Matematyka693Zaktualizowano 2 paź 20266 strony

Funkcja Homograficzna – Wyjaśnienie i Zastosowania

Zgłoś
P
Paulina Paulina@paulinapaulina_urhi
Funkcja homograficzna to jeden z najważniejszych typów funkcji matematycznych, który możesz spotkać na maturze. Poznasz jej wzór, właściwości oraz sposób rysowania wykresów przez przesuwanie podstawowej funkcji $y = \frac{a}{x}$.
Funkcja homograficzna  – strona 1

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Podstawowa funkcja homograficzna

Funkcja homograficzna w najprostszej postaci to f(x)=axf(x) = \frac{a}{x}, gdzie x≠0x \neq 0. To znacznie prostsze niż funkcje kwadratowe, ale ma swoje charakterystyczne cechy.

Najważniejsze właściwości takiej funkcji to asymptoty - linie, do których wykres się zbliża, ale ich nie przecina. Asymptota pionowa to oś OY x=0x = 0, a asymptota pozioma to oś OX y=0y = 0.

Dla przykładu f(x)=2xf(x) = \frac{2}{x} dziedziną jest R∖{0}\mathbb{R} \setminus \{0\} (wszystkie liczby rzeczywiste oprócz zera), a zbiorem wartości też R∖{0}\mathbb{R} \setminus \{0\}. Funkcja ta nie ma miejsc zerowych i jest malejąca na całej dziedzinie.

Pamiętaj: Funkcja homograficzna nigdy nie przechodzi przez punkt (0,0)!

Funkcja homograficzna  – strona 2

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Przesuwanie wykresu funkcji

Wykres funkcji można przesuwać używając wzoru g(x)=f(x−p)+qg(x) = f(x-p) + q, gdzie wektor przesunięcia to [p,q][p, q]. Brzmi skomplikowanie, ale to naprawdę proste!

Jeśli masz g(x)=2x−2g(x) = \frac{2}{x-2}, to przesuwasz wykres o wektor [2,0][2, 0] - czyli 2 jednostki w prawo. Asymptota pionowa przesuwa się razem z wykresem na x = 2.

Przesunięcie o wektor [0,−3][0, -3] daje g(x)=2x−3g(x) = \frac{2}{x} - 3. Teraz asymptota pozioma znajduje się na y = -3 zamiast na y = 0.

Wskazówka: Współrzędne asymptot zawsze pokazują, o ile przesunąłeś wykres!

Funkcja homograficzna  – strona 3

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Postać kanoniczna i ogólna definicja

Postać kanoniczna funkcji homograficznej to g(x)=ax−p+qg(x) = \frac{a}{x-p} + q. Tutaj od razu widzisz asymptoty: pionową x = p i poziomą y = q.

Gdy przesuwasz wykres y=axy = \frac{a}{x} o wektor [p,q][p, q], otrzymujesz funkcję y=ax−p+qy = \frac{a}{x-p} + q. Dziedziną jest R∖{p}\mathbb{R} \setminus \{p\}, a zbiorem wartości R∖{q}\mathbb{R} \setminus \{q\}.

Funkcją homograficzną w pełnej postaci nazywamy y=ax+bcx+dy = \frac{ax+b}{cx+d}, gdzie c≠0c \neq 0 i ad−bc≠0ad-bc \neq 0. Te warunki zapewniają, że funkcja rzeczywiście jest homograficzna.

Ważne: Zawsze sprawdzaj warunki dla współczynników - bez nich funkcja może nie istnieć!

Funkcja homograficzna  – strona 4

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Rozwiązywanie zadań praktycznych

Zobaczmy typowe zadanie: wykres y=3xy = \frac{3}{x} przesunięto o 2 jednostki w górę. Otrzymujesz f(x)=3x+2f(x) = \frac{3}{x} + 2.

Zbiór wartości to R∖{2}\mathbb{R} \setminus \{2\}, bo asymptota pozioma znajduje się na y = 2. Żeby znaleźć miejsce zerowe, rozwiązujesz równanie 0=3x+20 = \frac{3}{x} + 2.

Przekształcasz: −2=3x-2 = \frac{3}{x}, więc x=−32x = -\frac{3}{2}. Dla wartości funkcji równej 5 masz 5=3x+25 = \frac{3}{x} + 2, skąd x=1x = 1.

Trick: Miejsca zerowe funkcji homograficznej zawsze znajdziesz, przyrównując licznik do zera!

Funkcja homograficzna  – strona 5

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Analiza wykresów i przekształcenia

Jeśli wykres y=4xy = \frac{4}{x} przesuniesz o 3 jednostki w lewo, otrzymasz f(x)=4x+3f(x) = \frac{4}{x+3}. Dziedzina to R∖{−3}\mathbb{R} \setminus \{-3\}, bo asymptota pionowa jest na x = -3.

Funkcja jest malejąca na przedziałach (−∞,−3)(-∞, -3) i (−3,∞)(-3, ∞). Punkt przecięcia z osią OY znajdziesz, podstawiając x = 0: otrzymujesz (0,43)(0, \frac{4}{3}).

Złożone przekształcenia robisz krok po kroku. Przykład: y=4xy = \frac{4}{x} → prawo o 3 → dół o 1 daje g(x)=4x−3−1=7−xx−3g(x) = \frac{4}{x-3} - 1 = \frac{7-x}{x-3}.

Metodyka: Zawsze rysuj asymptoty jako pierwsze - to szkielet twojego wykresu!

Funkcja homograficzna  – strona 6

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Wyznaczanie parametrów z wzoru

Najtrудniejsze zadania wymagają wyznaczenia współczynnika a i wektora przesunięcia z danego wzoru funkcji. Kluczowe są przekształcenia algebraiczne.

Dla f(x)=3x+5f(x) = \frac{3}{x+5} od razu widzisz: a=3a = 3 i u⃗=[−5,0]\vec{u} = [-5, 0]. Gorzej z f(x)=3x−5x−2f(x) = \frac{3x-5}{x-2} - musisz wydzielić część całkowitą.

Przekształcasz: 3x−5x−2=3(x−2)+1x−2=3+1x−2\frac{3x-5}{x-2} = \frac{3(x-2)+1}{x-2} = 3 + \frac{1}{x-2}. Teraz widzisz: a=1a = 1, u⃗=[2,3]\vec{u} = [2, 3].

Pro tip: Zawsze wydzielaj część całkowitą przez dzielenie wielomianów - to klucz do sukcesu!

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.

Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.

Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.

Podobne notatki

Matematyka

Funkcje Wymierne: Mnożenie i Dzielenie

Zrozumienie funkcji wymiernych poprzez praktyczne przykłady mnożenia i dzielenia ułamków. Dowiedz się, jak obliczać dziedzinę oraz stosować wzory skróconego mnożenia. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki.

4134722
Matematyka

Analiza Funkcji Wymiernej

Zrozumienie funkcji wymiernej: definicja, przykłady oraz analiza dziedziny. Dowiedz się, jak określić, kiedy mianownik nie może być zerem oraz jak rysować wykresy funkcji. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki.

3420793
Matematyka

Funkcje Wymierne i Homograficzne

Zrozumienie funkcji homograficznej i wymiernej, w tym ich dziedziny, wykresów oraz rozwiązywania równań i nierówności. Obejmuje także średnie arytmetyczne, geometryczne i kwadratowe. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki.

38244150
Matematyka

Właściwości Funkcji Wymiernej

Zgłębiaj właściwości funkcji wymiernej, w tym ich wykresy i charakterystyki. Dowiedz się, jak funkcje wymierne tworzą hiperbolę oraz jakie są ich kluczowe cechy. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki. Typ: prezentacja.

2327814
Matematyka

Rodzaje Przedziałów Liczbowych

Zrozumienie różnych typów przedziałów liczbowych, w tym przedziałów otwartych i domkniętych. Ta notatka zawiera definicje, przykłady oraz zastosowania przedziałów w matematyce. Idealna dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z analizy matematycznej.

1130350
Matematyka

Rodzaje Przedziałów Liczbowych

Zrozumienie rodzajów przedziałów liczbowych, w tym przedziałów otwartych, zamkniętych oraz półotwartych. Dowiedz się, jak definiować przedziały oraz ich zastosowanie w matematyce. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z analizy matematycznej.

1284926

Najpopularniejsze notatki: Matematyka

Matematyka

Analiza Funkcji Kwadratowej

Zrozumienie funkcji kwadratowej, jej właściwości, miejsca zerowe oraz zastosowanie w rozwiązywaniu równań. Materiał obejmuje przykłady, wzory oraz metody analizy funkcji kwadratowej w kontekście geometrii i algebraicznych równań. Typ: Podsumowanie.

173 5583232
Matematyka

Nwd i nww

Obliczanie i wyjasnienie nww oraz nwd

6 SP516298
Matematyka

Cechy Podzielności Liczb

Zrozum zasady podzielności liczb naturalnych, całkowitych, wymiernych i niewymiernych. Dowiedz się, jak rozpoznawać liczby parzyste i nieparzyste oraz zastosować reguły podzielności w praktyce. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki.

7 SP248351
Matematyka

Funkcja liniowa

Zakres podstawowy

1140829
Matematyka

Operacje na Pierwiastkach

Zrozumienie pierwiastków: definicje, wzory oraz metody obliczania. Dowiedz się, jak dodawać, odejmować, mnożyć i dzielić pierwiastki, a także jak wyciągać czynniki przed pierwiastek. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki.

6 SP42 9772552
Matematyka

Nierówności i Równania Kwadratowe

Zgłębiaj nierówności i równania kwadratowe! Dowiedz się o własnościach funkcji kwadratowej, miejscach zerowych, oraz sposobach przekształcania postaci ogólnej, kanonicznej i iloczynowej. Przykłady zadań tekstowych oraz szczegółowe omówienie delty i jej zastosowania w rozwiązywaniu równań. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów.

220 299429
Matematyka

Ułamki Dziesiętne: Operacje

Zrozumienie ułamków dziesiętnych: ich zapis, konwersja na ułamki zwykłe oraz podstawowe operacje matematyczne, takie jak dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie. Przykłady i szczegółowe wyjaśnienia dla uczniów. Typ: Podsumowanie.

6 SP22 300652
Matematyka

Liczby i działania

Notatka na sprawdzian z matematyki. Liczby i działania. wszystkie tematy z działu 1 z podręcznika Matematyka z plusem.

8 SP119423
Matematyka

Podstawy Pierwiastków

Zrozum definicję pierwiastków, ich właściwości oraz działania na pierwiastkach. Dowiedz się, jak dodawać i odejmować pierwiastki o tych samych stopniach. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki.

6 SP12 174262

Najpopularniejsze notatki

Język polski

Mity Greckie: Kluczowe Opowieści

Zanurz się w fascynujący świat mitologii greckiej. Odkryj kluczowe mity, takie jak historia Prometeusza, Demeter i Persefony, oraz Syzyfa. Poznaj bogów, herosów i ich niezwykłe przygody, które kształtowały wierzenia starożytnych Greków. Idealne dla studentów literatury i mitologii.

138 4311239
Język polski

Inny Świat: Wspomnienia z Jercewa

Odkryj 'Inny Świat' Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, autobiograficzną powieść dokumentalną, która ukazuje brutalne realia życia w radzieckim obozie pracy. Autor, oskarżony o szpiegostwo, dzieli się swoimi przeżyciami, refleksjami na temat ludzkiej psychiki oraz relacjami z innymi więźniami. Poznaj głębokie analizy moralności, cierpienia i nadziei w nieludzkich warunkach. Idealne dla studentów literatury i historii, którzy pragną zrozumieć kontekst wojenny i totalitarny.

314 973346
Język polski

Mity Greckie i Bogowie

Zanurz się w fascynujący świat mitologii greckiej, odkrywając kluczowe mity, takie jak opowieści o Perseuszu, Edypie, Prometeuszu oraz bogach olimpijskich. Ta notatka zawiera szczegółowe opisy postaci, ich atrybutów oraz znaczenie mitów w kontekście kultury greckiej. Idealna dla studentów literatury i mitologii. Typ: streszczenie.

126 1141253
Język polski

Antyk / Starożytność

ramy czasowe, cywilizację, sztuka antyczna, cechy literatury, szkoły filozoficzne, filozofowie, wzorce osobowe, budowa teatru, budowa tragedii antycznej i jej cechy

112 374217
Język polski

Dżuma: Tematy i Motywy

Analiza powieści 'Dżuma' Alberta Camusa, obejmująca kluczowe tematy, takie jak dżuma jako symbol zła, absurd oraz wojny. Zawiera omówienie postaci, ich postaw wobec epidemii, znaczenie tytułu oraz kazania ojca Paneloux. Idealne dla studentów literatury i filozofii, poszukujących głębszego zrozumienia utworu.

346 9391202
Język angielski

Czasy w Języku Angielskim

Kompleksowe notatki dotyczące podstawowych czasów w języku angielskim, idealne dla maturzystów 2025. Zawierają szczegółowe omówienie Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Past Perfect i innych, z przykładami i zasadami użycia. Przygotuj się skutecznie do egzaminu z tym 46-stronicowym materiałem!

425 6681272
Język polski

Antyk - notatka

Hejka! Oto krótka notatka z Antyku. Jest tu o filozofii, o teatrze, o Antygonie, Mitologii i Iliadzie.

111 053290
Język angielski

Czasy w języku angielskim na egzamin ósmoklasisty.

Wszystkie czasy na egzamin ósmoklasisty z języka angielskiego (2025)!<3

8 SP14 785393
Język polski

Edelman i Powstanie w Getcie

Analiza lektury 'Zdążyć przed Panem Bogiem' Hanny Krall, koncentrująca się na tematach takich jak etyka, cierpienie, oraz heroizm w kontekście powstania w warszawskim getcie. Opracowanie omawia genezę, problematykę oraz kluczowe postacie, w tym Marka Edelmana, ukazując złożoność wyborów moralnych w obliczu Holokaustu.

314 663352

Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas, pokochasz też i Ty.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Stefan Sużytkownik iOS

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Samantha Klichużytkownik Androida

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Annaużytkownik iOS

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.