Dziedziczenie płci u człowieka

Twoja płeć biologiczna jest określana przez chromosomy płci, które tworzą 23. parę chromosomów w Twoim DNA. Kariotyp człowieka (czyli zestaw wszystkich chromosomów) składa się z 22 par chromosomów autosomalnych (niezwiązanych z płcią) oraz 1 pary chromosomów płci. Chromosom X zawiera około 1000 genów, podczas gdy chromosom Y zaledwie 100.

Ciekawe jest to, że płeć dziecka zależy wyłącznie od ojca! A dokładniej - od tego, jaki plemnik połączy się z komórką jajową. Matka zawsze przekazuje chromosom X, natomiast ojciec może przekazać albo chromosom X (wtedy urodzi się dziewczynka XX), albo Y (wtedy urodzi się chłopiec XY).

Niektóre cechy i choroby są sprzężone z płcią. Nie określają one płci, ale ich geny znajdują się w chromosomie X. Dlatego mężczyźni, którzy mają tylko jeden chromosom X (odziedziczony po matce), są bardziej narażeni na choroby recesywne sprzężone z płcią, takie jak hemofilia (zaburzenie krzepliwości krwi) czy daltonizm (problem z rozpoznawaniem kolorów).

Ciekawostka: Kobiety mogą być nosicielkami chorób sprzężonych z płcią, nawet jeśli same nie chorują! Dzieje się tak, gdy są heterozygotami - mają jeden prawidłowy allel i jeden wadliwy. W takiej sytuacji mogą przekazać wadliwy allel swoim synom, którzy nie mając "zapasowego" chromosomu X, zachorują.