnia w normalnych warunkach; obejmuje fazę izometryczną i izotoniczną Jednostka ruchowa to grupa mięśni unerwianych przez jeden neuron. Choroby spowodowane urazami: a) zwichnięcie stawy b) skręcenie stawu c) złamania kości (otwarte, z przemieszczeniami itp.) d) zerwanie więzadeł UKŁAD MIĘŚNIOWY WE SZKIELETOWE 800- 9 may 193 RODZAJE MIĘŚNI pierce i wy WIEŚNIE GLOWY: 829) MESE KONCZYN GORNYCH GOLNYER SATUKTURA MIEŚNI SZKIELETOWYCH tworem Inne choroby: a) płaskostopie b) osteoporoza Wady postawy: a) hiperlordoza b) hiperkifoza c) skolioza d) krzywica MIESNIE GLOWY I SZY! wwgam

Biologia /

biologia - człowiek

biologia - człowiek

user profile picture

Wiktoria

4 Followers
 

Biologia

 

8/3

Notatka

biologia - człowiek

Ta zawartość jest dostępna tylko w aplikacji Knowunity.

 SKÓRA
Skóra jest największym narządem organizmu.
Funkcje powłoki ciała:
a) utrzymanie homeostazy
b) zabezpiecza przed urazami mechanicznymi

Otwórz aplikację

Udostępnij

Zapisz

12

Komentarze (1)

X

Dzięki, bardzo mi to pomoże, ponieważ teraz uczymy się tego 😁

skóra, ruch, kości, szkielet osiowy, stawy, mięśnie, odżywianie się zwierząt, witaminy, uk. pokarmowy, procesy trawienia, uk. oddechowy, wymiana gazowa, uk. krążenia, uk. krwionośny, uk. nerwowy, narządy zmysłów, krew, odporność, uk. hormonalny, rozmnażan

Podobne notatki

7

Układ ruchu

Know Układ ruchu thumbnail

563

 

1/2/3

3

tkanki: nablonkowe, miesniowe i nerwowe

Know tkanki: nablonkowe, miesniowe i nerwowe  thumbnail

419

 

6

10

układ oddechowy człowieka

Know układ oddechowy człowieka thumbnail

308

 

4/3

4

Skóra - powłoka ciała

Know Skóra - powłoka ciała  thumbnail

814

 

1/2/3

Więcej

SKÓRA Skóra jest największym narządem organizmu. Funkcje powłoki ciała: a) utrzymanie homeostazy b) zabezpiecza przed urazami mechanicznymi c) chroni przed wnikaniem do organizmu substancji chemicznych chroni przed promieniowaniem d) e) pozwala na odbiór informacji f) uczestniczy w formowaniu kształtu zwierząt g) u zwierząt słodkowodnych ogranicza wnikanie wody do wnętrza ciała h) w słodkowodnych chroni przed odwodnieniem Powłoki ciała zwierząt bezkręgowych: a) pinakoderma - u gąbek, zbudowana z pinakocytów, które są wieloboczne, płaskie b) epiderma-u parzydełkowców, jest zbudowana z komórek nabłonkowo-mięśniowych. Występują w niej komórki nerwowe, zmysłowe, interstycjalne i parzydełkowe c) wód powłokowo-mięśniowy - u płazińców, nicieni, pierścienic i mięczaków. Składa się z nabłonka i mięśni. U płazińców mają liczne rzęski. U mięczaków wytwarza wapienną muszlę d) nabłonek pokryty oskórkiem u wrotków syncytialny nabłonek jest pokryty elastycznym oskórkiem, który wytwarza pancerz u stawonogów wytworem naskórka jest gruby, chitynowy oskórek e) powłoka ciała szkartupni - nabłonek o budowie komórkowej lub syncytialnej. Pod nim znajduje się warstwa tkanki łącznej ● Neoderma - integument; to powłoka ciała występująca u tasiemców i przywr. Funkcje: ochrona przed enzymami trawiennymi gospodarza, pobieranie pokarmu, udział w wymianie gazowej i oddychaniu. Budowa neodermy: komórki nabłonka zlewają się, tworząc syncytium. Jego zewnętrzna część zawiera organelle. Wytwarza ona również mikrokosmki, które zwiększają powierzchnię chłonną. Na zewnętrznej powierzchni syncytium znajduje się glikokaliks. Część wewnętrzna jest zanurzona w parenchymie. Pod nabłonkiem znajdują się mięśnie okrężne i podłużne. Funkcje skóry: a) syntetyzowanie witaminy D3. Witamina ta jest transportowana do wątroby, a następnie do nerek,...

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

Więcej zabawy podczas nauki z nami

Pomoc w odrabianiu zadań domowych

Dzięki funkcji zadawania pytań możesz w każdej chwili zadać pytanie i uzyskać odpowiedź od innych uczniów.

Ucz się razem z innymi

Dzięki Knowunity otrzymujesz materiały do nauki od innych w nowoczesny i wygodny sposób, aby jak najlepiej się uczyć. Tutaj uczniowie dzielą się swoją wiedzą, wymieniają się pomysłami i pomagają sobie nawzajem.

Bezpieczne i sprawdzone

Niezależnie od tego, czy chodzi o streszczenia, ćwiczenia czy notatki, Knowunity gromadzi wszystkie treści i tworzy bezpieczne środowisko nauki, do którego dziecko może mieć dostęp w dowolnym momencie.

Pobierz aplikację

Knowunity

Nr 1 wśród aplikacji do nauki w Niemczech

Otwórz aplikację

Alternatywny zapis:

gdzie jest przekształcana w formę aktywną. Jej funkcją jest pobudzenie wchłaniania jonów wapnia przed błonę śluzową jelit. b) receptorowa - odbieranie bodźców z otoczenia c) wydalnicza - wydalanie wody, mocznika i soli mineralnych przez gruczoły potowe d) ochronna-przed promieniowaniem słonecznym, urazami mechanicznymi, substancjami chemicznymi, drobnoustrojami chorobotwórczymi i przed utratą wody z organizmu e) termoregulacyjna - oddawanie nadmiaru ciepła, ograniczanie strat ciepła przez gruczoły potowe, naczynia krwionośne f) wydzielnicza - łój, pot, mleko przez gruczoły łojowe, potowe i mlekowe Budowa skóry: zewnętrzną warstwą jest naskórek. Jest to nabłonek wielowarstwowy płaski rogowaciejący. Jego komórki tworzą dwie warstwy: a) zrogowaciałą - budują ją komórki martwe, płaskie. Utrudniają wnikanie drobnoustrojów chorobotwórczych. W tej warstwie znajdują się hydrofobowe glikolipidy, które zabezpieczają przed przenikaniem wody z tkanek do środowiska zewnętrznego. Komórki zawierają też białka keratyny, które zapewniają wytrzymałość mechaniczną. b) rozrodczą komórki tej warstwy dzielą się mitotycznie, a powstałe komórki przesuwają się ku powierzchni naskórka i rogowacieją. Warstwa ta zawiera melanocyty, które produkują melaniny. Są to tyrozyny, które odpowiadają za zabarwienie skóry, Wyróżnia się czerwoną feomelanine i czarną eumelaninę. Ich zadaniem jest ochrona przed szkodliwym wpływem promieniowania. Pod naskórkiem znajduje się skóra właściwa zbudowana z tkanki łącznej włóknistej. Wyróżnia się warstwy skóry właściwej: a) brodawkową - zbudowana z tkanki łącznej włóknistej luźnej. Występują w niej uwypuklenia, które zwiększają powierzchnię styku tkanki łącznej z naskórkiem. Ułatwia to odżywianie naskórka, który jest nieukrwiony b) siatkowatą- zbudowana z tkanki łącznej właściwej zbitej, zwierającej włókna kolagenowe i elastynowe W skórze właściwej biegną naczynia krwionośne, które pełnią funkcję transportową i termoregulacyjną. Skóra właściwa jest zaopatrzona w zakończenia nerwowe, które odbierają bodźce ze środowiska zewnętrznego. Pod skórą położona jest tkanka podskórna zbudowana z tkanki włóknistej luźnej praz tkanki tłuszczowej żółtej. Znajdują się w niej dolne odcinki korzeni włosów oraz części wydzielnicze gruczołów potowych. naskórek kora wiadowa canka podskóra puy-pics.com receptory czuciows gruczot toyow mosien przywosowy ryterar aprica Większość receptorów ma zdolność adaptacji, co oznacza, że jeśli bodziec działa na organizm przez długi czas, to receptor przestaje odbierać o nim informacje. Wytwory naskórka: włosy, paznokcie, gruczoły łojowe, potowe i mlekowe. Włosy są zbudowane z komórek wypełnionych keratyną. Paznokcie są zbudowane z płytki paznokciowej, służą ochronie palców. Łój natłuszcza naskórek i włosy i nadaje im elastyczność i chroni przed utratą wody. Pot odgrywa ważną rolę w termoregulacji i wydalaniu zbędnych produktów przemiany materii. Mleko jest źródłem pokarmu dla noworodków i niemowląt. Ochrona przed przegrzaniem: kiedy panuje zbyt wysoka temperatura, gruczoły potowe są aktywne i wydzielają pot, który usuwa nadmiar ciepła poprzez parowanie. Skórne naczynia krwionośne rozszerzają się. Ochrona przed wyziębieniem: gruczoły potowe ograniczają wydzielanie potu. Skórne naczynia krwionośne kurczą się i organizm oddaje do otoczenia mniej ciepła. RUCH, KOŚCI Sposoby poruszania się: a) rzęskowy - oparty na ruchu rzęsek i wici. Za ten ruch odpowiada przede wszystkim białko kurczliwe-tubulina - które buduje rzęski i wici u organizmów eukariotycznych. Ruch rzęskowy jest jedynym rodzajem ruchu występującym u osiadłych gąbek, które nie mają komórek mięśniowych. U zwierząt tych poruszają się wici komórek kołnierzykowych. Organizmami, które poruszają się ruchem rzęskowym są wrotki, na których głowie znajduje się aparat rzęskowy zbudowany z dwóch pierścieni rzęsek. b) mięśniowy-oparty na skurczach komórek nabłonkowo- mięśniowych lub mięśni. Może być on ruchem lokomotorycznym lub dotyczyć tylko określonych części ciała. ruch lokomotoryczny polega na przemieszczaniu się całego zwierzęcia w przestrzeni, Uczestniczą w tym ruchu wyspecjalizowane komórki oraz włókna mięśniowe, które budują tkankę mięśniową, a ta tworzy mięśnie. W komórkach i włóknach znajdują się miofilamenty aktynowe i miozynowe. Przesuwają się one względem siebie, co skutkuje skracaniem się komórek i włókien i w rezultacie - skurczem mięśnia. Jego podstawowymi rodzajami są: pełzanie, kroczenie, lot, pływanie. ruch określonych części ciała służy u zwierząt lądowych do komunikacji czy usuwania pasożytów. U osiadłych zwierząt wodnych służy do napędzania cząstek pożywienia lub do chwytania pokarmu. U bezkręgowców za ruch odpowiadają mięśnie gładkie, które wchodzą w skład wora powłokowo-mięśniowego. Skurcze tych mięśni powodują przemieszczanie się i zmiany ciśnienia parenchymy lub płynu, które wypełniają jamę ciała. Płyn oraz mięśnie tworzą szkielet hydrauliczny. W stawonogów i kręgowców za ruchy ciała odpowiadają mięśnie poprzecznie prążkowane. Są one przyczepione do szkieletu i wraz z nim tworzą układ ruchu. Szkielet zewnętrzny występuje u bezkręgowców i jest miejscem przyczepu mięśni oraz chroni organizm przez środowiskiem zewnętrznym. Szkielet wewnętrzny występuje u kręgowców i jest miejscem przyczepu mięśni oraz chroni niektóre narządy. Ruch odbywa się dzięki współdziałaniu szkieletu i mięśni szkieletowych. Wspólnie są one określane jako układ ruchu. Szkielet człowieka stanowią połączone ze sobą kości, które: a) stanowią miejsce przyczepu mięśni szkieletowych b) są rusztowaniem ciała i nadają mu kształt c) chronią narządy wewnętrzne organizmu przed uszkodzeniem d) są magazynem wapnia i innych pierwiastków e) pełni funkcję krwiotwórczą, ponieważ zawierają czerwony szpik kostny W skład tkanki kostnej wchodzą trzy rodzaje komórek oraz substancja międzykomórkowa: komórki kostne (osteocyty), komórki kościotwórcze (osteoblasty) i komórki kościogubne (osteoklasty). Substancję międzykomórkową tworzą duże ilości włókien kolagenowych i soli mineralnych. Związki organiczne nadają sprężystość kościom, a sole mineralne - twardość. Po 30. roku życia zaczyna przeważać proces demineralizacji, który prowadzi do obniżenia zawartości soli mineralnych w tkance. W przebudowie tkanki kostnej uczestniczą: a) komórki kościogubne, które odpowiadają za procesy rozkładu kości b) komórki kościotwórcze, które przeprowadzają proces odnowy tkanki kostnej Tkanka kostna: a) zbita - buduje zewnętrzne warstwy kości płaskich, trzony kości długich b) gąbczasta - wypełnia wnętrze kości płaskich i nasad kości długich Budowa kości: Kości okryte są łącznotkankową błoną zwaną okostną. Jest ona bogato unaczyniona i unerwiona. Wewnętrzna warstwa okostnej zawiera komórki kościotwórcze i kościogubne, które biorą udział w naprawie uszkodzeń oraz przebudowie kości. Pod okostną znajduje się tkanka kostna zbita, a wnętrze kości płaskich i nasady kości długich wypełniają tkanka kostna gąbczasta oraz szpik kostny. Powierzchnie nasad pokrywa tkanka chrzestną szklista. We wnętrzu kości znajduje się centralnie położona jama szpikowa, wypełniona szpikiem kostnym. [ Prograsado ab Rosita wycena dos 2ony szpik kostry Okostna Wickna kolagende wicknarpryl Tetne odlywicze Sobokomens SZKIELET OSIOWY, STAWY Kości tworzące szkielet są ze sobą połączone za pomocą połączeń ścisłych lub ruchomych. W połączeniach ścisłych kości mają ograniczoną ruchomość. Wyróżnia się: a) więzozrosty - łącznikiem jest tkanka łączna włóknista (szwy w czaszce dzieci, więzadła - pasma tkanki łącznej stabilizujące szkielet, kończyny górne) b) chrząstkozrosty - łącznikiem jest tkanka chrzęstna. Pozwalają na ograniczony ruch kości (spojenie tonowe, między żebrami a mostkiem, krążki międzykręgowe) :) kościozrosty - łącznikiem jest tkanka kostna. Powstają na skutek kostnienia więzozrostów i chrząstkozrostów. Połączenia te są całkowicie nieruchome (czaszka dorosłego człowieka, miednica, kość krzyżowa) d) szwy-połączenia kości za pomocą cienkiej warstwy tkanki łącznej (czaszka) Połączenia ruchome (stawy) umożliwiają ruch kości względem siebie. Budowa stawów: Powierzchnie kości tworzące staw to powierzchnie stawowe, które są pokryte tkanką chrzęstną szklistą, która zmniejsza tarcie. Wypukła powierzchnia stawu to glowa stawu. Wklęsła powierzchnia stawowa to panewka stawu. Staw jest otoczony torebką stawową, która zamyka jamę stawową. Jama stawowa to wąska przestrzeń między powierzchniami stawowymi. Torebka stawowa składa się z dwóch warstw: a) zewnętrzna błona włóknista - stabilizuje staw, tworzy więzadła b) wewnętrzna błona maziowa - zawiera sieć naczyń krwionośnych i limfatycznych, wytwarza maź stawową, która dostarcza składniki odżywcze tkance chrzęstnej i zmniejsza tarcie Kaletki maziowe to uchyłki błony maziowej wystające poza amę stawową, są wypełnione mazią i ułatwiają ruch ścięgien i więzadeł. Krążki stawowe to chrząstki znajdujące się między powierzchniami stawowymi (w kolanie - łąkotki). 3) liczbę kości tworzących staw: ● Mięsień- Kryterium podziału stawów ze względu na: Jama stawowa Kaletka maziowa Torebka stawowa ● Scięgno Przyczep ● proste (2 kości) - między paliczkami w palcach złożone (min 3 kości) - staw łokciowy i kolanowy ● wieloosiowe-staw biodrowy i barkowy :) Przyczep Sclegna Nasada kości Chrząstka stawowa b) liczbę osi w jakich odbywa się ruch: • jednoosiowe - pomiędzy paliczkami, staw ramienno-łokciowy dwuosiowe-staw promieniowo-nadgarstkowy, nadgarstkowo- śródręczny kciuka Więzadlo Przyczep więzadła kształt: zawiasowe - umożliwia ruchy w jednej płaszczyźnie (zginanie i prostowanie), staw ramienno-łokciowy elipsoidalne - umożliwia ruchy w dwóch płaszczyznach (zginanie i prostowanie, przywodzenie i odwodzenie), staw promieniowo- nadgarstkowy siodełkowy - umożliwia ruchy w wielu płaszczyznach (przywodzenie i odwodzenie), staw nadgarstkowo-śródręczny kciuka • kulisty - umożliwia ruchy we wszystkich płaszczyznach, staw biodrowy • obrotowy - umożliwia ruchy w jednej płaszczyźnie (obrót wokół osi), staw między dźwigaczem a obrotnikiem • płaskie - umożliwia niewielkie ruchy w wielu płaszczyznach, staw pomiędzy kośćmi nadgarstka i stępu Szkielet osiowy pełni m.in. funkcje podporowe i ochronne. Składa się z czaszki, kręgosłupa oraz szkieletu klatki piersiowej. Czaszka składa się z mózgoczaszki, chroniącej mózgowie oraz twarzoczaszki, chroniącej początkowe odcinki przewodu pokarmowego i dróg oddechowych. Do szkieletu głowy zalicza się też kosteczki słuchowe. c) d) e) Kości parzyste mózgoczaszki: ciemieniowe, skroniowe. Kości nieparzyste: czołowa, klinowa, potyliczna, sitowa. Kości parzyste twarzoczaszki: łzowe, nosowe, szczękowe, jarzmowe. Kości nieparzyste: gnykowa, żuchwa. Kręgosłup stanowi oś i główną podporę ciała oraz ochronę dla rdzenia kręgowego. Składa się z kręgów, które są połączone za pomocą chrzęstnych krążków między kręgowych (dysków). Amortyzują one wstrząsy, umożliwiają zginanie i prostowanie ciała. Wyróżnia się lordozy - wygięcia w stronę brzuszną (odcinek szyjny i lędźwiowy), oraz kifozy - wygięcia w stronę grzbietową (odcinek piersiowy i krzyżowy). Wyróżnia się odcinki: szyjny, piersiowy, lędźwiowy, krzyżowy i ogonowy. (I! a) dźwigacz - pierwszy kręg szyjny, brak trzonu, dwa tuki ODCINEK SZYJNY b) obrotnik-drugi kręg ODCINEK PIERSIOWY ODCINEK LEDZWIOWY KOSC KRZYZOWA OGONOWA Łuki sąsiadujących ze sobą kręgów tworzą kanał kręgowy ochraniający rdzeń kręgowy. Od łuku kręgowego odchodzą wyrostki: a) kolczysty- znajduje się w linii środkowej, skierowany ku tyłowi, pojedynczy, oparcie dla mięśni b) poprzeczne - odchodzące w kierunku bocznym, parzyste, miejsce przyczepu mięśni i więzadeł c) stawowe - dwa górne zwrócone ku tyłowi i dwa dolne ku przodowi, łączenie sąsiednich kręgów Rodzaje kręgów: WYROSTER POREJECT Crosaryk topaka OG BLASURA ww WYROSTEX ROLLEYSTY szyjny, trzon z wyrostkiem zębowym kręgi piersiowe kręgi lędźwiowe-trzon o kształcie nerkowatym kość krzyżowa - powstaje ze zrośnięcia kręgów krzyżowych, 4 powierzchnie stawowe kręg ogonowy - łączy się z kością krzyżową Wyp mincety Zebes wake TAZON WHOSTER que SASADA kolczolowa kod nosowa kość sto kość izowa kość klinow kod ramion kotić potyliczna kość skroniowa kolić jarzmowa szczęko zuchwa TAZION omece -soas interes WEREGORY TYROSTEX STANGNY NASADA WIROSTER Sc kotk MIĘŚNIE Cechy charakterystyczne mięśni: a) pobudliwość- zdolność do reagowania na bodźce dopływające ze środowiska zewnętrznego lub wewnętrznego organizmu b) kurczliwość - zdolność wykonywania skurczów, których wynikiem jest zmiana długości lub napięcia mięśnia Mięśnie szkieletowe są przymocowane do kości szkieletu, dzięki czemu stanowią czynną część układu ruchu. Do ich funkcji należy też wytwarzanie ciepła i wspomaganie układu krążenia. Mięśnie szkieletowe są zbudowane z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej szkieletowej. Mięśnie szkieletowe dzielimy na grupy według różnych kryteriów: a) ze względu na położenie wyróżnia się mięśnie: głowy, szyi, klatki piersiowej, grzbietu, brzucha i kończyn b) ze względu na kształt: długie (mięśnie kończyn), krótkie (niektóre kręgosłupa), szerokie (brzucha), mieszane (mięsień okrężny ust) c) ze względu na zakres wykonywanych ruchów: zginacze i prostowniki, przywodziciele i odwodziciele Mięsień sercowy jest zbudowany z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej serca. Komórki (kardiomiocyty/włókna mięśniowy) mają widlasto rozgałęzione końce i jedno lub dwa jądra położone centralnie. Komórki do siebie przylegają, a miejsca ich styku to wstawki. Mięśnie gładkie są zbudowane z tkanki mięśniowej gładkiej. Komórki mają wrzecionowaty kształt i jedno centralnie położone jądro komórkowe. Budowa mięśni szkieletowych: Mięsień poprzecznie prążkowany szkieletowy składa się z brzuśca (środkowa kurczliwa część mięśnia) i ścięgien (niekurczliwe pasma tkanki łącznej). Wyróżnia się mięśnie dwugłowe, trójgłowe i czworogłowe. Brzusiec pokrywa błona - namięsna - pod którą znajdują się pęczki włókien mięśniowych. Są one oddzielone od siebie pasmami tkanki łącznej, w której znajdują się naczynia krwionośne i nerwy. Pojedyncze włókno mięśniowe zawiera wiele jąder rozmieszczonych tuż pod błoną komórkową - sarkolemą. Błona ta tworzy wpuklenia do wnętrza włókien zwane kanalikami T. Wewnątrz włókien kanaliki T przylegają do błon siateczki sarkoplazmatycznej, w której są magazynowane jony wapnia. W sarkoplazmie znajdują się mitochondria, glikogen i mioglobina. Wnętrze włókna mięśniowego wypełniają miofibryle, które składają się z miofilamentów aktynowych i miozynowych. W skład miofilamentów aktynowych wchodzą dwa inne białka: tropomiozyna i troponina, które uczestniczą w procesie skurczu mięśnia. Miofilamenty miozynowe składają się z cząsteczek miozyny, w których wyróżniamy głowę i ogon. Podstawową jednostką kurczliwą włókna mięśniowego jest sarkomer. Linia Z Filamenty clenkie Sarkomer ścięgno Prążek H Prazek I Prazek A Budowa mięśnia poprzecznie prążkowanego kość ● omięsna śródmięsna Linia Z Filamenty grube b) umięśnianą część ciała: • głowy i szyi • tułowia c) sposób działania: Prążek i Mechanizm skurczu mięśnia szkieletowego: 1) zakończenie aksonu wydziela do synapsy nerwowo- mięśniowej neuroprzekaźnik acetylocholinę naczynia krwionośne 2) acetylocholina łączy się z receptorami na powierzchni sarkolemy i generuje stan pobudzenia 3) pobudzenie sarkolemy rozprzestrzenia się na kanaliki T 4) siateczka sarkoplazmatyczna uwalnia zmagazynowane jony Ca2+ • grzbietu • kończyn dolnych i górnych włókno mięsniowe 5) jony wywołują we włóknie mięśniowym szereg procesów, w wyniku których miofilamenty aktynowe wślizgują się między miofilamenty miozynowe 6) skracanie się sarkomerów powoduje skurcz włókna pompa wapniowa transportuje jony wapnia z sarkoplazmy do siateczki sarkoplazmatycznej 7) Podział mięśni ze względu na: a) kształt: pęczek długie (np. kończyn - biceps, triceps, czterogłowy uda) krótkie (np. wokół kręgosłupa) płaskie (np. brzucha) okrężne (np. wokół ust, oczu) ● antagonistyczne (np. zginacze i prostowniki, przywodziciele i odwodziciele) ● synergistyczne (np. międzyżebrowe) MIĘŚNIE Typy włókien mięśniowych: a) czerwone - przeprowadzają metabolizm tlenowy (powstaje ATP), zawierają dużo mioglobiny, powolne narastanie siły skurczu, duża odporność na zmęczenie b) białe - przeprowadzają metabolizm glikolityczny (fermentacja mleczanowa), mało mioglobiny, szybsze skurcze i mniejsza wytrzymałość c) pośrednie - przeprowadzają metabolizm glikolityczno-tlenowy Przemiany biologiczne w mięśniu: Źródłem grup fosforanowych do odtwarzania ATP jest fosfokreatyna, magazynowana z mięśniach poprzecznie prążkowanych. Po zużyciu zapasów fosfokreatyny następuje utlenianie glukozy i kwasów tłuszczowych. Tlen jest magazynowany w mięśniu w postaci oksymioglobiny. Podczas dużego wysiłku jest on uruchamiany, gdy stężenie tlenu w krwi jest niewystarczające. Po wyczerpaniu zapasów oksymioglobiny organizm zaciąga dług tlenowy - przestawia się na fermentację mleczanową (beztlenowe uzyskiwanie energii). Wówczas w mięśniach gromadzi się mleczan (kwas mlekowy). Po przywróceniu warunków tlenowych mleczan ulega rozkładowi do dwutlenku węgla i wody. Pozostała część zostaje przetransportowana do wątroby. W procesie glukoneogenezy przekształca się w glukozę. Następnie w mięśniu zachodzi odtworzenie rezerw fosfokreatyny i oksymioglobiny. Rodzaje skurczów: W stanie spoczynku mięśnie szkieletowe wykazują napięcie spoczynkowe (tonus). Na utrzymanie tego stanu wpływają dochodzące do nich nerwy. Mięśnie kurczą się pod wpływem impulsów nerwowych. a) skurcz pojedynczy - włókno mięśniowe jest pobudzone pojedynczym impulsem nerwowym. Włókno kurczy się maksymalnie, a dalszy wzrost siły bodźca nie powoduje zwiększania siły skurczu b) skurcz tężcowy: zupełny-bodźce pobudzają mięsień zanim nastąpi jego rozkurcz, co powoduje stan ciągłego skurczu niezupełny-bodźce pobudzają mięsień, który zaczyna się już rozkurczać. c) skurcz izotoniczny - skurcz wywołujący skrócenie mięśnia bez zmiany jego napięcia d) skurcz izometryczny - nie dochodzi do skrócenia mięśnia, a jedynie do zmiany napięcia e) skurcz auksotoniczny - skurcz każdego mięśnia w normalnych warunkach; obejmuje fazę izometryczną i izotoniczną Jednostka ruchowa to grupa mięśni unerwianych przez jeden neuron. Choroby spowodowane urazami: a) zwichnięcie stawy b) skręcenie stawu c) złamania kości (otwarte, z przemieszczeniami itp.) d) zerwanie więzadeł UKŁAD MIĘŚNIOWY WE SZKIELETOWE 800- 9 may 193 RODZAJE MIĘŚNI pierce i wy WIEŚNIE GLOWY: 829) MESE KONCZYN GORNYCH GOLNYER SATUKTURA MIEŚNI SZKIELETOWYCH tworem Inne choroby: a) płaskostopie b) osteoporoza Wady postawy: a) hiperlordoza b) hiperkifoza c) skolioza d) krzywica MIESNIE GLOWY I SZY! wwgam