Pobierz z
Google Play
Układ pokarmowy
Genetyka molekularna
Ekologia
Chemiczne podstawy życia
Komórka
Proste zwierzęta bezkręgowe
Układ wydalniczy
Rozmnażanie i rozwój człowieka
Genetyka klasyczna
Stawonogi. mięczaki
Organizm człowieka jako funkcjonalna całość
Aparat ruchu
Metabolizm
Genetyka
Kręgowce zmiennocieplne
Pokaż wszystkie tematy
Reakcje utleniania-redukcji. elektrochemia
Reakcje chemiczne w roztworach wodnych
Wodorotlenki a zasady
Kwasy
Systematyka związków nieorganicznych
Sole
Budowa atomu a układ okresowy pierwiastków chemicznych
Układ okresowy pierwiastków chemicznych
Efekty energetyczne i szybkość reakcji chemicznych
Pochodne węglowodorów
Stechiometria
Węglowodory
Gazy i ich mieszaniny
Świat substancji
Roztwory
Pokaż wszystkie tematy
12.11.2022
269
4
Udostępnij
Zapisz
Pobierz
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Folwark szlachecki W II poł. XV w. Królestwo Polskie wchodziło w swój złoty wiek. Zwycięska wojna trzynastoletnia z zakonem Krzyżackim spowodowała, że od 1466 r. Polska kontrolowała ujście Wisty Europa Zachodnia zaczeta gwałtownie potrzebować zboża. Tym samym, z roku na rok Polska stawała się spichlerzem Europy, budując przy tym swoją potęgę polityczną. 1. Na ziemiach polskich folwarki pojawiły się w IV wieku, natomiast na litwie w XV w. Z czasem zabudowa folwarcz na ewoluowała, aby ostatecznie stać się wielkim gospodarstwem rolno-hodowlanym, nastawionym przede wszystkim na uprawę zboża na wielką skalę. Posiadacze ziemscy wykorzystywali pracę pańszczyźnianą chłopów. 2. Wraz z rosnącym zapotrzebowaniem na żywność, szlachta stopniowo rozszerzała swoje wpływy. • W 1496 r. Jan Olbracht nadat szlachcie przywilej wyłącznego posiadania ziemi i zakaz opuszczania przez chłopa wsi bez zgody swojego pana. • W 1520 r. Zygmunt stary umożliwił szlachcie ostateczne rozstrzyganie sporów w sprawach chłopskich. szlachta miała też możliwość ustalania wysokości pańszczyzny. 3. Chłopi w Rzeczpospolitej Obojga Narodów stanowili ok. 80 proc. mieszkańców i podobnie jak w innych warstwach społecznych istniało wśród nich duże zróżnicowanie. PEŁNOROLNI KMIECIE - posiadali najczęściej jednotanowe gospodarstwa (1 tan, tzw. mały około 17 ha).), za których pańszczyznę odrabiali wynajeci parobkowie. ZAGRODNICY, którzy czasami nazywani ogrodnikami, stanowili druga Kmieciach grupe mieszkańców wsi co do wielkości po Nazwa wywodzi się stąd, iż posiadali zagrodę (chata z małym podwórkiem i zabudowaniami gospodarczymi), mogli również posiadać ogród i maty...
Średnia ocena aplikacji
Uczniowie korzystają z Knowunity
W rankingach aplikacji edukacyjnych w 11 krajach
Uczniowie, którzy przesłali notatki
Użytkownik iOS
Filip, użytkownik iOS
Zuzia, użytkownik iOS
skrawek pola. Jego wielkość nie była duża, najwyżej kilka mórg (Imorga=0,55 hektara). PELNOROLNI KMIECIE - posiadali najczęściej jednotanowe gospodarstwa (1 tan, tzw. mały około 17 ha).), za których pańszczyznę odrabiali wynajeci parobkowie. ZAGRODNICY, którzy czasami nazywani ogrodnikami, stanowili drugą co do wielkości po kmieciach grupe mieszkańców wsi. KOMORNICY nie posiadali nawet własnych chatup i zamieszkiwali w domach bogatszych gospodarzy. Komornicy za mieszkanie odpłacali pracą, lub oddawali cześć zarobku. Komornicy byli zwolnieni od optat na rzecz pana, mogli być wykorzystywani do prac w folwarku. FORNALE byli najniżej sytuowani, podejmowali się sezonowo najemnych prac. MŁYNARZE zaliczani do mieszkańców wsi, byli grupą bardziej zamożnych chłopów. Nazwa wywodzi się stąd, iż posiadali zagrode (chata z małym podwórkiem i zabudowaniami gospodarczymi), mogli również posiadać ogród i maty skrawek pola. Jego wielkość nie była duża, najwyżej kilka mórg (1 morga=0,55 hektara). Trudno ich czasem odróżnić od komorników (granica między tymi kategoriami ludności jest bardzo płynna). Dużo czasu poświęcali na przemieszczanie się i poszukiwanie pracy (szczególnie w miastach). Budzilo to niezadowolenie szlachty, której ciągle brakowało rak do pracy w folwarku. Próbowała zabronić przyjmowania ich do pracy w miastach, a także wysoko opodatkować. CHAŁUPNICY - chłopi bez rolni posiadający dom lub w nim mieszkający niekoniecznie na state, nieposiadający ziemi lub jedynie maty ogród i obejście. zwykle zobowiązany odrabiać pańszczyzne. KOMORNICY nie posiadali nawet własnych chatup i zamieszkiwali w domach bogatszych gospodarzy. Komornicy za mieszkanie odpłacali pracą, lub oddawali cześć zarobku. Komornicy byli zwolnieni od optat na rzecz pana, mogli być wykorzystywani do prac w folwarku. Wyróżnić można: MŁYNARZY ZAKUPNYCH, którzy posiadali mhyn i bez spłaty przez pana określonej sumy, nie mogli zostać z niego usunięci. Drugą grupę stanowili MŁYNARZE DOROCZNI, pracujący w młynie pańskim. Za swoją prace młynarz otrzymywał 4-5% ilości ziarna, które mielit. zatrzymywał również plewy i otreby miał jednak obowiązek wypasu na nich pańskich wieprzy. KARCZMARZE - mieszkali w karczmach, które znajdowały się w dużej ilości wsi, przy czym ich rozpowszechnienie nastąpiło dopiero w XVII w. Od końca XVI właściciele folwarków narzucali karczmarzom sprzedaż piwa produkowanego w folwarku. Rzemieślnicy w swoich skromnych warsztatach wykonywali drobne naprawy sprzętu rolniczego, ubiorów itd. Pewne grupy rzemieślników mieszkających na WSI mogły produkować na potrzeby miasta. Często wśród rzemieślników wiejskich można było spotkać: kowali, garncarzy, sukienników, cieśli. W XVI wieku dwór szlachecki starał się posiadać grupę własnych rzemieślników, bardzo przydatnych w folwarku. 4. W XVI wieku wyksztatcity się dwa typy folwarków: nastawione na eksport zboża chlebowego (głównie ziemie położone wzdłuż Wisły oraz na Litwie); nastawione na lokalny zbyt produktów rolnych łącznie ze zwierzętami hodowlanymi (Wielkopolska i śląsk). RZEMIEŚLNICY wywodzili się często z małozamożnych warstw ludności wiejskiej: zagrodników, chatupników. 5. Na przełomie XVII i XVIII wieku doszło do kryzysu gospodarki folwarcznej, wywołanej sytuacją polityczną państwa i spadkiem cen produktów rolnych. Na szlachcicu ciąży obowiązek naprawienia chłopskiej chaty (gdy np. zniszczyła до burza) i dbałość o zdrowie mieszkańców folwarku. Gdy pan okazywat się okrutny bądź wymagający, chłop po prostu uciekat do innej wsi, gdzie czekały go lepsze warunki pracy uciekano też do miast bądź na wschód, gdzie chłopi otrzymywali często wolniz ne, czyli zwolnienie od obciążeń feudalny na dany okres. Orka na ukrainie obraz Leona Wyczółkowskiego. Powiększat się niedobór sity roboczej. Wynędzniali chłopi pracowali niedbale. Powszechne stało się zbiegostwo, spadło pogłowie zwierząt hodowlanych i plony zbóż. Do tego doszedł kryzys monetarny i zmniejszenie popytu na polskie zboże w krajach Europy. Ciągle wojny i zniszczenia kraju pogrążały koniunkture. gospodarczą. Właściciele folwarków zaczedi poszukiwać nowych źródeł dochodu, zamieniano pańszczyznę na czynsz.