Zmienność organizmów i mutacje
Zmienność organizmów dzieli się na dwa główne typy. Zmienność środowiskowa to różnice w fenotypach osobników o tym samym genotypie - ważne, że te cechy nie są dziedziczne! Z kolei zmienność genetyczna obejmuje zmiany, które przekazywane są potomstwu.
Mutacja to nagła, skokowa zmiana w materiale genetycznym. Może pojawić się samoistnie lub być wywołana przez czynniki mutagenne. Te dzielą się na: fizyczne (np. promieniowanie), chemiczne (np. składniki dymu tytoniowego) oraz biologiczne (np. niektóre wirusy).
Rodzaje mutacji obejmują m.in. mutacje genowe (punktowe). Te dotyczą zmian w obrębie pojedynczych nukleotydów lub ich małych grup. Wyróżniamy tu delecję (utrata nukleotydów), insercję (wstawienie nukleotydów) oraz substytucję (zamiana jednego nukleotydu na inny).
💡 Warto zapamiętać! Mutacje są głównym źródłem zmienności genetycznej, która stanowi podstawę ewolucji, ale mogą też prowadzić do poważnych chorób genetycznych.
