Średniowiecze było kluczowym okresem w historii Europy, który przyniósł znaczące...
Historia1146 wyświetleń·Zaktualizowano 17 sie 2026·12 stronyPełnia średniowiecza w Europie - test i powtórzenie, reforma gregoriańska i inne osiągnięcia
Alicja Wrona@kermitaba_bpiu
1 / 10
1
of 10
Reforma Gregoriańska i Kryzys Kościoła w Średniowieczu
W XI wieku Kościół katolicki stanął przed poważnym kryzysem, który doprowadził do reformy gregoriańskiej. Głównym problemem była inwestytura świecka - praktyka mianowania biskupów przez władców świeckich. Dodatkowo szerzyła się symonia (sprzedawanie stanowisk kościelnych) oraz nikolaizm (małżeństwa duchownych).
Definicja: Reforma gregoriańska - szereg zmian w Kościele katolickim zainicjowanych przez papieża Grzegorza VII w XI wieku, mających na celu uniezależnienie Kościoła od władzy świeckiej.
Przełomowym momentem był pontyfikat Grzegorza VII , który w dokumencie Dictatus Papae zawarł program reform. Zakładał on supremację władzy papieskiej nad świecką oraz całkowitą niezależność Kościoła. Wprowadzono też celibat duchownych i zakaz symonii.
Reforma doprowadziła do konfliktu z cesarzem Henrykiem IV, znanego jako spór o inwestyturę. Kulminacyjnym momentem było upokorzenie cesarza w Canossie w 1077 roku, gdzie musiał prosić papieża o przebaczenie. Spór zakończył się dopiero konkordatem wormackim w 1122 roku.
2
of 10
Rozwój Prawa Kanonicznego i Skutki Reformy
W następstwie reformy gregoriańskiej nastąpił intensywny rozwój prawa kanonicznego. Kościół systematyzował swoje przepisy, tworząc spójny system prawny. Szczególne zasługi miała w tym zakresie szkoła prawa w Bolonii.
Przykład: Najważniejszym zbiorem prawa kanonicznego stał się Dekret Gracjana z XII wieku, który uporządkował dotychczasowe przepisy kościelne.
Schyłek średniowiecza przyniósł dalsze zmiany w organizacji Kościoła. Wprowadzono konklawe jako sposób wyboru papieża, co miało zapobiec wpływom świeckim na ten proces. Jednocześnie wzrosła rola zakonów w życiu Kościoła, szczególnie opactwa w Cluny.
Reforma wzmocniła pozycję papiestwa, ale jednocześnie doprowadziła do pewnej biurokratyzacji Kościoła. Jesień średniowiecza charakteryzowała się napięciami między władzą świecką a duchowną.
3
of 10
Wyprawy Krzyżowe i ich Przyczyny
Koniec XI wieku przyniósł nowe wyzwanie dla chrześcijańskiej Europy w postaci wypraw krzyżowych. Główną przyczyną była ekspansja Turków seldżuckich na Bliskim Wschodzie i zagrożenie dla Bizancjum.
Highlight: I wyprawa krzyżowa doprowadziła do utworzenia państw krzyżowców na Bliskim Wschodzie, w tym Królestwa Jerozolimskiego.
W wyprawach krzyżowych szczególną rolę odegrały zakony rycerskie: templariusze, joannici i krzyżacy. Ich powstanie było odpowiedzią na potrzebę stałej obrony Ziemi Świętej. Wczesne średniowiecze nie znało takich form organizacji militarno-religijnej.
Wyprawy krzyżowe miały też wymiar ekonomiczny i kulturowy. Doprowadziły do intensyfikacji kontaktów handlowych między Europą a Wschodem oraz wymiany kulturowej.
4
of 10
Skutki Wypraw Krzyżowych i Zmierzch Średniowiecza
Pełnia średniowiecza przyniosła znaczące zmiany w Europie, częściowo związane z wyprawami krzyżowymi. Rozwinął się handel śródziemnomorski, pojawiły się nowe towary i technologie ze Wschodu.
Vocabulary: Konklawe - zgromadzenie kardynałów wybierające nowego papieża, wprowadzone aby uniezależnić wybór od wpływów świeckich.
Ostateczny upadek państw krzyżowców w 1291 roku (utrata Akki) symbolizował zmierzch epoki wypraw krzyżowych. Posrednictwo sredniowiecze między Wschodem a Zachodem osłabło, ale pozostawiło trwałe dziedzictwo kulturowe.
W dziedzinie militarnej wyprawy przyczyniły się do rozwoju sztuki wojennej i uzbrojenia. Powstała też nowa kultura rycerska, z charakterystycznymi elementami jak heraldyka czy turnieje.
5
of 10
Imperium Mongolskie i jego ekspansja
Imperium Mongolskie powstało na początku XIII wieku, gdy Temudżyn (później znany jako Czyngis-chan) zjednoczył plemiona mongolskie. Pod jego przywództwem Mongołowie stworzyli największe imperium lądowe w historii świata.
Definicja: Imperium Mongolskie było państwem utworzonym przez Czyngis-chana w 1206 roku, które w szczytowym okresie rozciągało się od Europy Wschodniej po Pacyfik.
Czyngis-chan zorganizował sprawną armię i rozpoczął podboje. Najpierw podbił muzułmański Chorezm, następnie skierował ekspansję na zachód. W 1223 roku Mongołowie pokonali Kipczaków w bitwie nad rzeką Kałką. Przed śmiercią w 1227 roku Czyngis-chan podzielił imperium na 4 ułusy (dzielnice), które przekazał swoim synom.
Najważniejsze podboje mongolskie w Europie przeprowadził wnuk Czyngis-chana - Batu-chan. W latach 1237-1240 podbił on księstwa ruskie, w tym Kijów. Następnie najechał Węgry i Polskę. W 1241 roku doszło do bitwy pod Legnicą, gdzie zginął książę Henryk Pobożny. Późniejsze najazdy mongolskie na Europę miały już głównie charakter łupieżczy.
6
of 10
Przemiany społeczne w średniowiecznej Europie
W średniowiecznej Europie wykształcił się system feudalny, który doprowadził do powstania społeczeństwa stanowego. Szczególnie istotne były reformy gregoriańskie, które wpłynęły na relacje między władzą świecką a duchowną.
Highlight: Społeczeństwo feudalne przekształciło się w stanowe, gdzie przynależność do danego stanu była dziedziczna (z wyjątkiem duchowieństwa).
Wyodrębniły się cztery główne stany: możnowładztwo, rycerstwo, mieszczaństwo i chłopstwo. Każdy stan miał określone prawa i obowiązki. Szczególnie spektakularny był proces uniezależniania się możnowładztwa od władzy monarszej.
Powstała reprezentacja stanowa w postaci zgromadzeń, które ograniczały władzę monarchy. Najstarszym przywilejem generalnym była Wielka Karta Swobód w Anglii (1215). W różnych krajach powstawały parlamenty - w Anglii dwuizbowy parlament, w Hiszpanii Kortezy, we Francji Stany Generalne.
7
of 10
Gospodarka średniowiecznej Europy
Średniowieczna gospodarka przeszła znaczącą transformację od gospodarki naturalnej do towarowo-pieniężnej. Kluczowym elementem był rozwój rolnictwa i osiągnięcia średniowiecza w punktach technicznych.
Przykład: Wprowadzenie trójpolówki, wykorzystanie metalowych narzędzi i kos zamiast sierpów znacząco zwiększyło wydajność rolnictwa.
Rozwój osadnictwa, szczególnie na prawie niemieckim, przyczynił się do wzrostu demograficznego. Kolonizacja na prawie niemieckim przekształciła krajobraz Europy - wielkie puszcze zamieniły się w pola uprawne.
W XI wieku rozpoczął się proces urbanizacji. Powstała sieć miast w Europie Zachodniej, rozwinął się handel, powstały organizacje kupieckie (hanzy). Najważniejszą była Hanza, która stała się potęgą gospodarczą i polityczną.
8
of 10
Życie w średniowiecznym mieście i na wsi
Średniowieczne wsie charakteryzowały się określonym układem przestrzennym, z podziałem na niwy. Gospodarstwa były zorganizowane wokół wspólnych przestrzeni, a życie regulował wczesne średniowiecze powtórzenie rytm prac polowych.
Słownictwo: Niwowy układ pól - system organizacji gruntów rolnych charakterystyczny dla średniowiecznej wsi.
Miasta rozwijały się intensywnie, uzyskując coraz większą autonomię. Powstały prawa miejskie i samorząd z radą i ławą. Mieszczanie dzielili się na patrycjat, pospólstwo i plebs. Działalność gospodarcza była zorganizowana w gildiach kupieckich i cechach rzemieślniczych.
Zabudowa miejska ewoluowała od drewnianej do murowanej. Charakterystyczne elementy to: ratusz, mury miejskie, katedra, zamek. Miasto średniowieczne było jednocześnie twierdzą i przestrzenią życiową, z rynkiem jako centrum życia gospodarczego i społecznego.
9
of 10
Reforma Gregoriańska i Rozwój Zakonów w Średniowieczu
Reforma gregoriańska stanowiła jeden z najważniejszych procesów odnowy Kościoła katolickiego w średniowieczu. Wprowadzone zmiany miały fundamentalne znaczenie dla funkcjonowania instytucji kościelnych i relacji między władzą świecką a duchowną. Głównym celem reformy było uniezależnienie Kościoła od władzy świeckiej oraz wprowadzenie celibatu wśród duchowieństwa.
Definicja: Reforma gregoriańska to szereg zmian w Kościele katolickim zapoczątkowanych w XI wieku, których głównym celem było wzmocnienie autorytetu papiestwa i odnowa moralna kleru.
Szczególną rolę w rozwoju średniowiecznego monastycyzmu odegrali cystersi, którzy pojawili się na przełomie XI i XII wieku. Zakon ten, wywodzący się z tradycji benedyktyńskiej, otrzymał nazwę od miejscowości Cîteaux. Cystersi dążyli do życia w prostocie i ascezie, co odzwierciedlało się również w architekturze ich klasztorów - charakteryzującej się surowością i brakiem zbędnych ozdób.
Równolegle z reformą gregoriańską rozwijały się ruchy heretyckie, które kwestionowały tradycyjną naukę Kościoła. Najbardziej znani byli waldensi, założeni przez Piotra Waldo, którzy uznawali wyłącznie autorytet Biblii, oraz katarzy (albigensi), głoszący dualistyczną wizję świata i odrzucający instytucję Kościoła.
10
of 10
Zakony Żebracze i Władza Papieska w Pełnym Średniowieczu
W odpowiedzi na wyzwania związane z herezjami powstały zakony żebracze, wśród których szczególną rolę odegrali dominikanie. Założeni przez św. Dominika Guzmána, koncentrowali się na głoszeniu nauki Kościoła i zwalczaniu herezji. Dominikanie stali się również ważnym elementem średniowiecznego systemu edukacji, prowadząc działalność na uniwersytetach.
Przykład: Zakon dominikanów łączył działalność kaznodziejską z aktywnością naukową, co przyczyniło się do rozwoju średniowiecznej teologii i filozofii.
Szczyt potęgi papiestwa przypadł na pontyfikat Innocentego III, który dążył do stworzenia teokratycznej federacji państw chrześcijańskich. Jego wizja zakładała supremację władzy duchownej nad świecką, co prowadziło do konfliktów z władcami świeckimi, szczególnie z cesarzami.
Okres pełni średniowiecza charakteryzował się również intensywnym rozwojem kultury monastycznej. Zrozumieć przeszłość 1 pokazuje, jak istotną rolę odgrywały klasztory w zachowaniu i przekazywaniu wiedzy. Były one nie tylko ośrodkami życia religijnego, ale także centrami kultury i nauki, gdzie przepisywano księgi i prowadzono szkoły.
Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...
Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.
Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.
Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.
Podobne notatki
Najpopularniejsze notatki: Średniowiecze
9Historiapoczątki średniowiecza
poczatki średniowiecza cały dzial
185116
HistoriaSchyłek Średniowiecza: Kluczowe Pojęcia
Zbiór kluczowych pojęć, dat i postaci związanych z pełnią i schyłkiem średniowiecza. Obejmuje zagadnienia takie jak spór o inwestyturę, wielka schizma wschodnia, armia mongolska oraz wpływ zakonów rycerskich. Idealne dla uczniów liceum i technikum przygotowujących się do egzaminów z historii.
14,647180
HistoriaPoczątki średniowiecza
Notatki z historii na poziomie rozszerzonym
11,74571
HistoriaArchitektura i Kultura Średniowieczna
Odkryj kluczowe cechy architektury romańskiej i gotyckiej oraz ich wpływ na kulturę średniowieczną. Zawiera omówienie stylów budowlanych, etosu rycerskiego, oraz rozwoju nauki i sztuki w Europie. Idealne dla studentów historii i kultury średniowiecznej.
19,466221
HistoriaŚredniowiecze: Kościół i Kultura
Zanurz się w kluczowe aspekty średniowiecza, odkrywając wpływ Kościoła, wypraw krzyżowych oraz najazdów mongolskich na Europę. Analizuj rozwój miast i wsi, architekturę gotycką oraz kulturę tego okresu. Idealne dla studentów historii i kultury średniowiecznej. Tematy: Kościół, Wyprawy Krzyżowe, Najazdy Mongolskie, Kultura, Wieś i Miasto.
17,119313
HistoriaReformy i Krucjaty Średniowiecza
Zgłębiaj kluczowe pojęcia i wydarzenia średniowiecza, w tym reformy kościelne, krucjaty, oraz rozwój miast i wsi. Dowiedz się o wpływowych postaciach, takich jak Grzegorz VII i Ryszard Lwie Serce, oraz o istotnych datach, które kształtowały ten okres. Idealne dla studentów historii i pasjonatów średniowiecza.
11,99255
HistoriaHistoria notatka
Temat Europa wczesnego średniowiecza
11,4849
HistoriaPrzemiany w Europie Średniowiecznej
Zanurz się w kluczowe wydarzenia i zmiany społeczne oraz gospodarcze w Europie w okresie średniowiecza. Odkryj wpływ upadku cesarstwa zachodniorzymskiego, narodziny feudalizmu, rozwój handlu oraz życie wsi i miast. Notatka zawiera istotne informacje o monarchiach, krucjatach, oraz kulturze średniowiecznej, idealna dla uczniów i studentów historii.
17,327219
HistoriaMalarstwo i Sztuka Użytkowa
Odkryj kluczowe aspekty malarstwa i sztuki użytkowej w średniowieczu. Zrozum, jak religia wpływała na twórczość artystyczną, w tym na przedstawienia biblijne, ikony oraz freski. Dowiedz się o anonimowych twórcach, ich celach oraz technikach, które definiowały ten okres. Idealne dla studentów historii sztuki i kultury.
528140
Najpopularniejsze notatki z Historia
9HistoriaOdzyskanie Niepodległości Polski
Przeanalizuj kluczowe wydarzenia związane z odzyskaniem niepodległości Polski w 1918 roku. Dowiedz się o tymczasowych ośrodkach władzy, roli Józefa Piłsudskiego oraz reformach wprowadzonych przez nowy rząd. Materiał przeznaczony dla uczniów klasy 7, obejmujący najważniejsze aspekty rekonstrukcji państwa polskiego.
77,929261
HistoriaRewolucja Francuska i Napoleon
Zgłębiaj kluczowe wydarzenia Rewolucji Francuskiej oraz epokę Napoleona Bonapartego. Dowiedz się o upadku Napoleona, bitwie pod Borodino, Legionach Polskich we Włoszech oraz Księstwie Warszawskim. Materiał zawiera istotne informacje o bitwie narodów, reformach Napoleona oraz wpływie na Polskę. Typ: podsumowanie.
626,7021,037
HistoriaMiędzywojnie: Kluczowe Wydarzenia
Zbiór zadań i terminów dotyczących okresu międzywojennego, w tym autorytaryzm, totalitaryzm, oraz skutki I wojny światowej. Idealny materiał do nauki dla uczniów przygotowujących się do sprawdzianów. Zawiera pytania o chronologię wydarzeń, definicje kluczowych terminów oraz analizę skutków politycznych, gospodarczych i społecznych.
715,225724
HistoriaI wojna światowa
Notatka jest z dzialu 5 w podręczniku ( wczoraj i dziś )
75,738181
HistoriaMartial Law in Poland
Comprehensive overview of martial law in Poland (1981-1983), detailing key events, societal reactions, and the impact on civil liberties. This summary covers the introduction of martial law, military patrols, public protests, and significant incidents such as the pacification of the 'Wujek' mine. Ideal for 8th-grade history students studying the People's Republic of Poland.
715,711429
HistoriaII Rzeczpospolita
3 klasa liceum
34,903132
HistoriaUstrój II Rzeczypospolitej
Zgłębiaj kluczowe aspekty ustroju II Rzeczypospolitej, w tym rządy autorytarne, nowelizację sierpniową, oraz wpływ konstytucji marcowej na politykę. Dowiedz się o najważniejszych wydarzeniach, takich jak przewrót majowy, wojny polsko-bolszewickie oraz reformy społeczne. Materiał stanowi podsumowanie najważniejszych faktów i koncepcji dotyczących II RP, idealne dla uczniów i studentów historii.
310,893367
HistoriaStrajki w Stoczni Gdańskiej
Analiza strajków w Stoczni Gdańskiej z 1980 roku, ich przyczyn, przebiegu oraz skutków. Dowiedz się o kluczowych postaciach, takich jak Lech Wałęsa i Anna Walentynowicz, oraz o powstaniu NSZZ 'Solidarność'. Materiał zawiera daty, definicje oraz żądania protestujących, co czyni go niezbędnym dla zrozumienia ruchu solidarnościowego w Polsce.
85,14977
HistoriaMiędzywojnie: Kryzys i Totalitaryzm
Analiza kluczowych wydarzeń w okresie międzywojennym, w tym traktat wersalski, narodziny faszyzmu, kryzys gospodarczy oraz wzrost totalitaryzmów w Niemczech i ZSRR. Zawiera omówienie reform Roosevelta, kultury masowej oraz przygotowań do II wojny światowej. Typ: podsumowanie.
731,3711,330
Najpopularniejsze notatki
9
InneZasady Prawo Jazdy B
Kompleksowy przegląd zasad ruchu drogowego dla kategorii B. Obejmuje przepisy dotyczące parkowania, holowania, wyprzedzania oraz szczególne zasady w obszarze zabudowanym. Idealne materiały do nauki przed egzaminem na prawo jazdy.
45,920212
Język polskiAnaliza Makbeta
Szczegółowa analiza dramatu 'Makbet' Williama Szekspira, obejmująca plan wydarzeń, charakterystykę bohaterów, kluczowe motywy oraz kontekst historyczny. Idealne dla studentów literatury i miłośników dramatu. Zawiera omówienie zbrodni, władzy, ambicji oraz konsekwencji moralnych w utworze.
136,004887
Język polskiAntyk / Starożytność
ramy czasowe, cywilizację, sztuka antyczna, cechy literatury, szkoły filozoficzne, filozofowie, wzorce osobowe, budowa teatru, budowa tragedii antycznej i jej cechy
46,210103
Język polskiLalka
Lalka - problematyka
27,621101
BiologiaInterakcje Ekologiczne
Zgłębiaj kluczowe pojęcia ekologii, w tym rodzaje interakcji międzygatunkowych, takie jak mutualizm, komensalizm, drapieżnictwo i pasożytnictwo. Dowiedz się o strukturze populacji, ekosystemach oraz zależnościach pokarmowych. Idealne dla studentów biologii i ekologii. Typ: podsumowanie.
85,05881
Język polskiAndrzej Kmicic: Bohater Potopu
Odkryj przemianę Andrzeja Kmicica w kontekście najazdu szwedzkiego na Rzeczpospolitą. Analiza postaci, wątków miłosnych oraz patriotyzmu w powieści Henryka Sienkiewicza 'Potop'. Zawiera kluczowe informacje o bohaterach, ich motywacjach oraz historycznych wydarzeniach lat 1655-1657. Typ: analiza literacka.
1132,2997,080
BiologiaChemia Organizmu: Kluczowe Składniki
Zgłębiaj skład chemiczny organizmów w tej notatce, obejmującej makro- i mikroelementy, oddziaływania chemiczne, rolę wody oraz sole mineralne. Idealna dla uczniów liceum i technikum na poziomie rozszerzonym. Dowiedz się, jak te elementy wpływają na procesy biologiczne i fizjologiczne.
116,785540
MatematykaEgzamin ósmoklasisty: Matematyka
Kompleksowe powtórzenie z matematyki na egzamin ósmoklasisty. Obejmuje kluczowe zagadnienia takie jak działania na ułamkach, potęgi, obliczanie pól i objętości figur, średnia arytmetyczna, mediana oraz twierdzenie Pitagorasa. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminu. Typ: podsumowanie.
860,6295,671
Język polskiCzęści Mowy w Języku Polskim
Zrozumienie części mowy w języku polskim: rzeczownik, czasownik, przymiotnik, liczebnik, zaimek, przysłówek, spójnik, przyimek, partykuła i wykrzyknik. Przykłady i zastosowanie każdego z typów, aby ułatwić naukę i poprawić umiejętności językowe. Idealne dla uczniów i studentów.
827,175922
Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.
Stefan Sużytkownik iOS
Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.
Samantha Klichużytkownik Androida
Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.
Annaużytkownik iOS
Historia1146 wyświetleń·Zaktualizowano 17 sie 2026·12 stronyPełnia średniowiecza w Europie - test i powtórzenie, reforma gregoriańska i inne osiągnięcia
Alicja Wrona@kermitaba_bpiu
Średniowiecze było kluczowym okresem w historii Europy, który przyniósł znaczące zmiany społeczne, kulturowe i religijne.
Pełnia średniowiecza charakteryzowała się rozkwitem kultury rycerskiej, rozwojem miast i handlu oraz wzrostem znaczenia Kościoła. W tym okresie przeprowadzono istotną reformę gregoriańską, która miała...
1
of 10
Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Reforma Gregoriańska i Kryzys Kościoła w Średniowieczu
W XI wieku Kościół katolicki stanął przed poważnym kryzysem, który doprowadził do reformy gregoriańskiej. Głównym problemem była inwestytura świecka - praktyka mianowania biskupów przez władców świeckich. Dodatkowo szerzyła się symonia (sprzedawanie stanowisk kościelnych) oraz nikolaizm (małżeństwa duchownych).
Definicja: Reforma gregoriańska - szereg zmian w Kościele katolickim zainicjowanych przez papieża Grzegorza VII w XI wieku, mających na celu uniezależnienie Kościoła od władzy świeckiej.
Przełomowym momentem był pontyfikat Grzegorza VII , który w dokumencie Dictatus Papae zawarł program reform. Zakładał on supremację władzy papieskiej nad świecką oraz całkowitą niezależność Kościoła. Wprowadzono też celibat duchownych i zakaz symonii.
Reforma doprowadziła do konfliktu z cesarzem Henrykiem IV, znanego jako spór o inwestyturę. Kulminacyjnym momentem było upokorzenie cesarza w Canossie w 1077 roku, gdzie musiał prosić papieża o przebaczenie. Spór zakończył się dopiero konkordatem wormackim w 1122 roku.
2
of 10Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Rozwój Prawa Kanonicznego i Skutki Reformy
W następstwie reformy gregoriańskiej nastąpił intensywny rozwój prawa kanonicznego. Kościół systematyzował swoje przepisy, tworząc spójny system prawny. Szczególne zasługi miała w tym zakresie szkoła prawa w Bolonii.
Przykład: Najważniejszym zbiorem prawa kanonicznego stał się Dekret Gracjana z XII wieku, który uporządkował dotychczasowe przepisy kościelne.
Schyłek średniowiecza przyniósł dalsze zmiany w organizacji Kościoła. Wprowadzono konklawe jako sposób wyboru papieża, co miało zapobiec wpływom świeckim na ten proces. Jednocześnie wzrosła rola zakonów w życiu Kościoła, szczególnie opactwa w Cluny.
Reforma wzmocniła pozycję papiestwa, ale jednocześnie doprowadziła do pewnej biurokratyzacji Kościoła. Jesień średniowiecza charakteryzowała się napięciami między władzą świecką a duchowną.
3
of 10Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Wyprawy Krzyżowe i ich Przyczyny
Koniec XI wieku przyniósł nowe wyzwanie dla chrześcijańskiej Europy w postaci wypraw krzyżowych. Główną przyczyną była ekspansja Turków seldżuckich na Bliskim Wschodzie i zagrożenie dla Bizancjum.
Highlight: I wyprawa krzyżowa doprowadziła do utworzenia państw krzyżowców na Bliskim Wschodzie, w tym Królestwa Jerozolimskiego.
W wyprawach krzyżowych szczególną rolę odegrały zakony rycerskie: templariusze, joannici i krzyżacy. Ich powstanie było odpowiedzią na potrzebę stałej obrony Ziemi Świętej. Wczesne średniowiecze nie znało takich form organizacji militarno-religijnej.
Wyprawy krzyżowe miały też wymiar ekonomiczny i kulturowy. Doprowadziły do intensyfikacji kontaktów handlowych między Europą a Wschodem oraz wymiany kulturowej.
4
of 10Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Skutki Wypraw Krzyżowych i Zmierzch Średniowiecza
Pełnia średniowiecza przyniosła znaczące zmiany w Europie, częściowo związane z wyprawami krzyżowymi. Rozwinął się handel śródziemnomorski, pojawiły się nowe towary i technologie ze Wschodu.
Vocabulary: Konklawe - zgromadzenie kardynałów wybierające nowego papieża, wprowadzone aby uniezależnić wybór od wpływów świeckich.
Ostateczny upadek państw krzyżowców w 1291 roku (utrata Akki) symbolizował zmierzch epoki wypraw krzyżowych. Posrednictwo sredniowiecze między Wschodem a Zachodem osłabło, ale pozostawiło trwałe dziedzictwo kulturowe.
W dziedzinie militarnej wyprawy przyczyniły się do rozwoju sztuki wojennej i uzbrojenia. Powstała też nowa kultura rycerska, z charakterystycznymi elementami jak heraldyka czy turnieje.
5
of 10Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Imperium Mongolskie i jego ekspansja
Imperium Mongolskie powstało na początku XIII wieku, gdy Temudżyn (później znany jako Czyngis-chan) zjednoczył plemiona mongolskie. Pod jego przywództwem Mongołowie stworzyli największe imperium lądowe w historii świata.
Definicja: Imperium Mongolskie było państwem utworzonym przez Czyngis-chana w 1206 roku, które w szczytowym okresie rozciągało się od Europy Wschodniej po Pacyfik.
Czyngis-chan zorganizował sprawną armię i rozpoczął podboje. Najpierw podbił muzułmański Chorezm, następnie skierował ekspansję na zachód. W 1223 roku Mongołowie pokonali Kipczaków w bitwie nad rzeką Kałką. Przed śmiercią w 1227 roku Czyngis-chan podzielił imperium na 4 ułusy (dzielnice), które przekazał swoim synom.
Najważniejsze podboje mongolskie w Europie przeprowadził wnuk Czyngis-chana - Batu-chan. W latach 1237-1240 podbił on księstwa ruskie, w tym Kijów. Następnie najechał Węgry i Polskę. W 1241 roku doszło do bitwy pod Legnicą, gdzie zginął książę Henryk Pobożny. Późniejsze najazdy mongolskie na Europę miały już głównie charakter łupieżczy.
6
of 10Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Przemiany społeczne w średniowiecznej Europie
W średniowiecznej Europie wykształcił się system feudalny, który doprowadził do powstania społeczeństwa stanowego. Szczególnie istotne były reformy gregoriańskie, które wpłynęły na relacje między władzą świecką a duchowną.
Highlight: Społeczeństwo feudalne przekształciło się w stanowe, gdzie przynależność do danego stanu była dziedziczna (z wyjątkiem duchowieństwa).
Wyodrębniły się cztery główne stany: możnowładztwo, rycerstwo, mieszczaństwo i chłopstwo. Każdy stan miał określone prawa i obowiązki. Szczególnie spektakularny był proces uniezależniania się możnowładztwa od władzy monarszej.
Powstała reprezentacja stanowa w postaci zgromadzeń, które ograniczały władzę monarchy. Najstarszym przywilejem generalnym była Wielka Karta Swobód w Anglii (1215). W różnych krajach powstawały parlamenty - w Anglii dwuizbowy parlament, w Hiszpanii Kortezy, we Francji Stany Generalne.
7
of 10Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Gospodarka średniowiecznej Europy
Średniowieczna gospodarka przeszła znaczącą transformację od gospodarki naturalnej do towarowo-pieniężnej. Kluczowym elementem był rozwój rolnictwa i osiągnięcia średniowiecza w punktach technicznych.
Przykład: Wprowadzenie trójpolówki, wykorzystanie metalowych narzędzi i kos zamiast sierpów znacząco zwiększyło wydajność rolnictwa.
Rozwój osadnictwa, szczególnie na prawie niemieckim, przyczynił się do wzrostu demograficznego. Kolonizacja na prawie niemieckim przekształciła krajobraz Europy - wielkie puszcze zamieniły się w pola uprawne.
W XI wieku rozpoczął się proces urbanizacji. Powstała sieć miast w Europie Zachodniej, rozwinął się handel, powstały organizacje kupieckie (hanzy). Najważniejszą była Hanza, która stała się potęgą gospodarczą i polityczną.
8
of 10Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Życie w średniowiecznym mieście i na wsi
Średniowieczne wsie charakteryzowały się określonym układem przestrzennym, z podziałem na niwy. Gospodarstwa były zorganizowane wokół wspólnych przestrzeni, a życie regulował wczesne średniowiecze powtórzenie rytm prac polowych.
Słownictwo: Niwowy układ pól - system organizacji gruntów rolnych charakterystyczny dla średniowiecznej wsi.
Miasta rozwijały się intensywnie, uzyskując coraz większą autonomię. Powstały prawa miejskie i samorząd z radą i ławą. Mieszczanie dzielili się na patrycjat, pospólstwo i plebs. Działalność gospodarcza była zorganizowana w gildiach kupieckich i cechach rzemieślniczych.
Zabudowa miejska ewoluowała od drewnianej do murowanej. Charakterystyczne elementy to: ratusz, mury miejskie, katedra, zamek. Miasto średniowieczne było jednocześnie twierdzą i przestrzenią życiową, z rynkiem jako centrum życia gospodarczego i społecznego.
9
of 10Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Reforma Gregoriańska i Rozwój Zakonów w Średniowieczu
Reforma gregoriańska stanowiła jeden z najważniejszych procesów odnowy Kościoła katolickiego w średniowieczu. Wprowadzone zmiany miały fundamentalne znaczenie dla funkcjonowania instytucji kościelnych i relacji między władzą świecką a duchowną. Głównym celem reformy było uniezależnienie Kościoła od władzy świeckiej oraz wprowadzenie celibatu wśród duchowieństwa.
Definicja: Reforma gregoriańska to szereg zmian w Kościele katolickim zapoczątkowanych w XI wieku, których głównym celem było wzmocnienie autorytetu papiestwa i odnowa moralna kleru.
Szczególną rolę w rozwoju średniowiecznego monastycyzmu odegrali cystersi, którzy pojawili się na przełomie XI i XII wieku. Zakon ten, wywodzący się z tradycji benedyktyńskiej, otrzymał nazwę od miejscowości Cîteaux. Cystersi dążyli do życia w prostocie i ascezie, co odzwierciedlało się również w architekturze ich klasztorów - charakteryzującej się surowością i brakiem zbędnych ozdób.
Równolegle z reformą gregoriańską rozwijały się ruchy heretyckie, które kwestionowały tradycyjną naukę Kościoła. Najbardziej znani byli waldensi, założeni przez Piotra Waldo, którzy uznawali wyłącznie autorytet Biblii, oraz katarzy (albigensi), głoszący dualistyczną wizję świata i odrzucający instytucję Kościoła.
10
of 10Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Zakony Żebracze i Władza Papieska w Pełnym Średniowieczu
W odpowiedzi na wyzwania związane z herezjami powstały zakony żebracze, wśród których szczególną rolę odegrali dominikanie. Założeni przez św. Dominika Guzmána, koncentrowali się na głoszeniu nauki Kościoła i zwalczaniu herezji. Dominikanie stali się również ważnym elementem średniowiecznego systemu edukacji, prowadząc działalność na uniwersytetach.
Przykład: Zakon dominikanów łączył działalność kaznodziejską z aktywnością naukową, co przyczyniło się do rozwoju średniowiecznej teologii i filozofii.
Szczyt potęgi papiestwa przypadł na pontyfikat Innocentego III, który dążył do stworzenia teokratycznej federacji państw chrześcijańskich. Jego wizja zakładała supremację władzy duchownej nad świecką, co prowadziło do konfliktów z władcami świeckimi, szczególnie z cesarzami.
Okres pełni średniowiecza charakteryzował się również intensywnym rozwojem kultury monastycznej. Zrozumieć przeszłość 1 pokazuje, jak istotną rolę odgrywały klasztory w zachowaniu i przekazywaniu wiedzy. Były one nie tylko ośrodkami życia religijnego, ale także centrami kultury i nauki, gdzie przepisywano księgi i prowadzono szkoły.
Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...
Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.
Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.
Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.
Podobne notatki
Najpopularniejsze notatki: Średniowiecze
9Historiapoczątki średniowiecza
poczatki średniowiecza cały dzial
185116
HistoriaSchyłek Średniowiecza: Kluczowe Pojęcia
Zbiór kluczowych pojęć, dat i postaci związanych z pełnią i schyłkiem średniowiecza. Obejmuje zagadnienia takie jak spór o inwestyturę, wielka schizma wschodnia, armia mongolska oraz wpływ zakonów rycerskich. Idealne dla uczniów liceum i technikum przygotowujących się do egzaminów z historii.
14,647180
HistoriaPoczątki średniowiecza
Notatki z historii na poziomie rozszerzonym
11,74571
HistoriaArchitektura i Kultura Średniowieczna
Odkryj kluczowe cechy architektury romańskiej i gotyckiej oraz ich wpływ na kulturę średniowieczną. Zawiera omówienie stylów budowlanych, etosu rycerskiego, oraz rozwoju nauki i sztuki w Europie. Idealne dla studentów historii i kultury średniowiecznej.
19,466221
HistoriaŚredniowiecze: Kościół i Kultura
Zanurz się w kluczowe aspekty średniowiecza, odkrywając wpływ Kościoła, wypraw krzyżowych oraz najazdów mongolskich na Europę. Analizuj rozwój miast i wsi, architekturę gotycką oraz kulturę tego okresu. Idealne dla studentów historii i kultury średniowiecznej. Tematy: Kościół, Wyprawy Krzyżowe, Najazdy Mongolskie, Kultura, Wieś i Miasto.
17,119313
HistoriaReformy i Krucjaty Średniowiecza
Zgłębiaj kluczowe pojęcia i wydarzenia średniowiecza, w tym reformy kościelne, krucjaty, oraz rozwój miast i wsi. Dowiedz się o wpływowych postaciach, takich jak Grzegorz VII i Ryszard Lwie Serce, oraz o istotnych datach, które kształtowały ten okres. Idealne dla studentów historii i pasjonatów średniowiecza.
11,99255
HistoriaHistoria notatka
Temat Europa wczesnego średniowiecza
11,4849
HistoriaPrzemiany w Europie Średniowiecznej
Zanurz się w kluczowe wydarzenia i zmiany społeczne oraz gospodarcze w Europie w okresie średniowiecza. Odkryj wpływ upadku cesarstwa zachodniorzymskiego, narodziny feudalizmu, rozwój handlu oraz życie wsi i miast. Notatka zawiera istotne informacje o monarchiach, krucjatach, oraz kulturze średniowiecznej, idealna dla uczniów i studentów historii.
17,327219
HistoriaMalarstwo i Sztuka Użytkowa
Odkryj kluczowe aspekty malarstwa i sztuki użytkowej w średniowieczu. Zrozum, jak religia wpływała na twórczość artystyczną, w tym na przedstawienia biblijne, ikony oraz freski. Dowiedz się o anonimowych twórcach, ich celach oraz technikach, które definiowały ten okres. Idealne dla studentów historii sztuki i kultury.
528140
Najpopularniejsze notatki z Historia
9HistoriaOdzyskanie Niepodległości Polski
Przeanalizuj kluczowe wydarzenia związane z odzyskaniem niepodległości Polski w 1918 roku. Dowiedz się o tymczasowych ośrodkach władzy, roli Józefa Piłsudskiego oraz reformach wprowadzonych przez nowy rząd. Materiał przeznaczony dla uczniów klasy 7, obejmujący najważniejsze aspekty rekonstrukcji państwa polskiego.
77,929261
HistoriaRewolucja Francuska i Napoleon
Zgłębiaj kluczowe wydarzenia Rewolucji Francuskiej oraz epokę Napoleona Bonapartego. Dowiedz się o upadku Napoleona, bitwie pod Borodino, Legionach Polskich we Włoszech oraz Księstwie Warszawskim. Materiał zawiera istotne informacje o bitwie narodów, reformach Napoleona oraz wpływie na Polskę. Typ: podsumowanie.
626,7021,037
HistoriaMiędzywojnie: Kluczowe Wydarzenia
Zbiór zadań i terminów dotyczących okresu międzywojennego, w tym autorytaryzm, totalitaryzm, oraz skutki I wojny światowej. Idealny materiał do nauki dla uczniów przygotowujących się do sprawdzianów. Zawiera pytania o chronologię wydarzeń, definicje kluczowych terminów oraz analizę skutków politycznych, gospodarczych i społecznych.
715,225724
HistoriaI wojna światowa
Notatka jest z dzialu 5 w podręczniku ( wczoraj i dziś )
75,738181
HistoriaMartial Law in Poland
Comprehensive overview of martial law in Poland (1981-1983), detailing key events, societal reactions, and the impact on civil liberties. This summary covers the introduction of martial law, military patrols, public protests, and significant incidents such as the pacification of the 'Wujek' mine. Ideal for 8th-grade history students studying the People's Republic of Poland.
715,711429
HistoriaII Rzeczpospolita
3 klasa liceum
34,903132
HistoriaUstrój II Rzeczypospolitej
Zgłębiaj kluczowe aspekty ustroju II Rzeczypospolitej, w tym rządy autorytarne, nowelizację sierpniową, oraz wpływ konstytucji marcowej na politykę. Dowiedz się o najważniejszych wydarzeniach, takich jak przewrót majowy, wojny polsko-bolszewickie oraz reformy społeczne. Materiał stanowi podsumowanie najważniejszych faktów i koncepcji dotyczących II RP, idealne dla uczniów i studentów historii.
310,893367
HistoriaStrajki w Stoczni Gdańskiej
Analiza strajków w Stoczni Gdańskiej z 1980 roku, ich przyczyn, przebiegu oraz skutków. Dowiedz się o kluczowych postaciach, takich jak Lech Wałęsa i Anna Walentynowicz, oraz o powstaniu NSZZ 'Solidarność'. Materiał zawiera daty, definicje oraz żądania protestujących, co czyni go niezbędnym dla zrozumienia ruchu solidarnościowego w Polsce.
85,14977
HistoriaMiędzywojnie: Kryzys i Totalitaryzm
Analiza kluczowych wydarzeń w okresie międzywojennym, w tym traktat wersalski, narodziny faszyzmu, kryzys gospodarczy oraz wzrost totalitaryzmów w Niemczech i ZSRR. Zawiera omówienie reform Roosevelta, kultury masowej oraz przygotowań do II wojny światowej. Typ: podsumowanie.
731,3711,330
Najpopularniejsze notatki
9InneZasady Prawo Jazdy B
Kompleksowy przegląd zasad ruchu drogowego dla kategorii B. Obejmuje przepisy dotyczące parkowania, holowania, wyprzedzania oraz szczególne zasady w obszarze zabudowanym. Idealne materiały do nauki przed egzaminem na prawo jazdy.
45,920212
Język polskiAnaliza Makbeta
Szczegółowa analiza dramatu 'Makbet' Williama Szekspira, obejmująca plan wydarzeń, charakterystykę bohaterów, kluczowe motywy oraz kontekst historyczny. Idealne dla studentów literatury i miłośników dramatu. Zawiera omówienie zbrodni, władzy, ambicji oraz konsekwencji moralnych w utworze.
136,004887
Język polskiAntyk / Starożytność
ramy czasowe, cywilizację, sztuka antyczna, cechy literatury, szkoły filozoficzne, filozofowie, wzorce osobowe, budowa teatru, budowa tragedii antycznej i jej cechy
46,210103
Język polskiLalka
Lalka - problematyka
27,621101
BiologiaInterakcje Ekologiczne
Zgłębiaj kluczowe pojęcia ekologii, w tym rodzaje interakcji międzygatunkowych, takie jak mutualizm, komensalizm, drapieżnictwo i pasożytnictwo. Dowiedz się o strukturze populacji, ekosystemach oraz zależnościach pokarmowych. Idealne dla studentów biologii i ekologii. Typ: podsumowanie.
85,05881
Język polskiAndrzej Kmicic: Bohater Potopu
Odkryj przemianę Andrzeja Kmicica w kontekście najazdu szwedzkiego na Rzeczpospolitą. Analiza postaci, wątków miłosnych oraz patriotyzmu w powieści Henryka Sienkiewicza 'Potop'. Zawiera kluczowe informacje o bohaterach, ich motywacjach oraz historycznych wydarzeniach lat 1655-1657. Typ: analiza literacka.
1132,2997,080
BiologiaChemia Organizmu: Kluczowe Składniki
Zgłębiaj skład chemiczny organizmów w tej notatce, obejmującej makro- i mikroelementy, oddziaływania chemiczne, rolę wody oraz sole mineralne. Idealna dla uczniów liceum i technikum na poziomie rozszerzonym. Dowiedz się, jak te elementy wpływają na procesy biologiczne i fizjologiczne.
116,785540
MatematykaEgzamin ósmoklasisty: Matematyka
Kompleksowe powtórzenie z matematyki na egzamin ósmoklasisty. Obejmuje kluczowe zagadnienia takie jak działania na ułamkach, potęgi, obliczanie pól i objętości figur, średnia arytmetyczna, mediana oraz twierdzenie Pitagorasa. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminu. Typ: podsumowanie.
860,6295,671
Język polskiCzęści Mowy w Języku Polskim
Zrozumienie części mowy w języku polskim: rzeczownik, czasownik, przymiotnik, liczebnik, zaimek, przysłówek, spójnik, przyimek, partykuła i wykrzyknik. Przykłady i zastosowanie każdego z typów, aby ułatwić naukę i poprawić umiejętności językowe. Idealne dla uczniów i studentów.
827,175922
Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.
Stefan Sużytkownik iOS
Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.
Samantha Klichużytkownik Androida
Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.
Annaużytkownik iOS