Historia /

II Rzeczpospolita

II Rzeczpospolita

 HISTORIA
II RZECZPOSPOLITA
1. 11 listopada 1918 r. – odzyskanie niepodległości.
W pierwszych dniach listopada armie państw centralnych były

II Rzeczpospolita

user profile picture

Jorgen

9 Followers

Udostępnij

Zapisz

14

 

4/5/3

Notatka

Na podstawie Poznać przeszłość 3 wyd. Nowa Era

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

HISTORIA II RZECZPOSPOLITA 1. 11 listopada 1918 r. – odzyskanie niepodległości. W pierwszych dniach listopada armie państw centralnych były bliskie kapitulacji, a dodatkowo w Niemczech trwała rewolucja robotnicza. W tej sytuacji 10 listopada 1918 r. Niemcy zwolnili z twierdzy magdeburskiej Józefa Piłsudskiego - niezwłocznie udał się on do Warszawy, gdzie następnego dnia przyjął z rąk Rady Regencyjnej dowództwo nad wojskiem, a trzy dni później także władzę cywilną. Rada uległa rozwiązaniu. 18 listopada powołuje rząd, na którego czele staje Jędrzej Moraczewski. Jego gabinet wprowadza kilka niezwykle ważnych reform: ⇒ przyznanie praw wyborczych kobietom, → skrócenie dnia pracy do 8 godzin, → wprowadzenie ubezpieczeń społecznych, ustalenie płacy minimalnej. Pod koniec listopada 1918 r. Józef Piłsudski obejmuje urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa. W styczniu 1919 r. powołano nowy rząd z Ignacym Janem Paderewskim na czele. 2. Mała konstytucja – pierwszy akt prawny Sejmu Ustawodawczego uchwalony 20 lutego 1919 r. (inauguracja obrad sejmu miała miejsce 10 dni wcześniej). Dokument określał tymczasowe zasady ustroju Rzeczypospolitej: Sejm Ustawodawczy, jako jednoizbowy parlament, stanowił najwyższą władzę w Rzeczypospolitej; ⇒ Naczelnik państwa był wykonawcą woli sejmu i jego reprezentantem na arenie międzynarodowej. Naczelnik miał powoływać rząd, a każda jego decyzja wymagała kontrasygnaty właściwego ministra. Był zwierzchnikiem sił zbrojnych. Pierwszym naczelnikiem państwa został Józef Piłsudski. 3. Problemy unifikacji państwa: a) Obszary mające znaleźć się w granicach Rzeczypospolitej ponad 120 lat znajdowały się we władzy trzech różnych państw. W...

Więcej zabawy podczas nauki z nami

Pomoc w odrabianiu zadań domowych

Dzięki funkcji zadawania pytań możesz w każdej chwili zadać pytanie i uzyskać odpowiedź od innych uczniów.

Ucz się razem z innymi

Dzięki Knowunity otrzymujesz materiały do nauki od innych w nowoczesny i wygodny sposób, aby jak najlepiej się uczyć. Tutaj uczniowie dzielą się swoją wiedzą, wymieniają się pomysłami i pomagają sobie nawzajem.

Bezpieczne i sprawdzone

Niezależnie od tego, czy chodzi o streszczenia, ćwiczenia czy notatki, Knowunity gromadzi wszystkie treści i tworzy bezpieczne środowisko nauki, do którego dziecko może mieć dostęp w dowolnym momencie.

Pobierz aplikację

Alternatywny zapis:

związku z czym różniły się one poziomem rozwoju gospodarczego, infrastrukturą, prawem, walutą i sposobem organizowania administracji. b) Wyjątkowo trudna okazała się unifikacja systemu prawnego. Przez cały okres istnienia II Rzeczpospolitej występowały na tym tle różnice między jej poszczególnymi częściami (np. elementy prawa rodzinnego dotyczące małżeństwa). c) Obszary znajdujące się pod panowaniem Niemieckim były dobrze rozwinięte, natomiast te leżące w granicach byłego zaboru austriackiego i rosyjskiego były zacofane cywilizacyjnie. d) Odmienne zasady ruchu drogowego. e) Różnice w technologiach stosowanych w infrastrukturze kolejowej u zaborców. f) Ogromne zniszczenia podczas I wojny światowej. 4. Wizje odnowionej Polski Polityk Granica Wschodnia Koncepcja inkorporacyjna Społeczeństwo Rzeczypospolitej Roman Dmowski Należy włączyć do Polski ziemie zamieszkane w większości przez Polaków, a granicę wschodnią ustanowić wzdłuż rzeki Berezyny. Trzeba włączyć do Polski Pomorze Granica zachodnia Gdańskie, Wielkopolskę, Górny Śląsk i większość Prus Wschodnich. Rzeczpospolita powinna być państwem narodowym, w którym zdecydowaną większość stanowią Polacy. Ludność ukraińska, białoruska i litewska powinna zostać spolonizowana. Mniejszość niemiecką i żydowską należy skłonić do emigracji. Koncepcja federacyjna (jagiellońska) Józef Piłsudski Należy wyprzeć Rosjan poza granice przedrozbiorowej Rzeczypospolitej i stworzyć na tym terenie federację państw Europy Wschodniej (m.in. Litwy, Ukrainy i Polski) jako przeciwwagę dla Rosji. Ziemie wschodnie muszą być odzyskane w walce. Przebieg zachodniej granicy powinien być ustalony na drodze pokojowego porozumienia z Niemcami. Rzeczpospolita, podobnie jak przed wiekami, powinna być państwem wielonarodowościowym, w którym respektowane są prawa mniejszości. 5. Powstanie Wielkopolskie (27.12.1918 r. - 16.02.1919 r.). Po tym jak Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu przyjął uchwałę o włączeniu Wielkopolski do państwa polskiego, Niemcy powołali swój własny organ, który taką uchwałę odrzucił. 26 grudnia 1918 r. w tak napiętej sytuacji, do Poznania przybywa Ignacy Jan Paderewski. Hotel, w którym przebywa, zostaje ostrzelany przez Niemców. Rozpoczyna się powstanie. Partyzanckie oddziały zostają szybko przekształcone w Armię Wielkopolską - najpierw pod dowództwem kpt. Stanisława Taczaka, a następnie gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego. Niemcy przystąpili do kontrofensywy w połowie stycznia. Po stronie polskiej stanęła jednak Francja, która zagroziła zerwaniem pokoju z 11 listopada 1918 r. 16 lutego 1919 r. podpisano w Trewirze przedłużenie rozejmu na froncie zachodnim. Ustanowiono też przebieg granicy polsko-niemieckiej, która później została zatwierdzona przez traktat wersalski (przyłączono Wielkopolskę, Pomorze Gdańskie i ziemię chełmińską - Polska powstanie wygrała). 6. Traktat wersalski a sprawa polska. W podpisanym 28.06.1919 r. traktacie wersalskim znajdują się postanowienia dotyczące ziem należących do Rzeczpospolitej, takie jak: Wielkopolska wraz z Pomorzem Gdańskim i ziemią chełmińską została przyłączona do niepodległej Polski. ⇒ Pomorze Gdańskie zostało przyznane Polsce bez Gdańska i Elbląga. Proces powrotu Pomorza do Polski zakończył się 10 lutego 1920 r. uroczystymi zaślubinami Polski z morzem. ⇒ Gdańsk stał się wolnym miastem, które znajdowało się pod opieką Ligii Narodów. Polska otrzymała kompetencje prowadzenia polityki Wolnego Miasta, korzystania z portu gdańskiego, a także utrzymywania polskich placówek pocztowych. ⇒ Na Górnym Śląsku, Warmii, Mazurach i Powiślu przeprowadzony miał zostać plebiscyt o przynależności tych ziem. 7. Powstania Śląskie a) I Powstanie Śląskie (16.08.1919 r. - 24.08.1919 r.) - przegrana powstańców. Powstanie przyśpieszyło przybycie na Śląsk międzynarodowej komisji, która miała nadzorować plebiscyt. b) Il Powstanie Śląskie (19.08.1920 r. - 25.08.1920 r.) - wygrana powstańców - osiągnęli oni zamierzony cel - policja niemiecka opuściła teren plebiscytowy, a w jej miejsce utworzono policję plebiscytową, która miała w składzie zarówno Niemców, jak i Polaków. c) III Powstanie Śląskie (02.05.1921 r. - 05.07.1921 r. ; lider: Wojciech Korfanty) - wygrana powstańców - nowy podział Górnego Śląska był dla Polski korzystniejszy niż ten zarządzony w plebiscycie. 8. Plebiscyty a) Plebiscyt na Górnym Śląsku – 20 marca 1921 r. Zakończył się zwycięstwem Niemców (60:40), którzy na Śląsk sprowadzili ponad 200 tys. dawnych emigrantów. Wyrok komisji międzynarodowej, który przyznał nieproporcjonalnie dużą część terenów Niemcom spowodował wybuch III powstania śląskiego. b) Plebiscyt na Śląsku Cieszyńskim - nie odbył się. W ramach postanowień rozejmu kończącego spór o Śląsk Cieszyński (walki zbrojne Czesi rozpoczęli 23 stycznia 1919 r.), na tych ziemiach przeprowadzony miał zostać plebiscyt. Polska strona, ze względu na krytyczny moment wojny polsko-bolszewickiej, zgodziła się na rezygnację z niego, a decyzję miała podjąć Rada Ambasadorów. Podział okazał się dla polski niekorzystny - Czesi otrzymali więcej terenu (w tym cały okręg przemysłowy). c) Plebiscyt na Warmii, Mazurach i Powiślu - 11 lipca 1920 r. Przeprowadzony w niedogodnym terminie dla państwa polskiego (trwała wówczas ofensywa wojsk sowieckich na Warszawę), zakończył się sromotną klęską. Zaledwie 3,3% głosujących opowiedziało się za przyłączeniem do RP (przyłączono 3 wsie na Mazurach i 5 na Powiślu). 9. Wojna polsko-ukraińska (01.11.1918 r. - 16.07.1919 r.) Po przejęciu władzy przez bolszewików ukraińscy działacze ogłosili powstanie Ukraińskiej Republiki Ludowej (URL), które po kilku dniach została zaatakowana przez państwo rosyjskie. Ukraina zwróciła się o pomoc do państw centralnych, a Niemcy odparli atak Rosjan i postawili w Kijowie podległy sobie rząd, który upadł po wycofaniu państwa centralnych. 9 lutego 1918 r. doszło do zwarcia traktatu brzeskiego pomiędzy państwami centralnymi a URL. Niemcy uznały w nim niepodległość Ukrainy i odstąpili jej ziemię chełmińską i część Podlasia, co wywołało oburzenie wśród Polaków. Na podstawie założeń traktatu Ukraińcy mieli zrzec się Galicji Wschodniej (wielokulturowy obszar; przewaga Ukraińców na wsi, a Polaków w miastach). W 1918 r. napięcia pomiędzy URL a Polską przerodziły się w otwarty konflikt. Za pomocą broni przekazanej przez Austriaków, Ukraińcom udało się opanować Lwów i proklamować utworzenie Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. Polacy stanęli do walki z przeciwnikiem (nie wojsko, a młodzież, weterani Legionów Polskich i nieliczni wojskowi) i odbili Lwów, a następnie utrzymali go do przybycia Błękitnej Armii gen. Hallera. Walki zakończyły się wyparciem Ukraińców za rzekę Zburcz - Zachodnioukraińska Republika Ludowa przestała istnieć, a jej terytorium włączono do Rzeczpospolitej. 10. Wojna polsko-bolszewicka (14.02.1919 r - 18.03.1921 r.) a) Po wycofaniu się Niemców z terenów Galicji Wschodniej, na tereny te zaczęła napływać armia bolszewicka, która chciała rozprzestrzenić rewolucję komunistyczną na całą Europę. Pomimo początkowych sukcesów (zajęcie Wilna) kontrofensywa Polaków wyparła Rosjan z terenów Litwy i Białorusi. Jesienią 1919 r. polskie natarcie zostało wstrzymane - Piłsudski najpierw próbował dojść do porozumienia z Białą Armią, a następnie z Czerwoną Armią. Obydwie próby zakończyły się klęską. b) W kwietniu 1920 r. naczelnik państwa polskiego zawarł sojusz z rządem Ukraińskiej Republiki Ludowej (na czele Symon Petlura). URL uznała prawo Polski do Galicji Wschodniej, a Polacy mieli pomóc Ukrainie w walce z bolszewikami. c) 7 maja 1920 r. połączone wojska zajmują Kijów. Brak entuzjazmu ze strony Ukrainy - Petlura uważany za zdrajcę, który sprzedał Lwów. Mobilizacja Rosjan. d) Wielka ofensywa armii rosyjskiej: → Czerwiec 1920 r. - Armia Konna Siemiona Budionnego. → Początek lipca 1920 r. - Armia dowodzona przez Michaiła Tuchaczewskiego. ⇒ Koniec lipca 1920 r. - Strona rosyjska powołuje marionetkowe Tymczasowe Komitety Rewolucyjne Polski (Feliks Dzierżyński, Julian Marchlewski) e) 1 lipca 1920 r. - Utworzenie Rady Obrony Państwa. W jej skład weszli: członkowie parlamentu, rządu oraz władz wojskowych. Na czele stanął Józef Piłsudski. f) Wysłanie Grabskiego na konferencje w Belgii. Rząd zgodził się tam na: → Uznanie przez Polaków swojej wschodniej granicy na linii Curzona, ⇒ Oddanie Wilna Litwie, → Rezygnację z plebiscytu na Śląsku Cieszyńskim, → Uznanie decyzji ententy w sprawie Galicji Wschodniej. Misja została uznana w Polsce za porażkę. g) Dymisja gabinetu Grabskiego. Powołanie Rządu Obrony Narodowej - na czele Wincenty Witos. h) Pertraktacje w Mińsku – ustalenia miały upokorzyć Polaków. Polska odrzuca ustalenia. i) 13.08.1920 r. - 15.08.1920 r. Bitwa Warszawska (Cud nad Wisłą). Decydujące starcie wojny. Wojska polskie obroniły się przed naporem armii bolszewickiej (najważniejsze starcia - Radzymin, Ossowo). Następnie przystąpiono do kontrofensywy według planów Józefa Piłsudskiego i Tadeusza Rozwadowskiego. 31.08.1920 r. - Bitwa pod Komarowem. Pokonanie Armii Konnej Budionnego przez Polaków. j) k) 20.09.1920 r. - 28.09.1920 r. - operacja niemeńska. Rozbicie ostatnich czterech armii Michaiła Tuchaczewskiego. 11. Pokój Ryski (18 marca 1921 r.) – traktat oficjalnie kończący wojnę polsko- bolszewicką. Na jego mocy: ⇒ Granica polsko-rosyjska została utworzona na linii od Dźwiny przez Białoruś do Zbrucza i Dniestru, ⇒ Obie strony konfliktu zgodziły się na wymianę jeńców, ⇒ Polska i Rosja zapowiedziały, że nie będą wzajemnie ingerować w swoje sprawy wewnętrzne, ⇒ Rosja zobowiązała się do zwrotu polskich dzieł sztuki i archiwów zagrabionych w okresie caratu (nigdy nie wywiązała się z tej obietnicy), ⇒ Polska zrezygnowała z popierania Ukraińskiej Republiki Ludowej.

Historia /

II Rzeczpospolita

II Rzeczpospolita

user profile picture

Jorgen

9 Followers
 

4/5/3

Notatka

Ta zawartość jest dostępna tylko w aplikacji Knowunity.

 HISTORIA
II RZECZPOSPOLITA
1. 11 listopada 1918 r. – odzyskanie niepodległości.
W pierwszych dniach listopada armie państw centralnych były

Otwórz aplikację

Na podstawie Poznać przeszłość 3 wyd. Nowa Era

Podobne notatki

N

1

kształtowanie się polskich granic odrodzonej polski

Know kształtowanie się polskich granic odrodzonej polski  thumbnail

21

 

7

user profile picture

3

Odrodzenie Rzeczypospolitej

Know Odrodzenie Rzeczypospolitej thumbnail

4

 

8/6/7

user profile picture

4

Autonomia w Galicji (WSiP kl 7)

Know Autonomia w Galicji (WSiP kl 7) thumbnail

10

 

3/7

user profile picture

1

odrodzenie rzeczypospolitej

Know odrodzenie rzeczypospolitej thumbnail

1

 

8/1/7

HISTORIA II RZECZPOSPOLITA 1. 11 listopada 1918 r. – odzyskanie niepodległości. W pierwszych dniach listopada armie państw centralnych były bliskie kapitulacji, a dodatkowo w Niemczech trwała rewolucja robotnicza. W tej sytuacji 10 listopada 1918 r. Niemcy zwolnili z twierdzy magdeburskiej Józefa Piłsudskiego - niezwłocznie udał się on do Warszawy, gdzie następnego dnia przyjął z rąk Rady Regencyjnej dowództwo nad wojskiem, a trzy dni później także władzę cywilną. Rada uległa rozwiązaniu. 18 listopada powołuje rząd, na którego czele staje Jędrzej Moraczewski. Jego gabinet wprowadza kilka niezwykle ważnych reform: ⇒ przyznanie praw wyborczych kobietom, → skrócenie dnia pracy do 8 godzin, → wprowadzenie ubezpieczeń społecznych, ustalenie płacy minimalnej. Pod koniec listopada 1918 r. Józef Piłsudski obejmuje urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa. W styczniu 1919 r. powołano nowy rząd z Ignacym Janem Paderewskim na czele. 2. Mała konstytucja – pierwszy akt prawny Sejmu Ustawodawczego uchwalony 20 lutego 1919 r. (inauguracja obrad sejmu miała miejsce 10 dni wcześniej). Dokument określał tymczasowe zasady ustroju Rzeczypospolitej: Sejm Ustawodawczy, jako jednoizbowy parlament, stanowił najwyższą władzę w Rzeczypospolitej; ⇒ Naczelnik państwa był wykonawcą woli sejmu i jego reprezentantem na arenie międzynarodowej. Naczelnik miał powoływać rząd, a każda jego decyzja wymagała kontrasygnaty właściwego ministra. Był zwierzchnikiem sił zbrojnych. Pierwszym naczelnikiem państwa został Józef Piłsudski. 3. Problemy unifikacji państwa: a) Obszary mające znaleźć się w granicach Rzeczypospolitej ponad 120 lat znajdowały się we władzy trzech różnych państw. W...

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

Więcej zabawy podczas nauki z nami

Pomoc w odrabianiu zadań domowych

Dzięki funkcji zadawania pytań możesz w każdej chwili zadać pytanie i uzyskać odpowiedź od innych uczniów.

Ucz się razem z innymi

Dzięki Knowunity otrzymujesz materiały do nauki od innych w nowoczesny i wygodny sposób, aby jak najlepiej się uczyć. Tutaj uczniowie dzielą się swoją wiedzą, wymieniają się pomysłami i pomagają sobie nawzajem.

Bezpieczne i sprawdzone

Niezależnie od tego, czy chodzi o streszczenia, ćwiczenia czy notatki, Knowunity gromadzi wszystkie treści i tworzy bezpieczne środowisko nauki, do którego dziecko może mieć dostęp w dowolnym momencie.

Pobierz aplikację

Knowunity

Dziel się wiedzą

Otwórz aplikację

Alternatywny zapis:

związku z czym różniły się one poziomem rozwoju gospodarczego, infrastrukturą, prawem, walutą i sposobem organizowania administracji. b) Wyjątkowo trudna okazała się unifikacja systemu prawnego. Przez cały okres istnienia II Rzeczpospolitej występowały na tym tle różnice między jej poszczególnymi częściami (np. elementy prawa rodzinnego dotyczące małżeństwa). c) Obszary znajdujące się pod panowaniem Niemieckim były dobrze rozwinięte, natomiast te leżące w granicach byłego zaboru austriackiego i rosyjskiego były zacofane cywilizacyjnie. d) Odmienne zasady ruchu drogowego. e) Różnice w technologiach stosowanych w infrastrukturze kolejowej u zaborców. f) Ogromne zniszczenia podczas I wojny światowej. 4. Wizje odnowionej Polski Polityk Granica Wschodnia Koncepcja inkorporacyjna Społeczeństwo Rzeczypospolitej Roman Dmowski Należy włączyć do Polski ziemie zamieszkane w większości przez Polaków, a granicę wschodnią ustanowić wzdłuż rzeki Berezyny. Trzeba włączyć do Polski Pomorze Granica zachodnia Gdańskie, Wielkopolskę, Górny Śląsk i większość Prus Wschodnich. Rzeczpospolita powinna być państwem narodowym, w którym zdecydowaną większość stanowią Polacy. Ludność ukraińska, białoruska i litewska powinna zostać spolonizowana. Mniejszość niemiecką i żydowską należy skłonić do emigracji. Koncepcja federacyjna (jagiellońska) Józef Piłsudski Należy wyprzeć Rosjan poza granice przedrozbiorowej Rzeczypospolitej i stworzyć na tym terenie federację państw Europy Wschodniej (m.in. Litwy, Ukrainy i Polski) jako przeciwwagę dla Rosji. Ziemie wschodnie muszą być odzyskane w walce. Przebieg zachodniej granicy powinien być ustalony na drodze pokojowego porozumienia z Niemcami. Rzeczpospolita, podobnie jak przed wiekami, powinna być państwem wielonarodowościowym, w którym respektowane są prawa mniejszości. 5. Powstanie Wielkopolskie (27.12.1918 r. - 16.02.1919 r.). Po tym jak Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu przyjął uchwałę o włączeniu Wielkopolski do państwa polskiego, Niemcy powołali swój własny organ, który taką uchwałę odrzucił. 26 grudnia 1918 r. w tak napiętej sytuacji, do Poznania przybywa Ignacy Jan Paderewski. Hotel, w którym przebywa, zostaje ostrzelany przez Niemców. Rozpoczyna się powstanie. Partyzanckie oddziały zostają szybko przekształcone w Armię Wielkopolską - najpierw pod dowództwem kpt. Stanisława Taczaka, a następnie gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego. Niemcy przystąpili do kontrofensywy w połowie stycznia. Po stronie polskiej stanęła jednak Francja, która zagroziła zerwaniem pokoju z 11 listopada 1918 r. 16 lutego 1919 r. podpisano w Trewirze przedłużenie rozejmu na froncie zachodnim. Ustanowiono też przebieg granicy polsko-niemieckiej, która później została zatwierdzona przez traktat wersalski (przyłączono Wielkopolskę, Pomorze Gdańskie i ziemię chełmińską - Polska powstanie wygrała). 6. Traktat wersalski a sprawa polska. W podpisanym 28.06.1919 r. traktacie wersalskim znajdują się postanowienia dotyczące ziem należących do Rzeczpospolitej, takie jak: Wielkopolska wraz z Pomorzem Gdańskim i ziemią chełmińską została przyłączona do niepodległej Polski. ⇒ Pomorze Gdańskie zostało przyznane Polsce bez Gdańska i Elbląga. Proces powrotu Pomorza do Polski zakończył się 10 lutego 1920 r. uroczystymi zaślubinami Polski z morzem. ⇒ Gdańsk stał się wolnym miastem, które znajdowało się pod opieką Ligii Narodów. Polska otrzymała kompetencje prowadzenia polityki Wolnego Miasta, korzystania z portu gdańskiego, a także utrzymywania polskich placówek pocztowych. ⇒ Na Górnym Śląsku, Warmii, Mazurach i Powiślu przeprowadzony miał zostać plebiscyt o przynależności tych ziem. 7. Powstania Śląskie a) I Powstanie Śląskie (16.08.1919 r. - 24.08.1919 r.) - przegrana powstańców. Powstanie przyśpieszyło przybycie na Śląsk międzynarodowej komisji, która miała nadzorować plebiscyt. b) Il Powstanie Śląskie (19.08.1920 r. - 25.08.1920 r.) - wygrana powstańców - osiągnęli oni zamierzony cel - policja niemiecka opuściła teren plebiscytowy, a w jej miejsce utworzono policję plebiscytową, która miała w składzie zarówno Niemców, jak i Polaków. c) III Powstanie Śląskie (02.05.1921 r. - 05.07.1921 r. ; lider: Wojciech Korfanty) - wygrana powstańców - nowy podział Górnego Śląska był dla Polski korzystniejszy niż ten zarządzony w plebiscycie. 8. Plebiscyty a) Plebiscyt na Górnym Śląsku – 20 marca 1921 r. Zakończył się zwycięstwem Niemców (60:40), którzy na Śląsk sprowadzili ponad 200 tys. dawnych emigrantów. Wyrok komisji międzynarodowej, który przyznał nieproporcjonalnie dużą część terenów Niemcom spowodował wybuch III powstania śląskiego. b) Plebiscyt na Śląsku Cieszyńskim - nie odbył się. W ramach postanowień rozejmu kończącego spór o Śląsk Cieszyński (walki zbrojne Czesi rozpoczęli 23 stycznia 1919 r.), na tych ziemiach przeprowadzony miał zostać plebiscyt. Polska strona, ze względu na krytyczny moment wojny polsko-bolszewickiej, zgodziła się na rezygnację z niego, a decyzję miała podjąć Rada Ambasadorów. Podział okazał się dla polski niekorzystny - Czesi otrzymali więcej terenu (w tym cały okręg przemysłowy). c) Plebiscyt na Warmii, Mazurach i Powiślu - 11 lipca 1920 r. Przeprowadzony w niedogodnym terminie dla państwa polskiego (trwała wówczas ofensywa wojsk sowieckich na Warszawę), zakończył się sromotną klęską. Zaledwie 3,3% głosujących opowiedziało się za przyłączeniem do RP (przyłączono 3 wsie na Mazurach i 5 na Powiślu). 9. Wojna polsko-ukraińska (01.11.1918 r. - 16.07.1919 r.) Po przejęciu władzy przez bolszewików ukraińscy działacze ogłosili powstanie Ukraińskiej Republiki Ludowej (URL), które po kilku dniach została zaatakowana przez państwo rosyjskie. Ukraina zwróciła się o pomoc do państw centralnych, a Niemcy odparli atak Rosjan i postawili w Kijowie podległy sobie rząd, który upadł po wycofaniu państwa centralnych. 9 lutego 1918 r. doszło do zwarcia traktatu brzeskiego pomiędzy państwami centralnymi a URL. Niemcy uznały w nim niepodległość Ukrainy i odstąpili jej ziemię chełmińską i część Podlasia, co wywołało oburzenie wśród Polaków. Na podstawie założeń traktatu Ukraińcy mieli zrzec się Galicji Wschodniej (wielokulturowy obszar; przewaga Ukraińców na wsi, a Polaków w miastach). W 1918 r. napięcia pomiędzy URL a Polską przerodziły się w otwarty konflikt. Za pomocą broni przekazanej przez Austriaków, Ukraińcom udało się opanować Lwów i proklamować utworzenie Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. Polacy stanęli do walki z przeciwnikiem (nie wojsko, a młodzież, weterani Legionów Polskich i nieliczni wojskowi) i odbili Lwów, a następnie utrzymali go do przybycia Błękitnej Armii gen. Hallera. Walki zakończyły się wyparciem Ukraińców za rzekę Zburcz - Zachodnioukraińska Republika Ludowa przestała istnieć, a jej terytorium włączono do Rzeczpospolitej. 10. Wojna polsko-bolszewicka (14.02.1919 r - 18.03.1921 r.) a) Po wycofaniu się Niemców z terenów Galicji Wschodniej, na tereny te zaczęła napływać armia bolszewicka, która chciała rozprzestrzenić rewolucję komunistyczną na całą Europę. Pomimo początkowych sukcesów (zajęcie Wilna) kontrofensywa Polaków wyparła Rosjan z terenów Litwy i Białorusi. Jesienią 1919 r. polskie natarcie zostało wstrzymane - Piłsudski najpierw próbował dojść do porozumienia z Białą Armią, a następnie z Czerwoną Armią. Obydwie próby zakończyły się klęską. b) W kwietniu 1920 r. naczelnik państwa polskiego zawarł sojusz z rządem Ukraińskiej Republiki Ludowej (na czele Symon Petlura). URL uznała prawo Polski do Galicji Wschodniej, a Polacy mieli pomóc Ukrainie w walce z bolszewikami. c) 7 maja 1920 r. połączone wojska zajmują Kijów. Brak entuzjazmu ze strony Ukrainy - Petlura uważany za zdrajcę, który sprzedał Lwów. Mobilizacja Rosjan. d) Wielka ofensywa armii rosyjskiej: → Czerwiec 1920 r. - Armia Konna Siemiona Budionnego. → Początek lipca 1920 r. - Armia dowodzona przez Michaiła Tuchaczewskiego. ⇒ Koniec lipca 1920 r. - Strona rosyjska powołuje marionetkowe Tymczasowe Komitety Rewolucyjne Polski (Feliks Dzierżyński, Julian Marchlewski) e) 1 lipca 1920 r. - Utworzenie Rady Obrony Państwa. W jej skład weszli: członkowie parlamentu, rządu oraz władz wojskowych. Na czele stanął Józef Piłsudski. f) Wysłanie Grabskiego na konferencje w Belgii. Rząd zgodził się tam na: → Uznanie przez Polaków swojej wschodniej granicy na linii Curzona, ⇒ Oddanie Wilna Litwie, → Rezygnację z plebiscytu na Śląsku Cieszyńskim, → Uznanie decyzji ententy w sprawie Galicji Wschodniej. Misja została uznana w Polsce za porażkę. g) Dymisja gabinetu Grabskiego. Powołanie Rządu Obrony Narodowej - na czele Wincenty Witos. h) Pertraktacje w Mińsku – ustalenia miały upokorzyć Polaków. Polska odrzuca ustalenia. i) 13.08.1920 r. - 15.08.1920 r. Bitwa Warszawska (Cud nad Wisłą). Decydujące starcie wojny. Wojska polskie obroniły się przed naporem armii bolszewickiej (najważniejsze starcia - Radzymin, Ossowo). Następnie przystąpiono do kontrofensywy według planów Józefa Piłsudskiego i Tadeusza Rozwadowskiego. 31.08.1920 r. - Bitwa pod Komarowem. Pokonanie Armii Konnej Budionnego przez Polaków. j) k) 20.09.1920 r. - 28.09.1920 r. - operacja niemeńska. Rozbicie ostatnich czterech armii Michaiła Tuchaczewskiego. 11. Pokój Ryski (18 marca 1921 r.) – traktat oficjalnie kończący wojnę polsko- bolszewicką. Na jego mocy: ⇒ Granica polsko-rosyjska została utworzona na linii od Dźwiny przez Białoruś do Zbrucza i Dniestru, ⇒ Obie strony konfliktu zgodziły się na wymianę jeńców, ⇒ Polska i Rosja zapowiedziały, że nie będą wzajemnie ingerować w swoje sprawy wewnętrzne, ⇒ Rosja zobowiązała się do zwrotu polskich dzieł sztuki i archiwów zagrabionych w okresie caratu (nigdy nie wywiązała się z tej obietnicy), ⇒ Polska zrezygnowała z popierania Ukraińskiej Republiki Ludowej.