Zacznij

Historia

Przemiany Polityczne w Polsce

Konfederacja Barska

Historia4618Zaktualizowano 26 wrz 20265 strony

Ostatnia wolna elekcja w Polsce i Reformy Stanisława Augusta Poniatowskiego

Zgłoś
user profile picture
Magdalena Zelmanska@mz_learning_know
Dodaj do źródeł Google
Ostatnia wolna elekcja w Polsce to kluczowy moment w historii naszego kraju. W 1764 roku na tron wstąpił Stanisław August Poniatowski, ostatni król Polski, którego panowanie przypada na trudny okres pierwszego rozbioru i początków reformatorskich wysiłków.
Ostatnia wolna elekcja i I rozbiór Rzeczypospolitej (WSiP kl 6) – strona 1

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Elekcja Stanisława Augusta i pierwsze reformy

Po śmierci Augusta III w 1764 roku królem został Stanisław Poniatowski, który przyjął imię Stanisław August Poniatowski. Został wybrany dzięki poparciu Rosji i przy obecności kilku tysięcy rosyjskich żołnierzy - była to więc ostatnia wolna elekcja, choć mocno kontrolowana przez obce mocarstwo.

Nowy król był spokrewniony z rodem Czartoryskich, którzy utworzyli stronnictwo polityczne zwane Familią. Chcieli oni przeprowadzić reformy przy wsparciu Rosji, co dziś może wydawać się dziwne, ale wtedy wydawało się jedyną opcją.

Podczas sejmu konwokacyjnego w 1764 roku wprowadzono pierwsze reformy. Sejm ten został skonfederowany, czyli nie można go było zerwać. Wprowadzono zasadę głosowania większością głosów w sprawach gospodarczych i uchwalono cło generalne, które objęło także szlachtę i duchowieństwo.

Ciekawostka! Jak przebiegała wolna elekcja? Choć teoretycznie każdy szlachcic mógł głosować, w praktyce ostatnia elekcja była kontrolowana przez obce mocarstwo - Rosję, której żołnierze "nadzorowali" głosowanie.

Ostatnia wolna elekcja i I rozbiór Rzeczypospolitej (WSiP kl 6) – strona 2

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Reformy i sprzeciw carycy

Stanisław August Poniatowski założył w Warszawie Szkołę Rycerską, w której kształcili się przyszli oficerowie, prawnicy i wyżsi urzędnicy państwowi. To właśnie tam uczył się Tadeusz Kościuszko! W szkole uczono nie tylko wojskowości, ale też matematyki, języków obcych czy nawet tańca.

Niestety, reformy sejmu konwokacyjnego spotkały się z oporem części magnaterii i szlachty, a także Rosji i Prus. Te mocarstwa nie chciały silnej Polski. Wojska rosyjskie wkroczyły do Rzeczypospolitej pod pretekstem walki o równouprawnienie szlachty prawosławnej i protestanckiej.

Na sejmie z lat 1767-1768 przestraszeni posłowie przyjęli narzuconą przez cesarzową Katarzynę II uchwałę o nienaruszalności tzw. praw kardynalnych. Wśród nich znalazły się: wolna elekcja, prawo wypowiadania królowi posłuszeństwa i liberum veto - czyli wszystko co utrudniało przeprowadzanie reform.

Uwaga! Jakie reformy przeprowadził król Stanisław August Poniatowski? Mimo trudności, udało mu się założyć Szkołę Rycerską oraz przeprowadzić pierwsze reformy skarbowe i gospodarcze, co było początkiem prób naprawy państwa.

Ostatnia wolna elekcja i I rozbiór Rzeczypospolitej (WSiP kl 6) – strona 3

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Konfederacja barska

W 1768 roku w miasteczku Bar na Ukrainie grupa szlachty zawiązała konfederację barską - czyli zbrojny związek przeciwko rosyjskim wpływom. Konfederaci sprzeciwiali się interwencji rosyjskiej, byli niechętni królowi i bronili katolicyzmu oraz tzw. złotej wolności szlacheckiej.

Jednym z przywódców konfederacji był Kazimierz Pułaski, który później walczył o niepodległość Stanów Zjednoczonych. W latach 1768-1772 doszło do prawdziwej wojny domowej. Konfederaci uzyskali niewielkie wsparcie od Francji i Turcji, ale armia rosyjska wspierała wojska królewskie.

Konfederację pogrążyła nieudana próba porwania króla Stanisława Augusta. Warto wiedzieć, że konfederaci nosili charakterystyczne czapki zwane konfederatkami oraz ryngrafy - medaliony z motywami religijnymi na piersi.

A czy wiesz, że... Konfederacja barska trwała aż 4 lata 1768−17721768-1772 i była jednym z najdłuższych powstań w historii Polski przed rozbiorami. Kto stał na czele konfederacji barskiej? Byli to m.in. Kazimierz Pułaski i Józef Pułaski (jego ojciec).

Ostatnia wolna elekcja i I rozbiór Rzeczypospolitej (WSiP kl 6) – strona 4

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

I rozbiór Rzeczypospolitej

W 1772 roku nastąpił I rozbiór Rzeczypospolitej. Rosja, Prusy i Austria zawarły traktat, na mocy którego zagarnęły około 30% obszaru Polski i 35% jej ludności. Był to ogromny cios dla państwa!

Zwołany w następnym roku sejm został zmuszony do zatwierdzenia rozbioru pod groźbą rosyjskich bagnetów. Jednym z niewielu, którzy próbowali protestować, był Tadeusz Rejtan. Rzucił się pod nogi opuszczających salę posłów, próbując nie dopuścić do podjęcia uchwały zatwierdzającej rozbiór.

Większość posłów nie protestowała z powodu strachu, przekupstwa (ambasadorzy obcych państw wręczali łapówki) lub złudnej nadziei, że zaborcy zadowolą się tym, co już wzięli, i pozwolą na dalsze reformy.

Ważne! Rok 1768 był przełomowy w historii Polski - wtedy właśnie wybuchła konfederacja barska, która ostatecznie doprowadziła do I rozbioru w 1772 roku. Konfederacja barska - przyczyny to głównie sprzeciw wobec rosyjskich wpływów, a jej skutkiem był niestety pierwszy rozbiór Polski.

Ostatnia wolna elekcja i I rozbiór Rzeczypospolitej (WSiP kl 6) – strona 5

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Terytorialne straty Polski

W wyniku I rozbioru każde z mocarstw zagarnęło cenne tereny. Prusy zajęły tzw. Prusy Królewskie (Pomorze Gdańskie, część Kujaw i północnej Wielkopolski - bez Gdańska i Torunia) z Warmią. Były to tereny dobrze zaludnione i ważne dla gospodarki Polski, dawały dostęp do Bałtyku.

Austria zagarnęła zachodnią część Ukrainy (ze Lwowem) i południową Małopolskę (bez Krakowa). Te obszary były gęsto zaludnione i gospodarczo rozwinięte, słynęły m.in. z kopalni soli, które przynosiły duże dochody.

Rosja zajęła część ziem białoruskich, które były słabiej zaludnione niż tereny zagarnięte przez pozostałych zaborców. Mimo to rozbiór dramatycznie zmniejszył terytorium Rzeczypospolitej i zapoczątkował proces jej stopniowej likwidacji jako państwa.

Czy wiesz? Stanisław August Poniatowski - ostatni król Polski - nie miał własnych dzieci, choć miał wiele romansów. Jednak dzięki niemu powstało wiele instytucji kulturalnych i edukacyjnych, które miały ogromne znaczenie dla polskiej kultury.

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.

Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.

Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.

Podobne notatki

Historia

Panowanie Augusta III

Analiza panowania Augusta III Sasa w Rzeczpospolitej, w tym konflikty polityczne, reformy magnackie oraz wpływy rosyjskie. Zawiera omówienie konfederacji dzikowskiej, roli Familii i obozu hetmańskiego. Typ: podsumowanie.

15193132
Historia

Elekcja Poniatowskiego i Rozbiór

Analiza ostatniej elekcji króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1764 roku oraz pierwszego rozbioru Polski w 1772 roku. Dowiedz się o roli Katarzyny II, konfederacji barskiej, Komisji Edukacji Narodowej oraz wpływie Prus, Rosji i Austrii na losy Polski. Materiał zawiera kluczowe informacje o wydarzeniach i postaciach tego okresu.

6 SP262166
Historia

Pierwszy rozbiór Polski Klasa 6, „Wczoraj i dziś”, Nowa Era

#pierwszyrozbiórPolski #StanisławAugustPoniatowski #konfederacjabarska #Rzeczpospolita #historiaPolski #rozbioryPolski #Familiaczartoryskich #SzkołaRycerska #liberumveto #wolnaelekcja #TadeuszRejtan #SejmRozbiorowy

6 SP206664
Historia

Początki panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego

Sejm konwokacyjny z 1764r - postanowienia, sprawa dysydentów, prawa kardynalne, konfederacja barska, I rozbiór polski, sejm rozbiorowy

383014
Historia

Struktura Demokracji Szlacheckiej

Zrozumienie struktury demokracji szlacheckiej w Polsce: skład sejmu walnego, definicje kluczowych terminów (przywilej, liberum veto, sejm ordynaryjny i ekstraordynaryjny), podział szlachty oraz znaczenie ruchu egzekucyjnego i wojny kokoszej. Idealne dla studentów historii i nauk społecznych.

22784
Historia

Początki panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego.

Notatka sporządzona na podstawie podręcznika „Poznać przeszłość" z wydawnictwa Nowa Era do 2 klasy liceum na poziomie podstawy.

2289967
Zobacz więcej

Najpopularniejsze notatki: Konfederacja Barska

Historia

Początki panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego.

Notatka sporządzona na podstawie podręcznika „Poznać przeszłość" z wydawnictwa Nowa Era do 2 klasy liceum na poziomie podstawy.

2289967
Historia

Struktura Demokracji Szlacheckiej

Zrozumienie struktury demokracji szlacheckiej w Polsce: skład sejmu walnego, definicje kluczowych terminów (przywilej, liberum veto, sejm ordynaryjny i ekstraordynaryjny), podział szlachty oraz znaczenie ruchu egzekucyjnego i wojny kokoszej. Idealne dla studentów historii i nauk społecznych.

22784
Historia

Pierwszy rozbiór Polski Klasa 6, „Wczoraj i dziś”, Nowa Era

#pierwszyrozbiórPolski #StanisławAugustPoniatowski #konfederacjabarska #Rzeczpospolita #historiaPolski #rozbioryPolski #Familiaczartoryskich #SzkołaRycerska #liberumveto #wolnaelekcja #TadeuszRejtan #SejmRozbiorowy

6 SP206664
Historia

Panowanie Augusta III

Analiza panowania Augusta III Sasa w Rzeczpospolitej, w tym konflikty polityczne, reformy magnackie oraz wpływy rosyjskie. Zawiera omówienie konfederacji dzikowskiej, roli Familii i obozu hetmańskiego. Typ: podsumowanie.

15193132
Historia

Władza i Kryzys Rzeczypospolitej

Analiza politycznych i społecznych przemian w Rzeczypospolitej w XVII wieku, koncentrująca się na roli króla Zygmunta III Wazy, magnaterii oraz szlachty. Zawiera omówienie podwójnej elekcji, walki stronnictw oraz kryzysu gospodarczego. Idealne dla studentów historii i nauk społecznych.

3157337

Najpopularniejsze notatki: Historia

Historia

Pierwsze cywilizację

Historia klasa 1 poziom podstawowy

15977183
Historia

Starożytny Egipt: Historia i Kultura

Odkryj fascynujący świat starożytnego Egiptu, od jego powstania w IV tysiącleciu p.n.e. po osiągnięcia cywilizacyjne. Zrozumienie podziału na Egipt Dolny i Górny, znaczenie Nilu, wierzenia religijne oraz struktura społeczna. Idealne dla uczniów i pasjonatów historii. Typ: podsumowanie.

125 3131948
Historia

Religia i Kultura Egiptu

Odkryj fascynujący świat starożytnego Egiptu, jego politeistyczną religię, kluczowych bogów, oraz osiągnięcia w piśmiennictwie, architekturze i naukach. Dowiedz się o roli faraonów, mumifikacji oraz monumentalnych piramidach. Idealne dla uczniów i pasjonatów historii. Typ: podsumowanie.

6 SP5314125
Historia

Cywilizacje Mezopotamii

Odkryj kluczowe aspekty starożytnej Mezopotamii, w tym rozwój cywilizacji Sumerów, Babilończyków i Asyryjczyków. Dowiedz się o wpływie rzek na rolnictwo, powstaniu pierwszych imperiów oraz osiągnięciach w matematyce i astronomii. Idealne dla uczniów i studentów historii. Typ: podsumowanie.

145 3883377
Geografia

Przyczyny i Skutki Odkryć Geograficznych

Zgłębiaj przyczyny i skutki wielkich odkryć geograficznych, w tym kluczowe postacie jak Krzysztof Kolumb i Vasco da Gama. Dowiedz się o cywilizacjach prekolumbijskich, ich osiągnięciach oraz wpływie odkryć na świat. Idealne dla uczniów i studentów historii. Typ: podsumowanie.

6 SP10 030494
Historia

Kongres Wiedeński 1815

Analiza Kongresu Wiedeńskiego z 1815 roku, który przywrócił porządek w Europie po wojnach napoleońskich. Omówienie zasad restauracji, legitymizmu i równowagi europejskiej, a także kluczowych wydarzeń, takich jak bitwa pod Lipskiem i Waterloo. Zmiany terytorialne, utworzenie Związku Niemieckiego oraz rola głównych mocarstw: Rosji, Prus, Wielkiej Brytanii, Austrii i Francji. Typ: podsumowanie.

7 SP11 794296
Historia

Odkrycia Geograficzne XV wieku

Zgłębiaj kluczowe wydarzenia wielkich odkryć geograficznych w XV wieku, w tym wyprawy Magellana, Kolumba i Vespucciego. Dowiedz się o wpływie tych odkryć na rozwój wiedzy o świecie, kolonializm oraz cywilizacje prekolumbijskie. Idealne dla uczniów 2 klasy historii. Tematy: odkrycia, cywilizacje, geografia.

211 970293
Historia

Pierwsze Cywilizacje Świata

Odkryj kluczowe aspekty pierwszych cywilizacji, w tym starożytny Egipt, Mezopotamię, Indie i Chiny. Zrozum, jak te kultury kształtowały historię, ich systemy społeczne, religie oraz osiągnięcia technologiczne. Materiał obejmuje również wpływ faraonów, rozwój pism oraz znaczenie handlu. Typ: Podsumowanie.

111 729354
Historia

Rewolucje i Ideologie XIX wieku

Analiza kluczowych wydarzeń i ideologii w Europie XIX wieku, w tym Kongres Wiedeński, Wiosna Ludów, rewolucja przemysłowa oraz rozwój liberalizmu, konserwatyzmu i komunizmu. Zawiera omówienie skutków politycznych i społecznych tych przemian oraz ich wpływ na kształtowanie się nowoczesnej Europy.

7 SP46 5161640

Najpopularniejsze notatki

Język polski

Mity Greckie: Kluczowe Opowieści

Zanurz się w fascynujący świat mitologii greckiej. Odkryj kluczowe mity, takie jak historia Prometeusza, Demeter i Persefony, oraz Syzyfa. Poznaj bogów, herosów i ich niezwykłe przygody, które kształtowały wierzenia starożytnych Greków. Idealne dla studentów literatury i mitologii.

137 8731231
Język polski

Inny Świat: Wspomnienia z Jercewa

Odkryj 'Inny Świat' Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, autobiograficzną powieść dokumentalną, która ukazuje brutalne realia życia w radzieckim obozie pracy. Autor, oskarżony o szpiegostwo, dzieli się swoimi przeżyciami, refleksjami na temat ludzkiej psychiki oraz relacjami z innymi więźniami. Poznaj głębokie analizy moralności, cierpienia i nadziei w nieludzkich warunkach. Idealne dla studentów literatury i historii, którzy pragną zrozumieć kontekst wojenny i totalitarny.

314 369329
Język polski

Mity Greckie i Bogowie

Zanurz się w fascynujący świat mitologii greckiej, odkrywając kluczowe mity, takie jak opowieści o Perseuszu, Edypie, Prometeuszu oraz bogach olimpijskich. Ta notatka zawiera szczegółowe opisy postaci, ich atrybutów oraz znaczenie mitów w kontekście kultury greckiej. Idealna dla studentów literatury i mitologii. Typ: streszczenie.

125 6461243
Język polski

Antyk / Starożytność

ramy czasowe, cywilizację, sztuka antyczna, cechy literatury, szkoły filozoficzne, filozofowie, wzorce osobowe, budowa teatru, budowa tragedii antycznej i jej cechy

111 935209
Język polski

Dżuma: Tematy i Motywy

Analiza powieści 'Dżuma' Alberta Camusa, obejmująca kluczowe tematy, takie jak dżuma jako symbol zła, absurd oraz wojny. Zawiera omówienie postaci, ich postaw wobec epidemii, znaczenie tytułu oraz kazania ojca Paneloux. Idealne dla studentów literatury i filozofii, poszukujących głębszego zrozumienia utworu.

346 1171178
Język angielski

Czasy w Języku Angielskim

Kompleksowe notatki dotyczące podstawowych czasów w języku angielskim, idealne dla maturzystów 2025. Zawierają szczegółowe omówienie Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Past Perfect i innych, z przykładami i zasadami użycia. Przygotuj się skutecznie do egzaminu z tym 46-stronicowym materiałem!

425 1841259
Język polski

Antyk - notatka

Hejka! Oto krótka notatka z Antyku. Jest tu o filozofii, o teatrze, o Antygonie, Mitologii i Iliadzie.

110 258269
Język angielski

Czasy w języku angielskim na egzamin ósmoklasisty.

Wszystkie czasy na egzamin ósmoklasisty z języka angielskiego (2025)!<3

8 SP14 165378
Język polski

Edelman i Powstanie w Getcie

Analiza lektury 'Zdążyć przed Panem Bogiem' Hanny Krall, koncentrująca się na tematach takich jak etyka, cierpienie, oraz heroizm w kontekście powstania w warszawskim getcie. Opracowanie omawia genezę, problematykę oraz kluczowe postacie, w tym Marka Edelmana, ukazując złożoność wyborów moralnych w obliczu Holokaustu.

314 408343

Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas, pokochasz też i Ty.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Stefan Sużytkownik iOS

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Samantha Klichużytkownik Androida

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Annaużytkownik iOS

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.