Sen Senatora to ważna scena VIII w III części "Dziadów" Adama Mickiewicza, w której ukazana jest walka duchów o duszę Nowosilcowa. W scenie tej senator śni o swoim awansie i łaskach cara, ale potem o nagłej utracie przychylności władcy. Jest to kluczowy fragment ukazujący prawdziwe oblicze Senatora Nowosilcowa i jego największe lęki. Scena ta ma charakter oniryczny i jest doskonałym przykładem wykorzystania motywu snu w literaturze romantycznej.

Sen Nowosilcowa ma głębokie znaczenie symboliczne i psychologiczne. Ukazuje, że cała władza i okrucieństwo Senatora Dziady cz 3 wynika z jego strachu przed utratą łaski cara. W marzeniu sennym widzimy, jak Nowosilcow najpierw cieszy się awansem i zaszczytami, by potem doświadczyć upokorzenia. Sen ten demaskuje mechanizm władzy absolutnej, gdzie wszyscy są zależni od kaprysu jednego człowieka. Jest to również interpretacja Snu Senatora Dziady cz 3 jako ostrzeżenia przed niestabilnością władzy opartej na tyranii.

Mickiewicz przedstawia pełną charakterystykę Senatora Nowosilcowa jako człowieka bezwzględnego, ale jednocześnie pełnego lęku. W jego śnie widać, że jest on dumny, pyszny i okrutny, lecz zarazem służalczy wobec cara i przerażony możliwością utraty jego łaski. Senator poci się, drży i czuje przerażenie, gdy tylko car okazuje mu niezadowolenie. Nowosilcow Dziady cz 3 to postać, której władza jest pozorna – w rzeczywistości jest on jedynie narzędziem w rękach cara, a jego okrucieństwo wobec Polaków wynika z własnych kompleksów i lęków.

Diabły w scenie snu pełnią kluczową rolę – są to istoty, które czekają na duszę Senatora. Belzebub, który kieruje pozostałymi diabłami, nie pozwala im jednak zabrać duszy Nowosilcowa do piekła podczas snu, gdyż mógłby się on wtedy nawrócić. Zamiast tego, diabły podsycają jego pychę, by później szydzić z niego. Diabły w tekście Snu Senatora Dziady cz 3 symbolizują zło tkwiące w systemie carskim i w samym Nowosilcowie. W końcowej części sceny diabły dręczą część duszy Senatora, zapowiadając jego pośmiertny los.