Otwórz aplikację

Przedmioty

Cząsteczki, Energia i Rozszerzalność Cieplna: Fizyczne Podstawy

70

2

user profile picture

mavlena

21.08.2025

Fizyka

cząsteczki i energia, rozszerzalnosc cieplna, ciało właściwe

2436

21 sie 2025

2 strony

Cząsteczki, Energia i Rozszerzalność Cieplna: Fizyczne Podstawy

user profile picture

mavlena

@mavlena_d

Dyfuzja, energia wewnętrzna i ciepło właściwe to kluczowe pojęcia w... Pokaż więcej

fizyka
cząsteczki i energia
• Wszystkie ciała zbudowane są z cząstek, które znajdują
się w nieustannym ruchu.
• dyfuzja-samorzutne mieszanie

Cząsteczki i energia

Wszystkie ciała wokół nas zbudowane są z cząsteczek w ciągłym ruchu. Ten ruch prowadzi do zjawiska dyfuzji - samorzutnego mieszania się cząsteczek różnych substancji na skutek ich chaotycznych zderzeń. Przykłady dyfuzji w życiu codziennym to rozprzestrzenianie się zapachu perfum w pokoju czy mieszanie się herbaty z cukrem.

Szybkość dyfuzji zależy głównie od temperatury - im wyższa temperatura, tym szybciej zachodzi dyfuzja, ponieważ cząsteczki poruszają się energiczniej. Dyfuzja w gazach zachodzi najszybciej, wolniej w cieczach, a najwolniej w ciałach stałych (przykłady dyfuzji w ciałach stałych to łączenie się metali w stopach).

Energia wewnętrzna ciała to suma energii wszystkich jego cząsteczek. Składa się głównie z energii kinetycznej ruchu cząsteczek oraz energii potencjalnej wynikającej z oddziaływań międzycząsteczkowych. Od czego zależy energia wewnętrzna? Przede wszystkim od temperatury - im wyższa temperatura, tym większa energia cząsteczek.

💡 Warto wiedzieć: Sposoby zmiany energii wewnętrznej to wykonanie pracy (np. pocieranie dłoni) lub przepływ ciepła (np. podgrzewanie wody). Wzór na zmianę energii wewnętrznej to: ΔU = W + Q, gdzie W to praca wykonana nad układem, a Q to dostarczone ciepło.

Rozszerzalność cieplna

Ciała rozszerzają się gdy ich temperatura wzrasta. To dlatego między przęsłami mostów zostawia się szczeliny - aby uwzględnić rozszerzalność cieplną materiałów konstrukcyjnych w gorące dni.

Choć rozszerzalność ciał stałych jest niewielka, ma ogromne znaczenie w inżynierii. W przypadku cieczy zjawisko to wykorzystujemy w termometrach cieczowych, gdzie ciecz (np. rtęć) rozszerza się i podnosi w rurce wraz ze wzrostem temperatury.

fizyka
cząsteczki i energia
• Wszystkie ciała zbudowane są z cząstek, które znajdują
się w nieustannym ruchu.
• dyfuzja-samorzutne mieszanie

Ciepło właściwe

Ogrzewanie różnych substancji wymaga różnej ilości energii. Ilość ciepła potrzebna do ogrzania ciała zależy od trzech czynników: masy substancji, różnicy temperatur oraz rodzaju materiału. Te zależności opisuje wzór: Q = m·c·ΔT.

W tym wzorze Q to dostarczone ciepło (energia), m to masa ciała, c to ciepło właściwe substancji, a ΔT to różnica temperatur. Ciepło właściwe wody jest wyjątkowo wysokie (4200 J/kg·°C), co oznacza, że woda wolno się nagrzewa, ale też wolno stygnie.

Ciepło właściwe to ilość energii, którą należy dostarczyć do 1 kg substancji, aby podnieść jej temperaturę o 1°C. Jednostką ciepła właściwego jest J/(kg·°C). Przykładowo, ciepło właściwe powietrza (około 1000 J/kg·°C) jest znacznie niższe niż wody, dlatego powietrze szybciej zmienia temperaturę.

🔥 Ciekawostka: Ciepło właściwe żelaza wynosi tylko około 450 J/kg·°C, dlatego metalowe przedmioty szybko się nagrzewają i stygną. Z kolei ciepło topnienia lodu (334 kJ/kg) to energia potrzebna do przemiany 1 kg lodu w wodę bez zmiany temperatury!



Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Czym jest Towarzysz AI z Knowunity?

Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.

Gdzie mogę pobrać aplikację Knowunity?

Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.

Czy aplikacja Knowunity naprawdę jest darmowa?

Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.

4.9/5

App Store

4.8/5

Google Play

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Stefan S

użytkownik iOS

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Samantha Klich

użytkownik Androida

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.

Anna

użytkownik iOS

Kocham tę aplikację! Pomaga mi w zadaniach domowych, motywuje mnie i polepsza mi dzień. Dzięki tej aplikacji moje oceny się poprawiły. Lepszej aplikacji nie znajdę!🩷

Patrycja

użytkowniczka iOS

Super aplikacja! Ma odpowiedzi na wszystkie zadania. Testuję ją od paru miesięcy i jest po prostu perfekcyjna.

Szymon

użytkownik Android

Super aplikacja do nauki i sprawdzania wiedzy. Można znaleźć notatki z WSZYSTKICH przedmiotów. Polecam tym, którzy celują w oceny 5 i 6 😄​

Szymon

użytkownik iOS

Aplikacja jest po prostu świetna! Wystarczy, że wpiszę w pasku wyszukiwania swój temat i od razu mam wyniki. Nie muszę oglądać 10 filmów na YouTube, żeby coś zrozumieć, więc oszczędzam swój czas. Po prostu polecam!

Kuba T

użytkownik Androida

W szkole byłem bardzo kiepski z matematyki, ale dzięki tej aplikacji radzę sobie teraz lepiej. Jestem bardzo wdzięczny, że ją stworzyliście.

Kriss

użytkownik Androida

Korzystam z Knowunity od ponad roku i jest mega! Najlepsze opcje z tej apki: ⭐️ Gotowe notatki ⭐️ Spersonalizowane treści ⭐️ Dostęp do chatu GPT W WERSJI SZKOLNEJ ⭐️ Konwersacje z innymi uczniami 🤍 NAUKA WRESZCIE NIE JEST NUDNA 🤍

Gosia

użytkowniczka Android

Bardzo lubię aplikację Knowunity, ponieważ pomaga mi w nauce. Odkąd ją mam moje oceny się poprawiają :)

Sara

użytkowniczka iOS

Aplikacja jest niezawodna! Polecam 👍💙

Krzysztof

użytkownik Android

Bardzo fajna aplikacja. Pomaga przygotować się do sprawdzianu, kartkówki lub odpowiedzi ustnej.

Oliwia

użytkowniczka iOS

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Stefan S

użytkownik iOS

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Samantha Klich

użytkownik Androida

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.

Anna

użytkownik iOS

Kocham tę aplikację! Pomaga mi w zadaniach domowych, motywuje mnie i polepsza mi dzień. Dzięki tej aplikacji moje oceny się poprawiły. Lepszej aplikacji nie znajdę!🩷

Patrycja

użytkowniczka iOS

Super aplikacja! Ma odpowiedzi na wszystkie zadania. Testuję ją od paru miesięcy i jest po prostu perfekcyjna.

Szymon

użytkownik Android

Super aplikacja do nauki i sprawdzania wiedzy. Można znaleźć notatki z WSZYSTKICH przedmiotów. Polecam tym, którzy celują w oceny 5 i 6 😄​

Szymon

użytkownik iOS

Aplikacja jest po prostu świetna! Wystarczy, że wpiszę w pasku wyszukiwania swój temat i od razu mam wyniki. Nie muszę oglądać 10 filmów na YouTube, żeby coś zrozumieć, więc oszczędzam swój czas. Po prostu polecam!

Kuba T

użytkownik Androida

W szkole byłem bardzo kiepski z matematyki, ale dzięki tej aplikacji radzę sobie teraz lepiej. Jestem bardzo wdzięczny, że ją stworzyliście.

Kriss

użytkownik Androida

Korzystam z Knowunity od ponad roku i jest mega! Najlepsze opcje z tej apki: ⭐️ Gotowe notatki ⭐️ Spersonalizowane treści ⭐️ Dostęp do chatu GPT W WERSJI SZKOLNEJ ⭐️ Konwersacje z innymi uczniami 🤍 NAUKA WRESZCIE NIE JEST NUDNA 🤍

Gosia

użytkowniczka Android

Bardzo lubię aplikację Knowunity, ponieważ pomaga mi w nauce. Odkąd ją mam moje oceny się poprawiają :)

Sara

użytkowniczka iOS

Aplikacja jest niezawodna! Polecam 👍💙

Krzysztof

użytkownik Android

Bardzo fajna aplikacja. Pomaga przygotować się do sprawdzianu, kartkówki lub odpowiedzi ustnej.

Oliwia

użytkowniczka iOS

 

Fizyka

2436

21 sie 2025

2 strony

Cząsteczki, Energia i Rozszerzalność Cieplna: Fizyczne Podstawy

user profile picture

mavlena

@mavlena_d

Dyfuzja, energia wewnętrzna i ciepło właściwe to kluczowe pojęcia w fizyce, które wyjaśniają zachowanie cząsteczek i przepływ energii. Te zjawiska można zaobserwować w codziennym życiu i mają ogromne znaczenie praktyczne - od gotowania po projektowanie mostów.

fizyka
cząsteczki i energia
• Wszystkie ciała zbudowane są z cząstek, które znajdują
się w nieustannym ruchu.
• dyfuzja-samorzutne mieszanie

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkęTo nic nie kosztuje!

Dostęp do wszystkich materiałów

Popraw swoje oceny

Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Cząsteczki i energia

Wszystkie ciała wokół nas zbudowane są z cząsteczek w ciągłym ruchu. Ten ruch prowadzi do zjawiska dyfuzji - samorzutnego mieszania się cząsteczek różnych substancji na skutek ich chaotycznych zderzeń. Przykłady dyfuzji w życiu codziennym to rozprzestrzenianie się zapachu perfum w pokoju czy mieszanie się herbaty z cukrem.

Szybkość dyfuzji zależy głównie od temperatury - im wyższa temperatura, tym szybciej zachodzi dyfuzja, ponieważ cząsteczki poruszają się energiczniej. Dyfuzja w gazach zachodzi najszybciej, wolniej w cieczach, a najwolniej w ciałach stałych (przykłady dyfuzji w ciałach stałych to łączenie się metali w stopach).

Energia wewnętrzna ciała to suma energii wszystkich jego cząsteczek. Składa się głównie z energii kinetycznej ruchu cząsteczek oraz energii potencjalnej wynikającej z oddziaływań międzycząsteczkowych. Od czego zależy energia wewnętrzna? Przede wszystkim od temperatury - im wyższa temperatura, tym większa energia cząsteczek.

💡 Warto wiedzieć: Sposoby zmiany energii wewnętrznej to wykonanie pracy (np. pocieranie dłoni) lub przepływ ciepła (np. podgrzewanie wody). Wzór na zmianę energii wewnętrznej to: ΔU = W + Q, gdzie W to praca wykonana nad układem, a Q to dostarczone ciepło.

Rozszerzalność cieplna

Ciała rozszerzają się gdy ich temperatura wzrasta. To dlatego między przęsłami mostów zostawia się szczeliny - aby uwzględnić rozszerzalność cieplną materiałów konstrukcyjnych w gorące dni.

Choć rozszerzalność ciał stałych jest niewielka, ma ogromne znaczenie w inżynierii. W przypadku cieczy zjawisko to wykorzystujemy w termometrach cieczowych, gdzie ciecz (np. rtęć) rozszerza się i podnosi w rurce wraz ze wzrostem temperatury.

fizyka
cząsteczki i energia
• Wszystkie ciała zbudowane są z cząstek, które znajdują
się w nieustannym ruchu.
• dyfuzja-samorzutne mieszanie

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkęTo nic nie kosztuje!

Dostęp do wszystkich materiałów

Popraw swoje oceny

Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Ciepło właściwe

Ogrzewanie różnych substancji wymaga różnej ilości energii. Ilość ciepła potrzebna do ogrzania ciała zależy od trzech czynników: masy substancji, różnicy temperatur oraz rodzaju materiału. Te zależności opisuje wzór: Q = m·c·ΔT.

W tym wzorze Q to dostarczone ciepło (energia), m to masa ciała, c to ciepło właściwe substancji, a ΔT to różnica temperatur. Ciepło właściwe wody jest wyjątkowo wysokie (4200 J/kg·°C), co oznacza, że woda wolno się nagrzewa, ale też wolno stygnie.

Ciepło właściwe to ilość energii, którą należy dostarczyć do 1 kg substancji, aby podnieść jej temperaturę o 1°C. Jednostką ciepła właściwego jest J/(kg·°C). Przykładowo, ciepło właściwe powietrza (około 1000 J/kg·°C) jest znacznie niższe niż wody, dlatego powietrze szybciej zmienia temperaturę.

🔥 Ciekawostka: Ciepło właściwe żelaza wynosi tylko około 450 J/kg·°C, dlatego metalowe przedmioty szybko się nagrzewają i stygną. Z kolei ciepło topnienia lodu (334 kJ/kg) to energia potrzebna do przemiany 1 kg lodu w wodę bez zmiany temperatury!

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Czym jest Towarzysz AI z Knowunity?

Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.

Gdzie mogę pobrać aplikację Knowunity?

Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.

Czy aplikacja Knowunity naprawdę jest darmowa?

Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.

4.9/5

App Store

4.8/5

Google Play

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Stefan S

użytkownik iOS

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Samantha Klich

użytkownik Androida

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.

Anna

użytkownik iOS

Kocham tę aplikację! Pomaga mi w zadaniach domowych, motywuje mnie i polepsza mi dzień. Dzięki tej aplikacji moje oceny się poprawiły. Lepszej aplikacji nie znajdę!🩷

Patrycja

użytkowniczka iOS

Super aplikacja! Ma odpowiedzi na wszystkie zadania. Testuję ją od paru miesięcy i jest po prostu perfekcyjna.

Szymon

użytkownik Android

Super aplikacja do nauki i sprawdzania wiedzy. Można znaleźć notatki z WSZYSTKICH przedmiotów. Polecam tym, którzy celują w oceny 5 i 6 😄​

Szymon

użytkownik iOS

Aplikacja jest po prostu świetna! Wystarczy, że wpiszę w pasku wyszukiwania swój temat i od razu mam wyniki. Nie muszę oglądać 10 filmów na YouTube, żeby coś zrozumieć, więc oszczędzam swój czas. Po prostu polecam!

Kuba T

użytkownik Androida

W szkole byłem bardzo kiepski z matematyki, ale dzięki tej aplikacji radzę sobie teraz lepiej. Jestem bardzo wdzięczny, że ją stworzyliście.

Kriss

użytkownik Androida

Korzystam z Knowunity od ponad roku i jest mega! Najlepsze opcje z tej apki: ⭐️ Gotowe notatki ⭐️ Spersonalizowane treści ⭐️ Dostęp do chatu GPT W WERSJI SZKOLNEJ ⭐️ Konwersacje z innymi uczniami 🤍 NAUKA WRESZCIE NIE JEST NUDNA 🤍

Gosia

użytkowniczka Android

Bardzo lubię aplikację Knowunity, ponieważ pomaga mi w nauce. Odkąd ją mam moje oceny się poprawiają :)

Sara

użytkowniczka iOS

Aplikacja jest niezawodna! Polecam 👍💙

Krzysztof

użytkownik Android

Bardzo fajna aplikacja. Pomaga przygotować się do sprawdzianu, kartkówki lub odpowiedzi ustnej.

Oliwia

użytkowniczka iOS

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Stefan S

użytkownik iOS

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Samantha Klich

użytkownik Androida

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.

Anna

użytkownik iOS

Kocham tę aplikację! Pomaga mi w zadaniach domowych, motywuje mnie i polepsza mi dzień. Dzięki tej aplikacji moje oceny się poprawiły. Lepszej aplikacji nie znajdę!🩷

Patrycja

użytkowniczka iOS

Super aplikacja! Ma odpowiedzi na wszystkie zadania. Testuję ją od paru miesięcy i jest po prostu perfekcyjna.

Szymon

użytkownik Android

Super aplikacja do nauki i sprawdzania wiedzy. Można znaleźć notatki z WSZYSTKICH przedmiotów. Polecam tym, którzy celują w oceny 5 i 6 😄​

Szymon

użytkownik iOS

Aplikacja jest po prostu świetna! Wystarczy, że wpiszę w pasku wyszukiwania swój temat i od razu mam wyniki. Nie muszę oglądać 10 filmów na YouTube, żeby coś zrozumieć, więc oszczędzam swój czas. Po prostu polecam!

Kuba T

użytkownik Androida

W szkole byłem bardzo kiepski z matematyki, ale dzięki tej aplikacji radzę sobie teraz lepiej. Jestem bardzo wdzięczny, że ją stworzyliście.

Kriss

użytkownik Androida

Korzystam z Knowunity od ponad roku i jest mega! Najlepsze opcje z tej apki: ⭐️ Gotowe notatki ⭐️ Spersonalizowane treści ⭐️ Dostęp do chatu GPT W WERSJI SZKOLNEJ ⭐️ Konwersacje z innymi uczniami 🤍 NAUKA WRESZCIE NIE JEST NUDNA 🤍

Gosia

użytkowniczka Android

Bardzo lubię aplikację Knowunity, ponieważ pomaga mi w nauce. Odkąd ją mam moje oceny się poprawiają :)

Sara

użytkowniczka iOS

Aplikacja jest niezawodna! Polecam 👍💙

Krzysztof

użytkownik Android

Bardzo fajna aplikacja. Pomaga przygotować się do sprawdzianu, kartkówki lub odpowiedzi ustnej.

Oliwia

użytkowniczka iOS