Matematyka649Zaktualizowano 11 wrz 20266 strony

Funkcja Homograficzna – Wyjaśnienie i Zastosowania

Zgłoś
P
Paulina Paulina@paulinapaulina_urhi
Funkcja homograficzna to jeden z najważniejszych typów funkcji matematycznych, który możesz spotkać na maturze. Poznasz jej wzór, właściwości oraz sposób rysowania wykresów przez przesuwanie podstawowej funkcji $y = \frac{a}{x}$.
Funkcja homograficzna  – strona 1

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Podstawowa funkcja homograficzna

Funkcja homograficzna w najprostszej postaci to f(x)=axf(x) = \frac{a}{x}, gdzie x≠0x \neq 0. To znacznie prostsze niż funkcje kwadratowe, ale ma swoje charakterystyczne cechy.

Najważniejsze właściwości takiej funkcji to asymptoty - linie, do których wykres się zbliża, ale ich nie przecina. Asymptota pionowa to oś OY x=0x = 0, a asymptota pozioma to oś OX y=0y = 0.

Dla przykładu f(x)=2xf(x) = \frac{2}{x} dziedziną jest R∖{0}\mathbb{R} \setminus \{0\} (wszystkie liczby rzeczywiste oprócz zera), a zbiorem wartości też R∖{0}\mathbb{R} \setminus \{0\}. Funkcja ta nie ma miejsc zerowych i jest malejąca na całej dziedzinie.

Pamiętaj: Funkcja homograficzna nigdy nie przechodzi przez punkt (0,0)!

Funkcja homograficzna  – strona 2

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Przesuwanie wykresu funkcji

Wykres funkcji można przesuwać używając wzoru g(x)=f(x−p)+qg(x) = f(x-p) + q, gdzie wektor przesunięcia to [p,q][p, q]. Brzmi skomplikowanie, ale to naprawdę proste!

Jeśli masz g(x)=2x−2g(x) = \frac{2}{x-2}, to przesuwasz wykres o wektor [2,0][2, 0] - czyli 2 jednostki w prawo. Asymptota pionowa przesuwa się razem z wykresem na x = 2.

Przesunięcie o wektor [0,−3][0, -3] daje g(x)=2x−3g(x) = \frac{2}{x} - 3. Teraz asymptota pozioma znajduje się na y = -3 zamiast na y = 0.

Wskazówka: Współrzędne asymptot zawsze pokazują, o ile przesunąłeś wykres!

Funkcja homograficzna  – strona 3

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Postać kanoniczna i ogólna definicja

Postać kanoniczna funkcji homograficznej to g(x)=ax−p+qg(x) = \frac{a}{x-p} + q. Tutaj od razu widzisz asymptoty: pionową x = p i poziomą y = q.

Gdy przesuwasz wykres y=axy = \frac{a}{x} o wektor [p,q][p, q], otrzymujesz funkcję y=ax−p+qy = \frac{a}{x-p} + q. Dziedziną jest R∖{p}\mathbb{R} \setminus \{p\}, a zbiorem wartości R∖{q}\mathbb{R} \setminus \{q\}.

Funkcją homograficzną w pełnej postaci nazywamy y=ax+bcx+dy = \frac{ax+b}{cx+d}, gdzie c≠0c \neq 0 i ad−bc≠0ad-bc \neq 0. Te warunki zapewniają, że funkcja rzeczywiście jest homograficzna.

Ważne: Zawsze sprawdzaj warunki dla współczynników - bez nich funkcja może nie istnieć!

Funkcja homograficzna  – strona 4

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Rozwiązywanie zadań praktycznych

Zobaczmy typowe zadanie: wykres y=3xy = \frac{3}{x} przesunięto o 2 jednostki w górę. Otrzymujesz f(x)=3x+2f(x) = \frac{3}{x} + 2.

Zbiór wartości to R∖{2}\mathbb{R} \setminus \{2\}, bo asymptota pozioma znajduje się na y = 2. Żeby znaleźć miejsce zerowe, rozwiązujesz równanie 0=3x+20 = \frac{3}{x} + 2.

Przekształcasz: −2=3x-2 = \frac{3}{x}, więc x=−32x = -\frac{3}{2}. Dla wartości funkcji równej 5 masz 5=3x+25 = \frac{3}{x} + 2, skąd x=1x = 1.

Trick: Miejsca zerowe funkcji homograficznej zawsze znajdziesz, przyrównując licznik do zera!

Funkcja homograficzna  – strona 5

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Analiza wykresów i przekształcenia

Jeśli wykres y=4xy = \frac{4}{x} przesuniesz o 3 jednostki w lewo, otrzymasz f(x)=4x+3f(x) = \frac{4}{x+3}. Dziedzina to R∖{−3}\mathbb{R} \setminus \{-3\}, bo asymptota pionowa jest na x = -3.

Funkcja jest malejąca na przedziałach (−∞,−3)(-∞, -3) i (−3,∞)(-3, ∞). Punkt przecięcia z osią OY znajdziesz, podstawiając x = 0: otrzymujesz (0,43)(0, \frac{4}{3}).

Złożone przekształcenia robisz krok po kroku. Przykład: y=4xy = \frac{4}{x} → prawo o 3 → dół o 1 daje g(x)=4x−3−1=7−xx−3g(x) = \frac{4}{x-3} - 1 = \frac{7-x}{x-3}.

Metodyka: Zawsze rysuj asymptoty jako pierwsze - to szkielet twojego wykresu!

Funkcja homograficzna  – strona 6

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę.
To nic nie kosztuje!

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Wyznaczanie parametrów z wzoru

Najtrудniejsze zadania wymagają wyznaczenia współczynnika a i wektora przesunięcia z danego wzoru funkcji. Kluczowe są przekształcenia algebraiczne.

Dla f(x)=3x+5f(x) = \frac{3}{x+5} od razu widzisz: a=3a = 3 i u⃗=[−5,0]\vec{u} = [-5, 0]. Gorzej z f(x)=3x−5x−2f(x) = \frac{3x-5}{x-2} - musisz wydzielić część całkowitą.

Przekształcasz: 3x−5x−2=3(x−2)+1x−2=3+1x−2\frac{3x-5}{x-2} = \frac{3(x-2)+1}{x-2} = 3 + \frac{1}{x-2}. Teraz widzisz: a=1a = 1, u⃗=[2,3]\vec{u} = [2, 3].

Pro tip: Zawsze wydzielaj część całkowitą przez dzielenie wielomianów - to klucz do sukcesu!

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.

Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.

Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.

Podobne notatki

Matematyka

Funkcje Wymierne i Homograficzne

Zrozumienie funkcji homograficznej i wymiernej, w tym ich dziedziny, wykresów oraz rozwiązywania równań i nierówności. Obejmuje także średnie arytmetyczne, geometryczne i kwadratowe. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki.

38228149
Matematyka

Właściwości Funkcji Wymiernej

Zgłębiaj właściwości funkcji wymiernej, w tym ich wykresy i charakterystyki. Dowiedz się, jak funkcje wymierne tworzą hiperbolę oraz jakie są ich kluczowe cechy. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki. Typ: prezentacja.

2327314
Matematyka

Funkcje Wymierne: Mnożenie i Dzielenie

Zrozumienie funkcji wymiernych poprzez praktyczne przykłady mnożenia i dzielenia ułamków. Dowiedz się, jak obliczać dziedzinę oraz stosować wzory skróconego mnożenia. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki.

4133922
Matematyka

Analiza Funkcji Wymiernej

Zrozumienie funkcji wymiernej: definicja, przykłady oraz analiza dziedziny. Dowiedz się, jak określić, kiedy mianownik nie może być zerem oraz jak rysować wykresy funkcji. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki.

3416992
Matematyka

Wzory na pole kwadratu i prostokąta

Zrozumienie wzorów na pole kwadratu i prostokąta z przykładami obliczeń. Dowiedz się, jak obliczyć pole kwadratu (P = a²) oraz prostokąta (P = a*b) i zobacz praktyczne zastosowania. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki.

5 SP179552
Matematyka

Podstawowe figury geometryczne

Zrozum podstawowe figury geometryczne, takie jak kwadrat, prostokąt, trójkąt, romb, prostopadłościan, sześcian i kula. Ta prezentacja dostarcza kluczowych informacji o ich właściwościach i zastosowaniach w geometrii. Idealna dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki.

23944

Najpopularniejsze notatki: Matematyka

Matematyka

Nwd i nww

Obliczanie i wyjasnienie nww oraz nwd

6 SP499998
Matematyka

Ułamki Dziesiętne: Operacje

Zrozumienie ułamków dziesiętnych: ich zapis, konwersja na ułamki zwykłe oraz podstawowe operacje matematyczne, takie jak dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie. Przykłady i szczegółowe wyjaśnienia dla uczniów. Typ: Podsumowanie.

6 SP22 009649
Matematyka

Analiza Funkcji Kwadratowej

Zrozumienie funkcji kwadratowej, jej właściwości, miejsca zerowe oraz zastosowanie w rozwiązywaniu równań. Materiał obejmuje przykłady, wzory oraz metody analizy funkcji kwadratowej w kontekście geometrii i algebraicznych równań. Typ: Podsumowanie.

172 8743221
Matematyka

Cechy Podzielności Liczb

Zrozum zasady podzielności liczb naturalnych, całkowitych, wymiernych i niewymiernych. Dowiedz się, jak rozpoznawać liczby parzyste i nieparzyste oraz zastosować reguły podzielności w praktyce. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki.

7 SP192639
Matematyka

Tabliczka mnożenia od 1 do 100 Klasa 1-4

Tabliczka mnożenia do nauki dla klas 1-4

8 SP378136
Matematyka

Rodzaje Liczb Matematycznych

Odkryj różne rodzaje liczb w matematyce: przeciwne, odwrotne, pierwsze, złożone, naturalne, całkowite, wymierne, niewymierne, rzeczywiste, parzyste i nieparzyste. Zrozum definicje i przykłady dla każdego typu liczby. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki.

6 SP7705194
Matematyka

LICZBY NATURALNE

📘 Notatka dotyczy liczb naturalnych. Idealna do szybkiej powtórki przed sprawdzianem lub maturą. Proste wyjaśnienia, uporządkowana teoria i przykłady ułatwiające zrozumienie. #matematyka #liczbyNaturalne #matura #egzamin #wiedza #powtórka

1153329
Matematyka

NWD i NWW: Metody Obliczeń

Zrozumienie i obliczanie NWD (największy wspólny dzielnik) oraz NWW (najmniejsza wspólna wielokrotność) z zastosowaniem różnych metod. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów z matematyki. Obejmuje przykłady i praktyczne zadania.

7 SP27 3431726
Matematyka

Funkcja liniowa

Zakres podstawowy

1104525

Najpopularniejsze notatki

Biologia

Budowa i funkcje skóry

Szczegółowa notatka z biologii dla klas 7, podręcznik wydawnictwa nowej ery - Puls życia. Temat: Budowa i funkcje skóry.

7 SP6242190
Język polski

Inny Świat: Wspomnienia z Jercewa

Odkryj 'Inny Świat' Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, autobiograficzną powieść dokumentalną, która ukazuje brutalne realia życia w radzieckim obozie pracy. Autor, oskarżony o szpiegostwo, dzieli się swoimi przeżyciami, refleksjami na temat ludzkiej psychiki oraz relacjami z innymi więźniami. Poznaj głębokie analizy moralności, cierpienia i nadziei w nieludzkich warunkach. Idealne dla studentów literatury i historii, którzy pragną zrozumieć kontekst wojenny i totalitarny.

313 342307
Język polski

Antyk / Starożytność

ramy czasowe, cywilizację, sztuka antyczna, cechy literatury, szkoły filozoficzne, filozofowie, wzorce osobowe, budowa teatru, budowa tragedii antycznej i jej cechy

110 388190
Język angielski

Czasy w Języku Angielskim

Kompleksowe notatki dotyczące podstawowych czasów w języku angielskim, idealne dla maturzystów 2025. Zawierają szczegółowe omówienie Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Past Perfect i innych, z przykładami i zasadami użycia. Przygotuj się skutecznie do egzaminu z tym 46-stronicowym materiałem!

423 7891219
Język polski

Mity Greckie: Kluczowe Opowieści

Zanurz się w fascynujący świat mitologii greckiej. Odkryj kluczowe mity, takie jak historia Prometeusza, Demeter i Persefony, oraz Syzyfa. Poznaj bogów, herosów i ich niezwykłe przygody, które kształtowały wierzenia starożytnych Greków. Idealne dla studentów literatury i mitologii.

135 7521182
Język polski

Edelman i Powstanie w Getcie

Analiza lektury 'Zdążyć przed Panem Bogiem' Hanny Krall, koncentrująca się na tematach takich jak etyka, cierpienie, oraz heroizm w kontekście powstania w warszawskim getcie. Opracowanie omawia genezę, problematykę oraz kluczowe postacie, w tym Marka Edelmana, ukazując złożoność wyborów moralnych w obliczu Holokaustu.

312 887301
Język polski

Walka o Godność w Getcie

Analiza 'Zdążyć przed Panem Bogiem' Hanny Krall, koncentrująca się na powstaniu w warszawskim getcie oraz dążeniu do godnej śmierci. Obejmuje kluczowe wydarzenia, postacie oraz filozoficzne refleksje dotyczące ludzkiej motywacji i cierpienia. Typ: reportaż.

1113 4255270
Język angielski

Czasy w języku angielskim na egzamin ósmoklasisty.

Wszystkie czasy na egzamin ósmoklasisty z języka angielskiego (2025)!<3

8 SP12 383334
Język polski

Części Mowy: Odmienne i Nieodmienne

Zrozumienie części mowy w języku polskim: szczegółowe omówienie odmiennej (rzeczownik, przymiotnik, czasownik, liczebnik, zaimek) oraz nieodmiennej (przysłówek, spójnik, przyimek, partykuła, wykrzyknik) części mowy. Idealne dla uczniów przygotowujących się do egzaminów lub chcących pogłębić wiedzę o gramatyce.

6 SP31 9311241

Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas, pokochasz też i Ty.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Stefan Sużytkownik iOS

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Samantha Klichużytkownik Androida

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Annaużytkownik iOS

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.