Zamiana ułamka okresowego na zwykły
Ułamki dziesiętne okresowe możesz łatwo zamienić na ułamki zwykłe. Metoda jest prosta i zawsze działa! Potrzebujesz tylko kilku kroków algebraicznych.
Dla ułamka z jedną cyfrą w okresie (np. 0,(5)), mnożymy przez 10. Jeśli masz dwie cyfry w okresie (np. 0,(17)), mnożymy przez 100. Zasada jest taka: mnożymy przez 10 podniesione do potęgi równej liczbie cyfr w okresie.
Spójrzmy na przykłady:
Przykład 1: 0,(5) = 0,5555...
- Oznaczamy ułamek jako x: x = 0,5555...
- Mnożymy przez 10 (bo mamy jedną cyfrę w okresie): 10x = 5,5555...
- Odejmujemy równania: 10x - x = 5,5555... - 0,5555... = 5
- Otrzymujemy: 9x = 5, czyli x = 5/9
Przykład 2: 0,(17) = 0,171717...
- Oznaczamy ułamek jako x: x = 0,171717...
- Mnożymy przez 100 (bo mamy dwie cyfry w okresie): 100x = 17,1717...
- Odejmujemy równania: 100x - x = 17,1717... - 0,171717... = 17
- Otrzymujemy: 99x = 17, czyli x = 17/99
Wskazówka! Dla ułamka, który ma część nieokresową i okresową (jak 0,5(8)), najpierw mnóż przez potęgę 10 odpowiadającą sumie cyfr (10^(cyfry nieokresowe + cyfry okresowe)), a potem przez potęgę odpowiadającą tylko cyfrom nieokresowym (10^(cyfry nieokresowe)).
Przykład 3: 0,5(8) = 0,5888...
- Oznaczamy ułamek jako x: x = 0,5888...
- Mnożymy przez 100 i 10: 100x = 58,888... i 10x = 5,8888...
- Odejmujemy: 100x - 10x = 58,888... - 5,8888... = 53
- Otrzymujemy: 90x = 53, czyli x = 53/90
Zamiana ułamków okresowych na zwykłe jest przydatna w dodawaniu ułamków okresowych i wielu innych obliczeniach. Zamiast pracować z nieskończonymi ciągami cyfr, masz prosty ułamek zwykły!