Czynniki kształtujące klimat Polski

Czynniki kształtujące klimat Polski dzielą się na dwie główne kategorie:

1. Czynniki meteorologiczne:

• Masy powietrza napływające nad Polskę
• Rozmieszczenie głównych ośrodków barycznych

2. Czynniki niemeteorologiczne:

• Szerokość geograficzna
• Rzeźba terenu
• Odległość od zbiorników wodnych
• Prądy morskie
• Pokrycie terenu
• Działalność człowieka

Highlight: Położenie Polski między 49°N a 54°50'N wpływa na zróżnicowanie ilości energii słonecznej docierającej do powierzchni kraju w ciągu roku.

Definition: Ciepły Prąd Północnoatlantycki sprawia, że klimat Polski jest łagodniejszy niż na obszarach położonych na podobnych szerokościach geograficznych.

Masy powietrza kształtujące pogodę w Polsce

Pogodę w Polsce kształtuje pięć głównych mas powietrza:

1. Powietrze polarne morskie (PPm):

Example: Latem przynosi ochłodzenie i opady, zimą - ocieplenie i opady mieszane

2. Powietrze polarne kontynentalne (PPk):

Example: Latem zapewnia ciepłą, słoneczną pogodę, zimą - silne mrozy

3. Powietrze arktyczne (PA):

Example: Powoduje ochłodzenia i przymrozki wiosną i jesienią

4. Powietrze zwrotnikowe morskie (PZm):

Example: Przynosi upały i burze latem, gwałtowne odwilże zimą

5. Powietrze zwrotnikowe kontynentalne (PZk):

Vocabulary: Formuje się nad Azją Mniejszą, północną Afryką i południowo-wschodnią Europą

Masy powietrza i ich wpływ na klimat Polski

Masy powietrza kształtujące klimat Polski pochodzą z różnych obszarów i mają zróżnicowany wpływ na pogodę.

Definition: Wyróżniamy pięć głównych mas powietrza:

• Powietrze polarne morskie (PPm)
• Powietrze polarne kontynentalne (PPk)
• Powietrze arktyczne (PA)
• Powietrze zwrotnikowe morskie (PZm)
• Powietrze zwrotnikowe kontynentalne (PZk)

Example: Wpływ mas powietrza na pogodę:

• PPm przynosi ochłodzenie i opady latem, ocieplenie zimą
• PPk powoduje ciepłą pogodę latem i mrozy zimą
• PA przynosi ochłodzenie i przymrozki wiosną i jesienią
• PZm powoduje upały i burze latem, odwilże zimą
• PZk przynosi upały i susze latem, babie lato jesienią

Cechy klimatu Polski i pory roku

Cechy klimatu Polski charakteryzują się przede wszystkim przejściowością i zmiennością warunków pogodowych.

Highlight: Przejściowość klimatu wynika z położenia Polski między Atlantykiem a kontynentem azjatyckim.

W Polsce wyróżniamy trzy typy pór roku:

• Astronomiczne
• Kalendarzowe
• Termiczne

Definition: Kalendarzowe pory roku rozpoczynają się w stałych terminach:

• Wiosna - 21 marca
• Lato - 22 czerwca
• Jesień - 23 września
• Zima - 22 grudnia

Example: Klimatolodzy wyróżniają sześć termicznych pór roku bazując na średnich dobowych temperaturach:

• Przedwiośnie $0°-5°C$
• Wiosna $5°-15°C$
• Lato (powyżej 15°C)
• Jesień $15°-5°C$
• Przedzimie $5°-0°C$
• Zima (poniżej 0°C)