Knowunity AI

Otwórz aplikację

Przedmioty

MatematykaMatematyka4,107 wyświetleń·Zaktualizowano May 27, 2026·2 strony

Zabawa z funkcją wymierną: rysujemy wykresy i poznajemy wzory!

Funkcje wymierne są kluczowym tematem w matematyce, obejmującym ilorazy wielomianów.... Pokaż więcej

1
of 2
# FUNKCJA
WYMIERNA

Definija funkğı wymiernej:
$y = \frac{W(x)}{P(x)}$ np. $\frac{3x+2}{2x-2}$ ] dwa
wielomiany

$y = \frac{3}{2x+5}$ ~ to t

Rysowanie Wykresów Funkcji Wymiernych

Rysowanie wykresów funkcji wymiernych wymaga zrozumienia ich zachowania w różnych przedziałach oraz znajomości pojęcia asymptot.

Dla funkcji f(x) = 1/x, możemy wyróżnić dwa przypadki:

  1. Dla a > 0:

    • Funkcja maleje w I i III ćwiartce układu współrzędnych
    • Asymptota pionowa: x = 0
    • Asymptota pozioma: y = 0
  2. Dla a < 0:

    • Funkcja rośnie w II i IV ćwiartce układu współrzędnych
    • Asymptota pionowa: x = 0
    • Asymptota pozioma: y = 0

Example: Wykres funkcji f(x) = 1/x dla a > 0 przypomina hiperbolę, która zbliża się do osi x i y, ale nigdy ich nie przecina.

Highlight: Asymptoty to linie proste, do których wykres funkcji zbliża się, ale nigdy ich nie przecina. Dla funkcji wymiernych, asymptoty mogą być pionowe (gdy mianownik jest równy zero) lub poziome (gdy stopień licznika jest mniejszy od stopnia mianownika).

Przy rysowaniu wykresów funkcji wymiernych, należy:

  1. Określić dziedzinę funkcji
  2. Znaleźć asymptoty pionowe i poziome
  3. Zbadać zachowanie funkcji w otoczeniu asymptot
  4. Znaleźć punkty przecięcia z osiami układu współrzędnych
  5. Określić przedziały monotoniczności funkcji

Vocabulary: Wykres funkcji wymiernej to graficzna reprezentacja wszystkich punktów (x, y) spełniających równanie funkcji wymiernej.

Zrozumienie tych koncepcji jest kluczowe dla efektywnego rysowania i interpretacji wykresów funkcji wymiernych.

2
of 2
# FUNKCJA
WYMIERNA

Definija funkğı wymiernej:
$y = \frac{W(x)}{P(x)}$ np. $\frac{3x+2}{2x-2}$ ] dwa
wielomiany

$y = \frac{3}{2x+5}$ ~ to t

Definicja i Dziedzina Funkcji Wymiernej

Funkcja wymierna to funkcja, która może być wyrażona jako iloraz dwóch wielomianów. Jej ogólna postać to:

y = P(x) / Q(x)

gdzie P(x) i Q(x) są wielomianami, a Q(x) ≠ 0.

Definition: Funkcja wymierna to iloraz dwóch wielomianów, gdzie mianownik nie może być równy zeru.

Przy określaniu dziedziny funkcji wymiernej, kluczowe jest znalezienie wartości x, dla których mianownik nie jest równy zeru.

Example: Dla funkcji y = 3x+53x+5 / 2x+32x+3, musimy rozwiązać równanie 2x+3 ≠ 0, co daje x ≠ -3/2.

Dla bardziej złożonych funkcji, takich jak y = x+3x+3x2x-2 / 3x63x-6, proces jest podobny:

  1. Rozwiązujemy równanie 3x-6 ≠ 0
  2. Otrzymujemy x ≠ 2
  3. Dziedzina funkcji to wszystkie liczby rzeczywiste oprócz 2, czyli D: x ∈ R - {2}

Highlight: Przy określaniu dziedziny funkcji wymiernej, zawsze szukamy wartości x, dla których mianownik jest równy zero, i wykluczamy te wartości z dziedziny.

Dla funkcji z pierwiastkami w mianowniku, takich jak y = x2+5x²+5 / √x+2x+2, musimy dodatkowo uwzględnić, że wyrażenie pod pierwiastkiem musi być nieujemne:

  1. x+2 ≥ 0
  2. x ≥ -2

Ostatecznie, dziedzina takiej funkcji to D: x ∈ [−2,∞).

Vocabulary: Dziedzina funkcji wymiernej to zbiór wszystkich wartości x, dla których funkcja jest określona, czyli dla których mianownik nie jest równy zero.

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Co to jest funkcja wymierna?

Funkcja wymierna to funkcja, która jest zapisana jako iloraz dwóch wielomianów W(x) i P(x), czyli w postaci f(x) = W(x)/P(x). Ważne jest, aby pamiętać, że dziedzina funkcji wymiernej obejmuje wszystkie liczby rzeczywiste poza tymi, które powodują zerowanie się mianownika. Na przykład dla funkcji f(x) = (2x+3)/(3x-6) musimy wykluczyć wartość x=2, ponieważ dla niej mianownik przyjmuje wartość zero.

Jak wyznaczyć dziedzinę funkcji wymiernej?

Aby wyznaczyć dziedzinę funkcji wymiernej, musimy znaleźć wartości, dla których mianownik jest różny od zera. Na przykład dla funkcji f(x) = (2x+5)/((x+3)(x-2)) rozwiązujemy nierówność (x+3)(x-2) ≠ 0, co daje nam x ≠ -3 i x ≠ 2. Dziedziną funkcji wymiernej z pierwiastkiem może być jeszcze bardziej ograniczona, jeśli w liczniku lub mianowniku występują pierwiastki, które wprowadzają dodatkowe warunki.

Jakie są podstawowe własności funkcji wymiernej typu f(x)=1/x?

Funkcja f(x)=1/x jest podstawowym przykładem funkcji homograficznej, która ma charakterystyczny kształt hiperboli. Dla a>0, funkcja maleje w pierwszej i trzeciej ćwiartce układu współrzędnych, a dla a<0, funkcja rośnie. Funkcja ta ma asymptoty funkcji wymiernej - pionową x=0 oraz poziomą y=0, które są kluczowe przy rysowaniu jej wykresu. Pamiętaj, że funkcja nigdy nie przecina tych asymptot.

Jak narysować wykres funkcji wymiernej?

Aby narysować wykres funkcji wymiernej, należy najpierw określić jej dziedzinę, znaleźć asymptoty pionowe (gdzie mianownik się zeruje) i poziome, a następnie wyznaczyć miejsca zerowe (gdzie licznik się zeruje). Potem należy zbadać zachowanie funkcji w pobliżu asymptot i narysować odpowiednie gałęzie hiperboli. W przypadku bardziej złożonych funkcji wymiernych zadania często wymagają również analizy przebiegu zmienności, aby dokładnie określić kształt wykresu.

Dodatkowe Źródła

  1. Matematyka z plusem. Funkcje wymierne przez Marcin Kurczab, Elżbieta Kurczab, Elżbieta Świda, GWO 2019, Podręcznik, Kompleksowe omówienie funkcji wymiernych z licznymi przykładami i zadaniami

  2. Matematyka. Poznać, zrozumieć. Funkcje i ich własności przez Wojciecha Balka, WSiP 2020, Podręcznik, Szczegółowe wyjaśnienie własności funkcji wymiernych

  3. Zbiór zadań z matematyki dla liceum przez Marian Gewert, Zbigniew Skoczylas, GiS 2018, Zbiór zadań, Bogaty wybór zadań dotyczących funkcji wymiernych z rozwiązaniami

  4. Matematyka. Repetytorium maturalne. Poziom rozszerzony przez Piotra Gulgowskiego, Pazdro 2021, Repetytorium, Rozdział o funkcjach wymiernych zawiera teorię i zadania maturalne

Sprawdź swoją wiedzę

  1. Przeanalizuj wpływ parametrów na kształt wykresu funkcji homograficznej f(x) = ax+bax+b/cx+dcx+d - wykonaj serię wykresów zmieniając wartości a, b, c i d, obserwując przesunięcia asymptot i zmianę kształtu.

  2. Zbadaj związek między miejscami zerowymi licznika i mianownika a asymptotami funkcji wymiernej - stwórz własne przykłady funkcji i sprawdź, jak punkty przecięcia wykresu z osiami współrzędnych zależą od tych miejsc zerowych.

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Stefan Sużytkownik iOS

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Samantha Klichużytkownik Androida

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.

Annaużytkownik iOS

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Czym jest Towarzysz AI z Knowunity?

Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.

Gdzie mogę pobrać aplikację Knowunity?

Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.

Czy aplikacja Knowunity naprawdę jest darmowa?

Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.

MatematykaMatematyka4,107 wyświetleń·Zaktualizowano May 27, 2026·2 strony

Zabawa z funkcją wymierną: rysujemy wykresy i poznajemy wzory!

Funkcje wymierne są kluczowym tematem w matematyce, obejmującym ilorazy wielomianów. Zrozumienie ich definicji, dziedziny i właściwości jest istotne dla dalszej nauki matematyki.

  • Funkcja wymierna to iloraz dwóch wielomianów, gdzie mianownik nie może być zerem.
  • Kluczowe aspekty to określenie dziedziny, badanie... Pokaż więcej

1
of 2
# FUNKCJA
WYMIERNA

Definija funkğı wymiernej:
$y = \frac{W(x)}{P(x)}$ np. $\frac{3x+2}{2x-2}$ ] dwa
wielomiany

$y = \frac{3}{2x+5}$ ~ to t

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Rysowanie Wykresów Funkcji Wymiernych

Rysowanie wykresów funkcji wymiernych wymaga zrozumienia ich zachowania w różnych przedziałach oraz znajomości pojęcia asymptot.

Dla funkcji f(x) = 1/x, możemy wyróżnić dwa przypadki:

  1. Dla a > 0:

    • Funkcja maleje w I i III ćwiartce układu współrzędnych
    • Asymptota pionowa: x = 0
    • Asymptota pozioma: y = 0
  2. Dla a < 0:

    • Funkcja rośnie w II i IV ćwiartce układu współrzędnych
    • Asymptota pionowa: x = 0
    • Asymptota pozioma: y = 0

Example: Wykres funkcji f(x) = 1/x dla a > 0 przypomina hiperbolę, która zbliża się do osi x i y, ale nigdy ich nie przecina.

Highlight: Asymptoty to linie proste, do których wykres funkcji zbliża się, ale nigdy ich nie przecina. Dla funkcji wymiernych, asymptoty mogą być pionowe (gdy mianownik jest równy zero) lub poziome (gdy stopień licznika jest mniejszy od stopnia mianownika).

Przy rysowaniu wykresów funkcji wymiernych, należy:

  1. Określić dziedzinę funkcji
  2. Znaleźć asymptoty pionowe i poziome
  3. Zbadać zachowanie funkcji w otoczeniu asymptot
  4. Znaleźć punkty przecięcia z osiami układu współrzędnych
  5. Określić przedziały monotoniczności funkcji

Vocabulary: Wykres funkcji wymiernej to graficzna reprezentacja wszystkich punktów (x, y) spełniających równanie funkcji wymiernej.

Zrozumienie tych koncepcji jest kluczowe dla efektywnego rysowania i interpretacji wykresów funkcji wymiernych.

2
of 2
# FUNKCJA
WYMIERNA

Definija funkğı wymiernej:
$y = \frac{W(x)}{P(x)}$ np. $\frac{3x+2}{2x-2}$ ] dwa
wielomiany

$y = \frac{3}{2x+5}$ ~ to t

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Definicja i Dziedzina Funkcji Wymiernej

Funkcja wymierna to funkcja, która może być wyrażona jako iloraz dwóch wielomianów. Jej ogólna postać to:

y = P(x) / Q(x)

gdzie P(x) i Q(x) są wielomianami, a Q(x) ≠ 0.

Definition: Funkcja wymierna to iloraz dwóch wielomianów, gdzie mianownik nie może być równy zeru.

Przy określaniu dziedziny funkcji wymiernej, kluczowe jest znalezienie wartości x, dla których mianownik nie jest równy zeru.

Example: Dla funkcji y = 3x+53x+5 / 2x+32x+3, musimy rozwiązać równanie 2x+3 ≠ 0, co daje x ≠ -3/2.

Dla bardziej złożonych funkcji, takich jak y = x+3x+3x2x-2 / 3x63x-6, proces jest podobny:

  1. Rozwiązujemy równanie 3x-6 ≠ 0
  2. Otrzymujemy x ≠ 2
  3. Dziedzina funkcji to wszystkie liczby rzeczywiste oprócz 2, czyli D: x ∈ R - {2}

Highlight: Przy określaniu dziedziny funkcji wymiernej, zawsze szukamy wartości x, dla których mianownik jest równy zero, i wykluczamy te wartości z dziedziny.

Dla funkcji z pierwiastkami w mianowniku, takich jak y = x2+5x²+5 / √x+2x+2, musimy dodatkowo uwzględnić, że wyrażenie pod pierwiastkiem musi być nieujemne:

  1. x+2 ≥ 0
  2. x ≥ -2

Ostatecznie, dziedzina takiej funkcji to D: x ∈ [−2,∞).

Vocabulary: Dziedzina funkcji wymiernej to zbiór wszystkich wartości x, dla których funkcja jest określona, czyli dla których mianownik nie jest równy zero.

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Co to jest funkcja wymierna?

Funkcja wymierna to funkcja, która jest zapisana jako iloraz dwóch wielomianów W(x) i P(x), czyli w postaci f(x) = W(x)/P(x). Ważne jest, aby pamiętać, że dziedzina funkcji wymiernej obejmuje wszystkie liczby rzeczywiste poza tymi, które powodują zerowanie się mianownika. Na przykład dla funkcji f(x) = (2x+3)/(3x-6) musimy wykluczyć wartość x=2, ponieważ dla niej mianownik przyjmuje wartość zero.

Jak wyznaczyć dziedzinę funkcji wymiernej?

Aby wyznaczyć dziedzinę funkcji wymiernej, musimy znaleźć wartości, dla których mianownik jest różny od zera. Na przykład dla funkcji f(x) = (2x+5)/((x+3)(x-2)) rozwiązujemy nierówność (x+3)(x-2) ≠ 0, co daje nam x ≠ -3 i x ≠ 2. Dziedziną funkcji wymiernej z pierwiastkiem może być jeszcze bardziej ograniczona, jeśli w liczniku lub mianowniku występują pierwiastki, które wprowadzają dodatkowe warunki.

Jakie są podstawowe własności funkcji wymiernej typu f(x)=1/x?

Funkcja f(x)=1/x jest podstawowym przykładem funkcji homograficznej, która ma charakterystyczny kształt hiperboli. Dla a>0, funkcja maleje w pierwszej i trzeciej ćwiartce układu współrzędnych, a dla a<0, funkcja rośnie. Funkcja ta ma asymptoty funkcji wymiernej - pionową x=0 oraz poziomą y=0, które są kluczowe przy rysowaniu jej wykresu. Pamiętaj, że funkcja nigdy nie przecina tych asymptot.

Jak narysować wykres funkcji wymiernej?

Aby narysować wykres funkcji wymiernej, należy najpierw określić jej dziedzinę, znaleźć asymptoty pionowe (gdzie mianownik się zeruje) i poziome, a następnie wyznaczyć miejsca zerowe (gdzie licznik się zeruje). Potem należy zbadać zachowanie funkcji w pobliżu asymptot i narysować odpowiednie gałęzie hiperboli. W przypadku bardziej złożonych funkcji wymiernych zadania często wymagają również analizy przebiegu zmienności, aby dokładnie określić kształt wykresu.

Dodatkowe Źródła

  1. Matematyka z plusem. Funkcje wymierne przez Marcin Kurczab, Elżbieta Kurczab, Elżbieta Świda, GWO 2019, Podręcznik, Kompleksowe omówienie funkcji wymiernych z licznymi przykładami i zadaniami

  2. Matematyka. Poznać, zrozumieć. Funkcje i ich własności przez Wojciecha Balka, WSiP 2020, Podręcznik, Szczegółowe wyjaśnienie własności funkcji wymiernych

  3. Zbiór zadań z matematyki dla liceum przez Marian Gewert, Zbigniew Skoczylas, GiS 2018, Zbiór zadań, Bogaty wybór zadań dotyczących funkcji wymiernych z rozwiązaniami

  4. Matematyka. Repetytorium maturalne. Poziom rozszerzony przez Piotra Gulgowskiego, Pazdro 2021, Repetytorium, Rozdział o funkcjach wymiernych zawiera teorię i zadania maturalne

Sprawdź swoją wiedzę

  1. Przeanalizuj wpływ parametrów na kształt wykresu funkcji homograficznej f(x) = ax+bax+b/cx+dcx+d - wykonaj serię wykresów zmieniając wartości a, b, c i d, obserwując przesunięcia asymptot i zmianę kształtu.

  2. Zbadaj związek między miejscami zerowymi licznika i mianownika a asymptotami funkcji wymiernej - stwórz własne przykłady funkcji i sprawdź, jak punkty przecięcia wykresu z osiami współrzędnych zależą od tych miejsc zerowych.

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Stefan Sużytkownik iOS

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Samantha Klichużytkownik Androida

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.

Annaużytkownik iOS

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Czym jest Towarzysz AI z Knowunity?

Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.

Gdzie mogę pobrać aplikację Knowunity?

Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.

Czy aplikacja Knowunity naprawdę jest darmowa?

Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.