Budowa wewnętrzna gadów

Układ pokarmowy gadów jest dobrze przystosowany do drapieżnego stylu życia. W jamie gębowej większości gadów znajdują się zęby (z wyjątkiem żółwi), a u krokodyli osadzone są w zębodołach. U niektórych gadów występują zęby jadowe, a język często pełni funkcję narządu dotyku.

Układ oddechowy gadów jest znacznie wydajniejszy niż u płazów. Składa się z nozdrzy zewnętrznych, jamy nosowej, gardzieli, krtani, tchawicy, oskrzeli i gąbczastych płuc. Płuca gadów mają zwiększoną powierzchnię wymiany gazowej, co umożliwia skuteczniejsze oddychanie. Wentylacja płuc zachodzi dzięki mięśniom międzyżebrowym, które zmieniają objętość klatki piersiowej.

Układ krwionośny to jedna z najważniejszych cech odróżniających gady od płazów. Serce gadów zbudowane jest z dwóch przedsionków i jednej komory z częściową przegrodą, co minimalizuje mieszanie się krwi. Wyjątkiem są krokodyle, które posiadają całkowitą przegrodę w komorze. U gadów występują dwa obiegi krwi: mały (płucny) i duży (obwodowy).

Ciekawostka! Układ wydalniczy gadów jest specjalnie przystosowany do oszczędzania wody. Gady lądowe wydalają kwas moczowy w formie kryształów (są urikoteliczne), co pozwala im przetrwać w suchym środowisku bez dużych strat wody. Natomiast gady wodne mogą wydalać amoniak lub mocznik w rozcieńczonym moczu.

Jakie gady żyją w Polsce? Możemy spotkać jaszczurki (zwinka, żyworodna, padalec), węże (zaskroniec, żmija zygzakowata, gniewosz plamisty) oraz żółwia błotnego. Wszystkie te gatunki są objęte ochroną.