Pobierz z
Google Play
Układ pokarmowy
Genetyka molekularna
Ekologia
Chemiczne podstawy życia
Komórka
Proste zwierzęta bezkręgowe
Układ wydalniczy
Rozmnażanie i rozwój człowieka
Genetyka klasyczna
Stawonogi. mięczaki
Organizm człowieka jako funkcjonalna całość
Aparat ruchu
Metabolizm
Genetyka
Kręgowce zmiennocieplne
Pokaż wszystkie tematy
Reakcje utleniania-redukcji. elektrochemia
Reakcje chemiczne w roztworach wodnych
Wodorotlenki a zasady
Kwasy
Systematyka związków nieorganicznych
Sole
Budowa atomu a układ okresowy pierwiastków chemicznych
Układ okresowy pierwiastków chemicznych
Efekty energetyczne i szybkość reakcji chemicznych
Pochodne węglowodorów
Stechiometria
Węglowodory
Gazy i ich mieszaniny
Świat substancji
Roztwory
Pokaż wszystkie tematy
20.03.2022
4731
293
Udostępnij
Zapisz
Pobierz
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Zarejestruj się
Dostęp do wszystkich materiałów
Dołącz do milionów studentów
Popraw swoje oceny
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
CHEMICZNE PODSTAWY ŻYCIA 1. PIERWIASTKI CHEMICZNE to podstawowe składniki chemiczne każdego organizmu PIERWIASTKI CHEMICZNE ZWIĄZKI CHEMICZNE związki organiczne związki nieorganiczne - węglowodany - białka - H20 - sole mineralne - lipidy (tłuszcze) - kwasy nukleinowe (RNA, DNA) - witaminy (A, D, E, K; B, C, PP, H) 2. PROCENTOWA ZAWARTOŚĆ związków chemicznych w organizmie: Woda - 65% Białka - 18% Lipidy - 10% Sole mineralne - 4% Kwasy nukleinowe - 2% Węglowodany - 1% 3. HIERARCHICZNA BUDOWA CZŁOWIEKA: KOMÓRKA - TKANKA – NARZĄD – UKŁAD NARZĄDÓW - ORGANIZM 4. PODZIAŁ PIERWIASTKÓW: makroelementy (pierwiastki występujące w organizmie w dużych ilościach - 0,01% lub więcej jego suchej masy) pierwiastki biogenne: - węgiel - wodór - tlen - azot - fosfor - siarka pozostałe: - wapń - magnez - sód PIERWIASTKI - potas - chlor ultraelementy - złoto - srebro - rad - rtęć sucha masa-masa po odparowaniu wody mikroelementy (pierwiastki, występujące w organizmie w małych ilościach - mniej niż 0,01% jego suchej masy) - żelazo - miedź - jod - fluor - kobalt 5. WODA - jest głównym związkiem nieorganicznym wchodzącym w skład wszystkich organizmów. Cząsteczka wody (dipol) --> atom tlenu i dwa atomy wodoru; budowa polarna, dzięki czemu może się łączyć z innymi cząsteczkami za pomocą wiązań wodorowych 6. ILE WODY ZNAJDUJE SIĘ W NARZĄDACH NASZEGO CIAŁA? szkliwo - 3% kości - 25% wątroba - 68% skóra - 72% mózg -75% oko - 99% 7. ZNACZENIE I WŁAŚCIWOŚCI WODY: • Dobry rozpuszczalnik - dzięki temu stanowi środowisko, w którym mogą zachodzić reakcje chemiczne (np. enzymy działają tylko w środowisku wodnym). Woda umożliwia także transport zw. chemicznych. • Gęstość wody zależy od temperatury -...
Średnia ocena aplikacji
Uczniowie korzystają z Knowunity
W rankingach aplikacji edukacyjnych w 11 krajach
Uczniowie, którzy przesłali notatki
Użytkownik iOS
Filip, użytkownik iOS
Zuzia, użytkownik iOS
pozwala to organizmom wodny przetrwać zimę pod powierzchnią lodu • Ma duże napięcie powierzchniowe - pozwala to małym owadom utrzymać się na jej powierzchni • Ma wysokie ciepło parowania - umożliwia to organizmom termoregulację • Ma duże ciepło właściwe - Chroni to organizmy przed nagłymi zmianami temperatury otoczenia i umożliwia utrzymanie stałej temperatury ciała. 8. WŁAŚCIWOŚCI CHEMICZNO-FIZYCZNE: • Bezbarwna, bez smaku i zapachu • Odczyn obojętny (pH = 7) • Występuje w stanie stałym, ciekłym i gazowym Wysokie ciepło topnienia, sublimacji, parowania ● ciało stałe resublimacja 9. WĘGLOWODANY: a) CUKRY PROSTE c) WIELOCUKRY sublimacja ciało gazowe skraplanie krzepnięcie topnienie parowanie ciało ciekłe (monosacharydy) • Triozy - C3 (np. aldehyd glicerynowy) • Pentozy - C5 (np. ryboza/kwas rybonukleinowy; deoksyryboza/kwas deoksyrybonukleinowy) • Heksozy - C6 (np. fruktoza, glukoza, galaktoza) b) DWUCUKRY (disacharydy; oligosacharydy) • Sacharoza (glukoza + fruktoza) • Laktoza (glukoza + galaktoza) Maltoza (glukoza + glukoza) (polisacharydy) • Skrobia • Glikogen • Celuloza • Chityna • Heparyna 10. Pentoza - składnik RNA, ATP ▪ Deoksyryboza - składnik DNA Heksoza (glukoza) - podstawowe źródło energii Fruktoza - składnik owoców; dodatk. źródło energii Galaktoza - element budulcowy laktozy → Sacharoza - korzeń buraka cukrowego; transport cukrów u roślin → Laktoza - mleko → Maltoza - produkt rozkładu skrobii o Skrobia - jasne pieczywo o Glikogen - materiał zapasowy (wątroba) o Celuloza - składnik ścian komórkowych o Chityna - funkcja budulcowa o Heparyna - hamuje krzepnięcie krwi H HO H OH 6 CH₂OH H OH √√3 Glucose H CH₂OH OH H WIĄZANIE O-GLIKOZYDOWE (cukrowe) Sucrose Fibrylarne (skleroproteiny) O H 2 OH H OH H OH 1 CH₂OH Proste 2 OH 3 OH Fructose Glycosidic Bond CH₂OH H Globularne a) właściwe OH HO 4 CH₂OH 6 HO b) polipeptydy 11. BIAŁKA to polimery zbudowane z 20 różnych rodzajów aminokwasów. Złożone (aminokwasy + część niebiałkowa) - histony - albuminy - globuliny H H H CH₂OH -hemoglobina -fibrynogen -mioglobina 12. FUNKCJE BIAŁEK: *Histony, Keratyna, Kolagen (funk. strukturalna) *Pepsyna (funk. enzymatyczna) *Hemoglobina, Globuliny, Albuminy (funk. transportowa) *Globuliny (funk. odpornościowa) *Fibrynogen (funk. ochronna) *Mioglobina (funk. magazynująca) 13. WIĄZANIE PEPTYDOWE CONH Ilość aminokwasów - 1 = ilość wiązań peptydowych 14. ZNACZENIE BIAŁEK o Regulują pracę organizmu o Odpowiadają za ruch (komórek i organizmu) o Wykrywają sygnały i przekazują je o Stanowią zapas substancji odżywczych o Przenoszą elektrony 15. LIPIDY/TŁUSZCZE – należą do związków organicznych. Ich cząsteczki zawierają węgiel, wodór i tlen (czasami azot lub fosfor) PROSTE ZŁOŻONE alkohol + alkohol + kwasy tłuszczowe+ kwasy tłuszczowe inne związki • tłuszcze właściwe (glicerol + kw.tłuszcz.) • woski • fosfolipidy • glikolipidy IZOPRENOWE •steroidy (cholesterol, kw. tłuszczowe) STAŁE masło, smalec CIEKŁE oleje, tran TŁUSZCZE: ROŚLINNE olej rzepakowy, słonecznikowy TŁUSZCZE - WIĄZANIE ESTROWE 16. ZNACZENIE BIOLOGICZNE >> termoizolacja >> ochrona narządów (nerki, oko) >> budulec aksonu, warstwy podskórnej » dostarcza życiodajną energię >> ciepło NUKLEOTYD: • zasada azotowa • pięciowęglowy cukier • reszta kwasu fosforowego (V) ZWIERZĘCE smalec, tran 17. KWASY NUKLEINOWE (węgiel, wodór, tlen, azot, fosfor) ok. 1,5% w komórce. Polimery składające się z nukleotydów (podstawowa cegiełka). - DNA - RNA WIĄZANIA W NUKLEOTYDZIE : →wodorowe → estrowe →glikozydowe reszta kwasu fosforowego P D ■ jedna z czterech zasad azotowych: cukier - deoksyryboza Schemat budowy nukleotydu DNA - adenina (A) - guanina (G) - cytozyna (C) - tymina (T) DNA: (jądro komórkowe, mitochondrium) ■ KWAS deoksyrybonukleinowy Przechowywanie, powielanie informacji ▪ Deoksyryboza Kwas dwuniciowy ▪ Adenina, guanina, cytozyna, tymina RNA: (jądro, cytozol, cała komórka) ▪ KWAS rybonukleinowy Przepisywanie, odczytywanie inf. genetycznej (biosynteza białka) ▪ tRNA (transport) mRNA (informacje) rRNA (rybosom) suRNA (dojrzewanie nowego DNA) siRNA