Historia /

kolonializm XIX ekspansja kolonialna

kolonializm XIX ekspansja kolonialna

 K
●
●
●
szlaków komunikacyjnych
• wzmacnianie prestiżu władzy w oczach
własnego społeczeństwa
polityczne i militarne
dążenie do podbudowani

kolonializm XIX ekspansja kolonialna

user profile picture

Emilka

99 Followers

Udostępnij

Zapisz

30

 

3

Notatka

rozszerzenie

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

K ● ● ● szlaków komunikacyjnych • wzmacnianie prestiżu władzy w oczach własnego społeczeństwa polityczne i militarne dążenie do podbudowania pozycji państwa na arenie międzynarodowej. wzmacnianie potęgi militarnej państw europejskich, m.in. poprzez organizowanie wojsk kolonialnych rekrutowanych spośród ludności tubylczej dążenie do kontrolowania strategicznych obszarów świata i S D Way Zielonego Przylądka (port.) 9 Azory (pon) EKSYK @ O Wy Kanaryjskie (hp) St. Louis Dakar Bathurst bla Gwinea Port Posiadtości kolonialne przed i po 1875 Rio de Oro od 1912 prot hisap -Sahara Hiszp), 1884 K .. Madera (port) Konakry W. Wniebowstąpienia dx) Freetown Bissau c -włoskie A N A DA dominium br) STANY ZJEDNOCZONE Senegal Sierra one brytyjskie francuskie hiszpańskie -niemieckie MONROVIA portugalskie belgijskie GWATEMALA tbc) SALWADOR KOSTARYKA posiadłości imperium osmańskiego do 1881 r Al-Ujun CARAGUA PERU AFRYKA W XIX WIEKU 100 500 1000m (503-1920 p LIBERIA 18210 MADRYT LIZBONA HISZPANIA TIT ania 1890-1893 Gibraltar Mor Algier Tanger Mark H lod 1912 set134hiszp) 1830-1847 miedzynarodow FEZ Bamako MAROKO Sudan Francusk ARGENTYNA WENEZUELA KOLUMBIA C EQWADOR Wyberele Kobe Sloniowej 1893 Abidzan BOLIWIA Wojny burskie w latach 1880-1881, 1889-1902 Francuska Afryka Zachodnia Timbuktu 1904 federacja teryt, zaledrych 1895 r Niamey 1884 daty podboju kolonialnego DOMINIKANA Garna Wella G6-1899 zasie powstania sudańskiego pod wodzą Mahdiego (1881-1885) niezależne republiki burskie (1852-1902) działania wojsk angielskich działania wojsk Burow and 1910 dowej Afryki marsz wojsk włoskich na Etiopie w 1896 r. Xważniejsze bitwy (bol) BRAZYLIA Grenlandia (dur.) ARAGHA In Salah Algieria 1848-1902 URUGWAJ Falklandy dominium brytyjskie) O C W. Św. Tomasza, (port.) C FRANCIA Sardynia RZYM Lagos tome Porto Novo Fernando Po 1900 Gwinea Harp Tamanrasset Adandia (dun Azory (port) od 1881 p Tunis Tunezja Nigeria 1993 r. Niger WIELKA BRYTANIA IRLANDIA MAROKO LIBERIA Algieria Kamerun) Duala 1884 Jaunde (RM1911 r. niem Libreville Gabon 1884 Brazzaville Kabinda (do Angol Luanda Benguela FRANCIA HISZPANIA Malta DANSA Trypolis Walvis Bay (od 1878 b Francuska Afryka Zachodnia N CZARNOGORA CHY Trypolitania 11835 prow tur, od 1912 NORWEGIA 51 pigerial Lüderitz Murzuk Sycylia Fort Lamy NIEMCY Angola 1886 r. Angola Niemiecka Afryka INCE AUSTRO WIGRY Kapurtad Trypolitan Egip WIDON OSMANSKIE IMPERIUM LE Sudan GRECIA Niemiecka Afryka Pd.-Zach. Beczuana . (od 1885 prot b Windhuk 1885 n Werja RUMUNIA Bulgaria ● ● Arabia Poludniowo -Zachodnia Trawal Kraj Przylądkowy 50 ETIOPIA Szari Niemiecka Afryka Wchodnia Kongo Belgijskie kbla Leopolda) 192 Leopoldville 908 (1865-1908 wlost be Ruanda Elund Kreta mn Kolonializm PRZYCZYNY EKSPANSJI KOLONIALNEJ kulturowe i społeczne idea misji cywilizacyjnej białego człowieka, która za cel stawiała podbój nowych ziem w Afryce i Azji oraz zaprowadzenie tam europejskich norm społeczných przeświadczenie o wyższości cywilizacyjnej mieszkańców Europy nad ludnością pozostałych kontynentów, umacniane przez teorie. rasistowskie Aleksandria dążenie do zorganizowania krajów kolonialnych na wzór Europy bez uwzględniania przy wyznaczanie granic tradycyjnych podziałów i struktury społecznej Morze Czarne STAMBUL UM Kraj Przylądkowy 1806 1878 Egipt (od 1882 od 1914 prot) okup be, Stanleyville od 18Sudan Anglo Ege Faxzoda Albertville Rodezja tw 1911...

Więcej zabawy podczas nauki z nami

Pomoc w odrabianiu zadań domowych

Dzięki funkcji zadawania pytań możesz w każdej chwili zadać pytanie i uzyskać odpowiedź od innych uczniów.

Ucz się razem z innymi

Dzięki Knowunity otrzymujesz materiały do nauki od innych w nowoczesny i wygodny sposób, aby jak najlepiej się uczyć. Tutaj uczniowie dzielą się swoją wiedzą, wymieniają się pomysłami i pomagają sobie nawzajem.

Bezpieczne i sprawdzone

Niezależnie od tego, czy chodzi o streszczenia, ćwiczenia czy notatki, Knowunity gromadzi wszystkie treści i tworzy bezpieczne środowisko nauki, do którego dziecko może mieć dostęp w dowolnym momencie.

Pobierz aplikację

Alternatywny zapis:

podal n Pomocną i Pokudnig vingstone A Omdurman Aises Sudan Chartum Kair Cypr ladm be) R PERSIA Elisabethville-Północna Wadi Halfa Johannesburg ORANG 3667 TANSWAL OSMANSKIE Entebe Salisbury -Poludniowa 1589-1993 od 1911 prot, br 800495 PRETORIA Morze Brytyjska Uganda Afryka Wschodnia 1890 r. Nairobi 0 MGANISTAN Beira Goa (port) Up Niemiecka Mombasa Zanzibar (od 1890 prob Wschodnia Dar es Salaam Aldabra Afryka Komory Medyna A NPM Indie Lourenço Marques Cejlon (br) Mekka S J K Ocean Indyjski ge Aden Adu oma francuskie Daibu 88 Berbera ADDIS ABEBA Sumali Brytyjskie 84/ ETIOPIA Somali ABISYNIA) Wloskie 1830 Państwo: Mozambik CHINY m A ●TEHERAN Bahrajn (prot 186 PERSIA Hongkong POSIADŁOŚCI KOLONIALNE FRANCJI W XIX W. Singapu 1 (prot be 1999 Indochiny Francuskie H Bome Onun Baktatowy 1882 Mogadiszu KOREA Kiau-Czou Providence Tananariwa Formoza (ap) Amiranty JAPON Reunion D S Sokotra 1550 r Tasmania granice państw ok. 1900 r. Posiadłości kolonialne Niemiec - w Afryce zdobyły Tanganike, Kamerun, Namibie i Togo Now (niet) Gain thos Australia (od 1901 r. dominium b Maskat Karoliny (nem) Seszele Mauritius (x) Nowa Zelandia Francja i jej posiadłości 1-BELGIA 2-HOLANDIA 3-PORTUGALIA ekonomiczne potrzeba zdobywania nowych ziem, bogactw naturalnych i rynków zbytu dla towarów .dążenie do opanowania szlaków. handlowych • konieczność pozyskiwania taniej siły roboczej polityka kolonialna kompanii handlowych, plantatorów i przemysłowców • konieczność zdobycia dochodów dla metropolii prowadzących rywalizację w *Europie ● ROZDRAPYWANIE AFRYKI Od lat 70. XIX wieku sytuacja kontynentu gwałtownie się zmieniła. Stał się on obiektem ostrej rywalizacji mocarstw europejskich, a szybkość, z jaką kolonizowano jego kolejne obszary, przydawała temu zjawisku określenia „rozdrapywanie Afryki". Zainteresowanie Afryką wynikało w dużej mierze z faktu, że była ona stosunkowo łatwym łupem. .Na jej obszarze nie było prawie żadnych sił politycznych zdolnych stawić opór Europejczykom, dominującym nad miejscową ludnością w sposób absolutny pod względem technologicznym i militarnym. KONGRES BERLIŃSKI 1884/1885 - zwołano go, aby wyścig o kolonie nie przerodził się w wojnę między mocarstwami. Jego celem było wyznaczenie granic między afrykańskimi koloniami państw europejskich. Nie liczono się przy tym z wolą ludów tubylczych. Zdarzało się, że terytorium jednego plemienia dzielono między posiadłości różnych państw lub nakazywano skłóconym i walczącym z sobą ludem żyć w granicach jednej kolonii, Sztucznie wyznaczone wówczas granice w większości przetrwały do dziś i są przyczyną wielu konfliktów oraz wojen domowych i wojen między państwami afrykańskimi. POSIADŁOŚCI KOLONIALNE FRANCJI drugie pod względem obszaru imperium kolonialne zbudowali w XIX w. Francuzi już w 1830 r. rozpoczęli podbój Algierii w ciągu następnych dekad opanowali obszary Afryki Północno-Zachodniej, m.in. Maroko, Tunezję i Senegal, a na południu Madagaskar • Francuzi rywalizowali z Wielką Brytanią w wyścigu o opanowanie dorzecza Nilu • KONFLIKT O FASZODĘ w 1898 r. dwie przybywające z różnych kierunków ekspedycje - francuska i brytyjska - znalazły się w okolicy fortu, Faszoda.. Sytuacja, groziła konfliktem zbrojnym, lecz Francuzi, pozbawieni nadziei na wsparcie innych państw uczestniczących w "rozdrapywaniu Afryki", ustąpili. W następnym roku oba państwa podpisały konwencję o wyznaczeniu granicy wpływów pomiędzy rzekami Kongo i Nil na północny zachód od środkowego biegu Konga rozpościerała się. Francuska Afryka Równikowa na kontynencie azjatyckim Francja zajęła Indochiny (Wietnam, Laos i Kambodżę) na Pacyfiku zajęła Nową Kaledonię wzięła też udział w opanowywaniu poszczególnych prowincji Chin Posiadłości kolonialne Włoch - podbiły część Somalii, Erytree i Libię ● jej posiadłości rozciągały się na wszystkich kontynentach najważniejszą brytyjską posiadłością były Indie, zwane Perłą Korony Brytyjskiej POWSTANIE SIPAJÓW (określano tak hinduskich żołnierzy w służbie brytyjskiej) - wybuchło w Indiach w latach 1857-1859. Ten masowy bunt został krwawo stłumiony przez Brytyjczyków. Jego skutkiem było podporządkowanie wszystkich posiadłości bezpośrednio Koronie Brytyjskiej. W 1877 r. Indie zostały ogłoszone cesarstwem, a brytyjska królowa Wiktoria stała się cesarzową. W imieniu. monarchii rządy w Indiach. sprawował brytyjski dostojnik w radzie wicekróla. Starał się on zachować pokojowe relacje z lokalnymi władzami. w Azji, poza Indiami Wielka Brytania posiadała Birmę i Malezję wpływy brytyjskie dominowały w obszarze Zatoki Perskiej do posiadłości brytyjskich należały także Australia i Nowa Zelandia w Afryce uwaga Brytyjczyków skupiła się najpierw na Egipcie - od początku XIX w. francuska spółka akcyjna budowała tam drogę wodną, która miała połączyć Morze Śródziemne z Czerwonym. W 1869 r. oddano do użytku Kanał Sueski, umożliwiający skrócenie drogi z Europy do Azji o ponad 7 tys. km. Dla Wielkiej Brytanii kontrolowanie Egiptu i samego kanału stało się kluczowym zadaniem całej polityki imperialnej. Korzystając z wewnętrznych niepokojów i zadłużenia egipskich władz, premier Disraeli doprowadził do wykupienia przez Wielka Brytanię pakietu kontrolnego akcji kanału, a następnie w 1882 r. Brytyjczycy zajęli Egipt • Wielka Brytania posiadała Maltę i Aden POWSTANIE MAHDIEGO 1881-1898 r. - choć formalnie Egipt pozostawał wciąż pod tureckim zwierzchnictwem, stacjonowały w nim brytyjskie wojska, a faktycznym zarządcą kraju był brytyjski konsul generalny. W. Sudanie,. należącym wówczas do Egiptu wybuchła rebelia, na której czele stanął muzułmański duchowny, który przyjął tytuł Mahdiego, czyli wysłannika Boga. Z powstańcami początkowo walczyły wojska egipskie, a w 1885 r. do konfliktu włączyła się Wielka Brytania. Mahdyści zostali ostatecznie rozbici w bitwie pod Omdurmanem w 1898 r. Brytyjczycy opanowali również Kenię, Ugandę i Kraj Przylądkowy ● ● ● ● ● ● ● ● ● u schyłku XIX w. Wielka Brytania tworzyła największe imperium kolonialne kontrolowała aż 40% kuli ziemskiej. kontrolowane przez Brytyjczyków ziemie na północy kontynentu były w latach 80. oddzielone od tých na południu przez niezależne republiki Transwal i Orania, utworzone przez Burów (potomkowie holenderskich kolonistów wypartych z Kraju Przylądkowego). WOJNA BURSKA 1899-1902 r. - gdy doszło do wojny armia brytyjska nie była w stanie zmusić do kapitulacji wybitnych Transwalczyków. Miesiącami prowadzili oni skuteczną wojnę partyzancką. Aby odciąć partyzantów od pomocy ludności cywilnej, władze brytyjskie zaczęły gromadzić ją w specjalnych obozach (wtedy powstała nazwa obóz koncentracyjny). W wyniku złego zarządzania obozami, a także z powodu chorób zakaźnych i niedożywienia, zmarło tam blisko 28 tys. osób, głównie dzieci w kilka lat po kapitulacji Burów Transwal i Orania weszły w skład brytyjskiego Związku Południowej Afryki Równik 120 30% KAN, A D (dominium br.) STANY ZJEDNOCZONE Zwrotnik Koziorożca MEKSYK Jamajk GWATEMALA Abc) SALWADOR NIKARAGUA KOSTARYKA Panagiak DOMINIKANA PERU WENEZUELA KOLUMBIA EKWADOR BRYTYJSKIE IMPERIUM KOLONIALNE BOLIWIA ARGES Grenlandia (duni) bol) BRAZYLIA PARAGWAJ URUGWAJ Ocea Prika Islandia (dun.) Azory (port.) % a : WIELKA BRYTANIA 1 IRLANDIA MAROKO Algieria Sierra Leone DANIA FRANCJA HISZPANIA NIEMCY Francuska Afryka Zachodnia POSIADŁOŚCI KOLONIALNE WIELKIEJ BRYTANII W XIX W. CIA AUSTRO WIGRY WIOCHY Life Nigeria Irypolitania Frank IMPERIUM OSMANSKIE CYP de Angola Niemiecka Afryka Kongo Sudan Egipt Rodezja Uganda Bryt Arabia ETIOPIA Poludniowo- -Zachodnia Transwal Kraj Orania Przylądkowy Arka Wick Niemiecka Afryka Wschodala R PERSIA Somalia B Metody zarządzania koloniami METROPOLIE - Francja na poszczególnych szczeblach administracji władzę sprawowali tam urzędnicy przysłani z Europy. Generalnie nie przewidywano w tym udziału miejscowej ludności, starano się jej natomiast narzucić francuski język, kulturę, obyczaje i rozwiązania prawne. PROTEKTORATY- Wielka Brytania na kolonialnych obszarach zwykle zachowywali istniejące przed podbojem lokalne struktury polityczne. Wodzowie miejscowych ludów, tworzący niższe szczeble administracji kolonialnej, zbierali podatki na rzecz.metropolii i sprawowali. władzę sądowniczą, pobierając za to wynagrodzenie. Miejscowe prawa i obyczaje były przynajmniej częściowo respektowane, a Brytyjczycy nie starali się narzucać ludom. pozaeuropejskim swojej kultury i języka. DOMINIA Wielka Brytania status dominium, całkowicie samodzielnego w sprawach wewnętrznych, nadawano obszarom, na których zamieszkiwała znaczna liczba ludności pochodzenia europejskiego Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii czy Związkowi Południowej Afryki. 0 GANISTAN NEPAL Indie Goa (port) Cejlon (br) S ● Ocean Indyjski ● ● CHINY ● Birma ● Sumatra A 120- SYJAMS Mandi Hongkong Klau-Czou (njem.) Singapur Chel KOREA (bFormoza (jap.) 2 par Borrieg JAPO Filipiny Karoliny (niem.) SKUTKI KOLONIALIZMU zanik kultur i lokalnych tradycji wyniszczenie grup ludności, które przeciwne były kolonizacji • rabunkowa eksploatacja zasobów naturalnych zniszczenie środowiska Nowa (niem. Gwinea (bra Australia (od 1901 r. dominium br.) Tasmania Nowa Zelandia • dokonano postępu w walce z chorobami tropikalnymi zakładano szkoły, budowano drogi, koleje i porty dzięki nowoczesnej edukacji w państwach kolonialnych pojawiła się wykształcona warstwa inteligencji modernizacja gospodarki i struktur krajów Afryki i Azji oraz otworzenie ich na kontakty gospodarcze z resztą świata kolonizatorzy zlikwidowali ostatecznie niewolnictwo

Historia /

kolonializm XIX ekspansja kolonialna

kolonializm XIX ekspansja kolonialna

user profile picture

Emilka

99 Followers
 

3

Notatka

Ta zawartość jest dostępna tylko w aplikacji Knowunity.

 K
●
●
●
szlaków komunikacyjnych
• wzmacnianie prestiżu władzy w oczach
własnego społeczeństwa
polityczne i militarne
dążenie do podbudowani

Otwórz aplikację

rozszerzenie

Podobne notatki

user profile picture

12

Ekspansja kolonialna

Know Ekspansja kolonialna thumbnail

53

 

3

user profile picture

5

Europa i świat w drugiej połowie XIX wieku

Know Europa i świat w drugiej połowie XIX wieku  thumbnail

18

 

3

user profile picture

2

Podbój Europy przez Hitlera i Stalina

Know Podbój Europy przez Hitlera i Stalina thumbnail

183

 

8

user profile picture

2

Europa i świat 1850-1914

Know Europa i świat 1850-1914 thumbnail

10

 

3

K ● ● ● szlaków komunikacyjnych • wzmacnianie prestiżu władzy w oczach własnego społeczeństwa polityczne i militarne dążenie do podbudowania pozycji państwa na arenie międzynarodowej. wzmacnianie potęgi militarnej państw europejskich, m.in. poprzez organizowanie wojsk kolonialnych rekrutowanych spośród ludności tubylczej dążenie do kontrolowania strategicznych obszarów świata i S D Way Zielonego Przylądka (port.) 9 Azory (pon) EKSYK @ O Wy Kanaryjskie (hp) St. Louis Dakar Bathurst bla Gwinea Port Posiadtości kolonialne przed i po 1875 Rio de Oro od 1912 prot hisap -Sahara Hiszp), 1884 K .. Madera (port) Konakry W. Wniebowstąpienia dx) Freetown Bissau c -włoskie A N A DA dominium br) STANY ZJEDNOCZONE Senegal Sierra one brytyjskie francuskie hiszpańskie -niemieckie MONROVIA portugalskie belgijskie GWATEMALA tbc) SALWADOR KOSTARYKA posiadłości imperium osmańskiego do 1881 r Al-Ujun CARAGUA PERU AFRYKA W XIX WIEKU 100 500 1000m (503-1920 p LIBERIA 18210 MADRYT LIZBONA HISZPANIA TIT ania 1890-1893 Gibraltar Mor Algier Tanger Mark H lod 1912 set134hiszp) 1830-1847 miedzynarodow FEZ Bamako MAROKO Sudan Francusk ARGENTYNA WENEZUELA KOLUMBIA C EQWADOR Wyberele Kobe Sloniowej 1893 Abidzan BOLIWIA Wojny burskie w latach 1880-1881, 1889-1902 Francuska Afryka Zachodnia Timbuktu 1904 federacja teryt, zaledrych 1895 r Niamey 1884 daty podboju kolonialnego DOMINIKANA Garna Wella G6-1899 zasie powstania sudańskiego pod wodzą Mahdiego (1881-1885) niezależne republiki burskie (1852-1902) działania wojsk angielskich działania wojsk Burow and 1910 dowej Afryki marsz wojsk włoskich na Etiopie w 1896 r. Xważniejsze bitwy (bol) BRAZYLIA Grenlandia (dur.) ARAGHA In Salah Algieria 1848-1902 URUGWAJ Falklandy dominium brytyjskie) O C W. Św. Tomasza, (port.) C FRANCIA Sardynia RZYM Lagos tome Porto Novo Fernando Po 1900 Gwinea Harp Tamanrasset Adandia (dun Azory (port) od 1881 p Tunis Tunezja Nigeria 1993 r. Niger WIELKA BRYTANIA IRLANDIA MAROKO LIBERIA Algieria Kamerun) Duala 1884 Jaunde (RM1911 r. niem Libreville Gabon 1884 Brazzaville Kabinda (do Angol Luanda Benguela FRANCIA HISZPANIA Malta DANSA Trypolis Walvis Bay (od 1878 b Francuska Afryka Zachodnia N CZARNOGORA CHY Trypolitania 11835 prow tur, od 1912 NORWEGIA 51 pigerial Lüderitz Murzuk Sycylia Fort Lamy NIEMCY Angola 1886 r. Angola Niemiecka Afryka INCE AUSTRO WIGRY Kapurtad Trypolitan Egip WIDON OSMANSKIE IMPERIUM LE Sudan GRECIA Niemiecka Afryka Pd.-Zach. Beczuana . (od 1885 prot b Windhuk 1885 n Werja RUMUNIA Bulgaria ● ● Arabia Poludniowo -Zachodnia Trawal Kraj Przylądkowy 50 ETIOPIA Szari Niemiecka Afryka Wchodnia Kongo Belgijskie kbla Leopolda) 192 Leopoldville 908 (1865-1908 wlost be Ruanda Elund Kreta mn Kolonializm PRZYCZYNY EKSPANSJI KOLONIALNEJ kulturowe i społeczne idea misji cywilizacyjnej białego człowieka, która za cel stawiała podbój nowych ziem w Afryce i Azji oraz zaprowadzenie tam europejskich norm społeczných przeświadczenie o wyższości cywilizacyjnej mieszkańców Europy nad ludnością pozostałych kontynentów, umacniane przez teorie. rasistowskie Aleksandria dążenie do zorganizowania krajów kolonialnych na wzór Europy bez uwzględniania przy wyznaczanie granic tradycyjnych podziałów i struktury społecznej Morze Czarne STAMBUL UM Kraj Przylądkowy 1806 1878 Egipt (od 1882 od 1914 prot) okup be, Stanleyville od 18Sudan Anglo Ege Faxzoda Albertville Rodezja tw 1911...

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

Więcej zabawy podczas nauki z nami

Pomoc w odrabianiu zadań domowych

Dzięki funkcji zadawania pytań możesz w każdej chwili zadać pytanie i uzyskać odpowiedź od innych uczniów.

Ucz się razem z innymi

Dzięki Knowunity otrzymujesz materiały do nauki od innych w nowoczesny i wygodny sposób, aby jak najlepiej się uczyć. Tutaj uczniowie dzielą się swoją wiedzą, wymieniają się pomysłami i pomagają sobie nawzajem.

Bezpieczne i sprawdzone

Niezależnie od tego, czy chodzi o streszczenia, ćwiczenia czy notatki, Knowunity gromadzi wszystkie treści i tworzy bezpieczne środowisko nauki, do którego dziecko może mieć dostęp w dowolnym momencie.

Pobierz aplikację

Knowunity

Dziel się wiedzą

Otwórz aplikację

Alternatywny zapis:

podal n Pomocną i Pokudnig vingstone A Omdurman Aises Sudan Chartum Kair Cypr ladm be) R PERSIA Elisabethville-Północna Wadi Halfa Johannesburg ORANG 3667 TANSWAL OSMANSKIE Entebe Salisbury -Poludniowa 1589-1993 od 1911 prot, br 800495 PRETORIA Morze Brytyjska Uganda Afryka Wschodnia 1890 r. Nairobi 0 MGANISTAN Beira Goa (port) Up Niemiecka Mombasa Zanzibar (od 1890 prob Wschodnia Dar es Salaam Aldabra Afryka Komory Medyna A NPM Indie Lourenço Marques Cejlon (br) Mekka S J K Ocean Indyjski ge Aden Adu oma francuskie Daibu 88 Berbera ADDIS ABEBA Sumali Brytyjskie 84/ ETIOPIA Somali ABISYNIA) Wloskie 1830 Państwo: Mozambik CHINY m A ●TEHERAN Bahrajn (prot 186 PERSIA Hongkong POSIADŁOŚCI KOLONIALNE FRANCJI W XIX W. Singapu 1 (prot be 1999 Indochiny Francuskie H Bome Onun Baktatowy 1882 Mogadiszu KOREA Kiau-Czou Providence Tananariwa Formoza (ap) Amiranty JAPON Reunion D S Sokotra 1550 r Tasmania granice państw ok. 1900 r. Posiadłości kolonialne Niemiec - w Afryce zdobyły Tanganike, Kamerun, Namibie i Togo Now (niet) Gain thos Australia (od 1901 r. dominium b Maskat Karoliny (nem) Seszele Mauritius (x) Nowa Zelandia Francja i jej posiadłości 1-BELGIA 2-HOLANDIA 3-PORTUGALIA ekonomiczne potrzeba zdobywania nowych ziem, bogactw naturalnych i rynków zbytu dla towarów .dążenie do opanowania szlaków. handlowych • konieczność pozyskiwania taniej siły roboczej polityka kolonialna kompanii handlowych, plantatorów i przemysłowców • konieczność zdobycia dochodów dla metropolii prowadzących rywalizację w *Europie ● ROZDRAPYWANIE AFRYKI Od lat 70. XIX wieku sytuacja kontynentu gwałtownie się zmieniła. Stał się on obiektem ostrej rywalizacji mocarstw europejskich, a szybkość, z jaką kolonizowano jego kolejne obszary, przydawała temu zjawisku określenia „rozdrapywanie Afryki". Zainteresowanie Afryką wynikało w dużej mierze z faktu, że była ona stosunkowo łatwym łupem. .Na jej obszarze nie było prawie żadnych sił politycznych zdolnych stawić opór Europejczykom, dominującym nad miejscową ludnością w sposób absolutny pod względem technologicznym i militarnym. KONGRES BERLIŃSKI 1884/1885 - zwołano go, aby wyścig o kolonie nie przerodził się w wojnę między mocarstwami. Jego celem było wyznaczenie granic między afrykańskimi koloniami państw europejskich. Nie liczono się przy tym z wolą ludów tubylczych. Zdarzało się, że terytorium jednego plemienia dzielono między posiadłości różnych państw lub nakazywano skłóconym i walczącym z sobą ludem żyć w granicach jednej kolonii, Sztucznie wyznaczone wówczas granice w większości przetrwały do dziś i są przyczyną wielu konfliktów oraz wojen domowych i wojen między państwami afrykańskimi. POSIADŁOŚCI KOLONIALNE FRANCJI drugie pod względem obszaru imperium kolonialne zbudowali w XIX w. Francuzi już w 1830 r. rozpoczęli podbój Algierii w ciągu następnych dekad opanowali obszary Afryki Północno-Zachodniej, m.in. Maroko, Tunezję i Senegal, a na południu Madagaskar • Francuzi rywalizowali z Wielką Brytanią w wyścigu o opanowanie dorzecza Nilu • KONFLIKT O FASZODĘ w 1898 r. dwie przybywające z różnych kierunków ekspedycje - francuska i brytyjska - znalazły się w okolicy fortu, Faszoda.. Sytuacja, groziła konfliktem zbrojnym, lecz Francuzi, pozbawieni nadziei na wsparcie innych państw uczestniczących w "rozdrapywaniu Afryki", ustąpili. W następnym roku oba państwa podpisały konwencję o wyznaczeniu granicy wpływów pomiędzy rzekami Kongo i Nil na północny zachód od środkowego biegu Konga rozpościerała się. Francuska Afryka Równikowa na kontynencie azjatyckim Francja zajęła Indochiny (Wietnam, Laos i Kambodżę) na Pacyfiku zajęła Nową Kaledonię wzięła też udział w opanowywaniu poszczególnych prowincji Chin Posiadłości kolonialne Włoch - podbiły część Somalii, Erytree i Libię ● jej posiadłości rozciągały się na wszystkich kontynentach najważniejszą brytyjską posiadłością były Indie, zwane Perłą Korony Brytyjskiej POWSTANIE SIPAJÓW (określano tak hinduskich żołnierzy w służbie brytyjskiej) - wybuchło w Indiach w latach 1857-1859. Ten masowy bunt został krwawo stłumiony przez Brytyjczyków. Jego skutkiem było podporządkowanie wszystkich posiadłości bezpośrednio Koronie Brytyjskiej. W 1877 r. Indie zostały ogłoszone cesarstwem, a brytyjska królowa Wiktoria stała się cesarzową. W imieniu. monarchii rządy w Indiach. sprawował brytyjski dostojnik w radzie wicekróla. Starał się on zachować pokojowe relacje z lokalnymi władzami. w Azji, poza Indiami Wielka Brytania posiadała Birmę i Malezję wpływy brytyjskie dominowały w obszarze Zatoki Perskiej do posiadłości brytyjskich należały także Australia i Nowa Zelandia w Afryce uwaga Brytyjczyków skupiła się najpierw na Egipcie - od początku XIX w. francuska spółka akcyjna budowała tam drogę wodną, która miała połączyć Morze Śródziemne z Czerwonym. W 1869 r. oddano do użytku Kanał Sueski, umożliwiający skrócenie drogi z Europy do Azji o ponad 7 tys. km. Dla Wielkiej Brytanii kontrolowanie Egiptu i samego kanału stało się kluczowym zadaniem całej polityki imperialnej. Korzystając z wewnętrznych niepokojów i zadłużenia egipskich władz, premier Disraeli doprowadził do wykupienia przez Wielka Brytanię pakietu kontrolnego akcji kanału, a następnie w 1882 r. Brytyjczycy zajęli Egipt • Wielka Brytania posiadała Maltę i Aden POWSTANIE MAHDIEGO 1881-1898 r. - choć formalnie Egipt pozostawał wciąż pod tureckim zwierzchnictwem, stacjonowały w nim brytyjskie wojska, a faktycznym zarządcą kraju był brytyjski konsul generalny. W. Sudanie,. należącym wówczas do Egiptu wybuchła rebelia, na której czele stanął muzułmański duchowny, który przyjął tytuł Mahdiego, czyli wysłannika Boga. Z powstańcami początkowo walczyły wojska egipskie, a w 1885 r. do konfliktu włączyła się Wielka Brytania. Mahdyści zostali ostatecznie rozbici w bitwie pod Omdurmanem w 1898 r. Brytyjczycy opanowali również Kenię, Ugandę i Kraj Przylądkowy ● ● ● ● ● ● ● ● ● u schyłku XIX w. Wielka Brytania tworzyła największe imperium kolonialne kontrolowała aż 40% kuli ziemskiej. kontrolowane przez Brytyjczyków ziemie na północy kontynentu były w latach 80. oddzielone od tých na południu przez niezależne republiki Transwal i Orania, utworzone przez Burów (potomkowie holenderskich kolonistów wypartych z Kraju Przylądkowego). WOJNA BURSKA 1899-1902 r. - gdy doszło do wojny armia brytyjska nie była w stanie zmusić do kapitulacji wybitnych Transwalczyków. Miesiącami prowadzili oni skuteczną wojnę partyzancką. Aby odciąć partyzantów od pomocy ludności cywilnej, władze brytyjskie zaczęły gromadzić ją w specjalnych obozach (wtedy powstała nazwa obóz koncentracyjny). W wyniku złego zarządzania obozami, a także z powodu chorób zakaźnych i niedożywienia, zmarło tam blisko 28 tys. osób, głównie dzieci w kilka lat po kapitulacji Burów Transwal i Orania weszły w skład brytyjskiego Związku Południowej Afryki Równik 120 30% KAN, A D (dominium br.) STANY ZJEDNOCZONE Zwrotnik Koziorożca MEKSYK Jamajk GWATEMALA Abc) SALWADOR NIKARAGUA KOSTARYKA Panagiak DOMINIKANA PERU WENEZUELA KOLUMBIA EKWADOR BRYTYJSKIE IMPERIUM KOLONIALNE BOLIWIA ARGES Grenlandia (duni) bol) BRAZYLIA PARAGWAJ URUGWAJ Ocea Prika Islandia (dun.) Azory (port.) % a : WIELKA BRYTANIA 1 IRLANDIA MAROKO Algieria Sierra Leone DANIA FRANCJA HISZPANIA NIEMCY Francuska Afryka Zachodnia POSIADŁOŚCI KOLONIALNE WIELKIEJ BRYTANII W XIX W. CIA AUSTRO WIGRY WIOCHY Life Nigeria Irypolitania Frank IMPERIUM OSMANSKIE CYP de Angola Niemiecka Afryka Kongo Sudan Egipt Rodezja Uganda Bryt Arabia ETIOPIA Poludniowo- -Zachodnia Transwal Kraj Orania Przylądkowy Arka Wick Niemiecka Afryka Wschodala R PERSIA Somalia B Metody zarządzania koloniami METROPOLIE - Francja na poszczególnych szczeblach administracji władzę sprawowali tam urzędnicy przysłani z Europy. Generalnie nie przewidywano w tym udziału miejscowej ludności, starano się jej natomiast narzucić francuski język, kulturę, obyczaje i rozwiązania prawne. PROTEKTORATY- Wielka Brytania na kolonialnych obszarach zwykle zachowywali istniejące przed podbojem lokalne struktury polityczne. Wodzowie miejscowych ludów, tworzący niższe szczeble administracji kolonialnej, zbierali podatki na rzecz.metropolii i sprawowali. władzę sądowniczą, pobierając za to wynagrodzenie. Miejscowe prawa i obyczaje były przynajmniej częściowo respektowane, a Brytyjczycy nie starali się narzucać ludom. pozaeuropejskim swojej kultury i języka. DOMINIA Wielka Brytania status dominium, całkowicie samodzielnego w sprawach wewnętrznych, nadawano obszarom, na których zamieszkiwała znaczna liczba ludności pochodzenia europejskiego Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii czy Związkowi Południowej Afryki. 0 GANISTAN NEPAL Indie Goa (port) Cejlon (br) S ● Ocean Indyjski ● ● CHINY ● Birma ● Sumatra A 120- SYJAMS Mandi Hongkong Klau-Czou (njem.) Singapur Chel KOREA (bFormoza (jap.) 2 par Borrieg JAPO Filipiny Karoliny (niem.) SKUTKI KOLONIALIZMU zanik kultur i lokalnych tradycji wyniszczenie grup ludności, które przeciwne były kolonizacji • rabunkowa eksploatacja zasobów naturalnych zniszczenie środowiska Nowa (niem. Gwinea (bra Australia (od 1901 r. dominium br.) Tasmania Nowa Zelandia • dokonano postępu w walce z chorobami tropikalnymi zakładano szkoły, budowano drogi, koleje i porty dzięki nowoczesnej edukacji w państwach kolonialnych pojawiła się wykształcona warstwa inteligencji modernizacja gospodarki i struktur krajów Afryki i Azji oraz otworzenie ich na kontakty gospodarcze z resztą świata kolonizatorzy zlikwidowali ostatecznie niewolnictwo