Gąbki - zwierzęta beztkankowe

Gąbki to wodne organizmy o niezwykłej budowie. Ich ciało tworzą trzy główne warstwy: czerwona gastroderma zbudowana z komórek kołnierzykowych (choanocytów) z wiciami łapiącymi pokarm, żółta pinakoderma złożona z kurczliwych komórek okrywających oraz biały mezohyl - substancja między ścianami komórkowymi.

W mezohylu znajdują się różne typy komórek, takie jak amebocyty odpowiedzialne za trawienie i transport oraz gametocyty, z których powstają gamety. Ciało gąbki posiada także charakterystyczną budowę wewnętrzną z otworem wypustowym, spongocoelem (jamą ciała) i kanałami przepływu wody.

Występują trzy główne typy budowy gąbek: askon, sykon i leukon. Co ciekawe, gąbki nie mają komórek nerwowych ani mięśniowych, przez co słabo reagują na bodźce i nie wykonują ruchów lokomocyjnych.

Ciekawostka! Gąbki to prawdziwi mistrzowie regeneracji - potrafią odbudować całe ciało z małego fragmentu, a niektóre tworzą rozbudowane kolonie poprzez pączkowanie!

Rozmnażanie gąbek może odbywać się bezpłciowo (przez podział, fragmentację lub pączkowanie) lub płciowo. Większość gatunków to obojnaki, choć zdarzają się też formy rozdzielnopłciowe. Jako filtratory odżywiają się drobnymi cząstkami pokarmu z wody przepływającej przez ich ciało - bakteriami i protistami - które wychwytują i trawią przy pomocy fagocytozy.

Gąbki pełnią ważne funkcje w ekosystemach: tworzą siedliska dla innych organizmów, stanowią źródło pokarmu, oczyszczają wodę oraz znajdują zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym i jako gąbki kąpielowe.