Ustroje polityczne i instytucje ateńskie
Starożytni Grecy wypróbowali praktycznie wszystkie systemy rządów, jakie znamy dzisiaj. Monarchia oznaczała rządy króla, oligarchia to władza nielicznej grupy bogatych obywateli (jak w Sparcie), a demokracja dawała głos wszystkim pełnoprawnym mężczyznom. Tyrania to władza zdobyta siłą lub manipulacją.
W Atenach przed demokracją rządzili archonci - najwyżsi urzędnicy wybierani na roczną kadencję. Areopag (rada arystokratyczna) składał się z byłych archontów i zajmował się sądownictwem, szczególnie sprawami religijnymi.
Prawdziwą rewolucję wprowadziły reformy Klejstenesa. Stworzył Radę 500 (Bule), która przygotowywała projekty ustaw, i podzielił Ateny na 10 fyl - jednostek administracyjnych zapewniających sprawiedliwą reprezentację.
💡 Pamiętaj: W ateńskiej demokracji nie wszyscy mieli równe prawa - metojkowie (cudzoziemcy) mogli prowadzić interesy, ale nie głosować!
Głównym organem był eklezja - zgromadzenie ludowe, gdzie każdy obywatel mógł uczestniczyć w podejmowaniu najważniejszych decyzji. Heliaja (sąd ludowy z 6 tysiącami sędziów) dbała o sprawiedliwość, a strategowie dowodzili armią. Ostracyzm pozwalał wygnać na 10 lat osoby podejrzane o zagrażanie demokracji.