Otwórz aplikację

Przedmioty

MatematykaMatematyka9694 wyświetleń·Zaktualizowano 19 lip 2026·3 strony

Geometria płaska: Koła i okręgi - Wzór na długość cięciwy i inne wzory

Dokument przedstawia kluczowe pojęcia i wzory z zakresu geometrii płaskiej,...

1
of 3
Koła i okręgi – strona 1

Kąty w kole i ich właściwości

Ta strona skupia się na kątach w kole, omawiając kąty środkowe, wpisane i dopisane. Przedstawia ich definicje, wzajemne zależności oraz kluczowe twierdzenia.

Definicja: Kąt środkowy koła to kąt, którego wierzchołek znajduje się w środku koła.

Vocabulary: Kąt wpisany w koło to kąt wypukły, wyznaczony przez dwie cięciwy o wspólnym końcu, będącym wierzchołkiem kąta.

Strona prezentuje ważne zależności między kątami:

Highlight: Jeżeli kąt wpisany i kąt środkowy są oparte na tym samym łuku, to kąt środkowy jest dwa razy większy od kąta wpisanego.

Przedstawiono również wzór na długość cięciwy w zależności od kąta środkowego:

Example: Jeśli α to miara kąta środkowego koła o promieniu r, a ł jest długością łuku, na którym ten kąt jest oparty, to można użyć wzoru: α / 360° = ł / (2πr)

Omówiono także właściwości kątów dopisanych i wpisanych:

Highlight: Kąt wpisany oparty na półokręgu jest kątem prostym. Kąty wpisane oparte na tym samym łuku są równe.

Ta strona dostarcza cennych informacji na temat kątów w kole, prezentując zadania z kątami wpisanymi i środkowymi oraz ich rozwiązania, co jest szczególnie przydatne przy przygotowaniach do matury z matematyki.

2
of 3
Koła i okręgi – strona 2

Okręgi opisane i wpisane w trójkąty

Ostatnia strona koncentruje się na okręgach opisanych i wpisanych w trójkąty, prezentując ich właściwości i związane z nimi twierdzenia.

Highlight: Symetralne boków dowolnego trójkąta przecinają się w jednym punkcie, który jest środkiem okręgu opisanego na tym trójkącie.

Omówiono szczególne przypadki dla trójkątów równoramiennych i równobocznych:

Example: W trójkącie równobocznym środek okręgu wpisanego jest punktem przecięcia wysokości i jest również środkiem okręgu opisanego na tym trójkącie.

Przedstawiono wzory związane z okręgami opisanymi i wpisanymi:

Vocabulary: Dla trójkąta prostokątnego o przyprostokątnych a i b oraz przeciwprostokątnej c, promień okręgu opisanego R = c/2.

Example: W trójkącie prostokątnym punkty styczności okręgu wpisanego z bokami dzielą przyprostokątne a, b na odcinki ara-r i r oraz brb-r i r, a przeciwprostokątną c na odcinki ara-r i brb-r.

Ta strona dostarcza cennych informacji na temat wzajemnego położenia okręgów i trójkątów, prezentując liczne zadania z geometrii płaskiej wraz z rozwiązaniami, co jest niezwykle pomocne przy nauce i przygotowaniach do egzaminów z matematyki.

3
of 3
Koła i okręgi – strona 3

Koła i okręgi - podstawowe pojęcia i właściwości

Strona ta wprowadza podstawowe pojęcia związane z kołami i okręgami, koncentrując się na ich elementach i wzajemnym położeniu. Omówiono tu promień, średnicę, cięciwę oraz styczne i sieczne okręgu.

Definicja: Koło o środku w punkcie O i promieniu r to zbiór wszystkich punktów płaszczyzny, których odległość od punktu O jest mniejsza lub równa r.

Przedstawiono kluczowe właściwości stycznych i siecznych:

Highlight: Styczna do okręgu ma tylko jeden punkt wspólny z okręgiem, zwany punktem styczności. Promień poprowadzony do punktu styczności jest prostopadły do stycznej.

Vocabulary: Sieczna okręgu to prosta, która ma dwa punkty wspólne z danym okręgiem.

Omówiono również wzajemne położenie dwóch okręgów, wyróżniając pięć przypadków:

  1. Okręgi rozłączne zewnętrznie
  2. Okręgi styczne zewnętrznie
  3. Okręgi przecinające się
  4. Okręgi styczne wewnętrznie
  5. Okręgi rozłączne wewnętrznie

Example: Dla okręgów o(O₁, r₁) i o(O₂, r₂), są one styczne zewnętrznie, gdy |O₁O₂| = r₁ + r₂. W tym przypadku okręgi mają dwie styczne zewnętrzne i jedną wewnętrzną.

Ta strona stanowi solidną podstawę do zrozumienia geometrii płaskiej okręgów i kół, wprowadzając kluczowe pojęcia i wzory na cięciwę okręgu.

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Kąt wpisany w koło to kąt wypukły, wyznaczony przez dwie cięciwy o wspólnym końcu. Ciekawostką jest, że kiedy kąt wpisany i środkowy są oparte na tym samym łuku, to kąt środkowy jest zawsze dwa razy większy od kąta wpisanego. To jedna z najważniejszych zależności wykorzystywanych w zadaniach z kątami w kole, szczególnie przydatna przy rozwiązywaniu problemów geometrycznych.

Aby obliczyć długość cięciwy, potrzebujesz znać promień okręgu i odległość cięciwy od środka okręgu. Wzór na długość cięciwy to d = 2·√(r² - h²), gdzie r to promień okręgu, a h to odległość cięciwy od środka. Jeśli promień przechodzi przez środek cięciwy, jest on prostopadły do niej i dzieli ją na dwie równe części, co również może pomóc w obliczeniach. Warto pamiętać, że geometria płaska okręgi i koła wzory często wykorzystują te zależności.

Dwa okręgi mogą znajdować się względem siebie w pięciu różnych położeniach. Mogą być rozłączne zewnętrznie, styczne zewnętrznie, przecinające się, styczne wewnętrznie lub rozłączne wewnętrznie. O tym, w jakim położeniu są okręgi, decyduje odległość między ich środkami w porównaniu z sumą lub różnicą ich promieni. Przy rozwiązywaniu zadań dotyczących wzajemnego położenia dwóch okręgów warto pamiętać o wzorach określających te warunki, np. okręgi przecinają się, gdy |r₁ - r₂| < |O₁O₂| < r₁ + r₂.

Okrąg opisany przechodzi przez wszystkie wierzchołki trójkąta, a jego środek znajduje się w punkcie przecięcia symetralnych boków tego trójkąta. Natomiast okrąg wpisany w trójkąt jest styczny do wszystkich jego boków, a jego środek leży w punkcie przecięcia dwusiecznych kątów wewnętrznych trójkąta. W przypadku trójkąta równobocznego, środki obu okręgów pokrywają się, co jest wyjątkową właściwością. Warto wiedzieć, że wzajemne położenie okręgu i prostej (np. boku trójkąta) może być styczne lub sieczne.

Dodatkowe Źródła

  1. Matematyka wokół nas - Geometria płaska przez Mariusz Pawlikowski, WSiP 2021, Podręcznik, Kompleksowe omówienie zagadnień geometrii płaskiej z naciskiem na koła i okręgi

  2. Matematyka z plusem - Zbiór zadań dla liceum przez Marcin Kurczab, Elżbieta Kurczab, GWO 2020, Zbiór zadań, Zawiera praktyczne zadania z rozwiązaniami dotyczące kątów wpisanych i środkowych

  3. Matematyka. Korepetycje maturzysty przez Helena Pawłowska, Wydawnictwo Nowa Era 2019, Poradnik, Doskonałe wyjaśnienia wzorów na cięciwy okręgu i kąty w kole

  4. Geometria dla każdego przez Zdzisław Pogoda, Oficyna Edukacyjna Pazdro 2022, Poradnik, Przystępne wyjaśnienia wzajemnego położenia dwóch okręgów z praktycznymi przykładami

Sprawdź swoją wiedzę

  1. Wykonaj interaktywne ćwiczenie badania wzajemnego położenia dwóch okręgów: narysuj dwa okręgi o różnych promieniach i zmieniaj odległość między ich środkami, obserwując kiedy są rozłączne, styczne, czy przecinające się.

  2. Przygotuj model "kątomierza okręgowego" z kartonu - zaznacz kąt środkowy i odpowiadający mu kąt wpisany na tym samym łuku, aby praktycznie sprawdzić zależność, że kąt środkowy jest dwa razy większy od wpisanego.

Podobne notatki

Najpopularniejsze notatki: Koło

3

Najpopularniejsze notatki z Matematyka

9

Najpopularniejsze notatki

9

Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Stefan Sużytkownik iOS

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Samantha Klichużytkownik Androida

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.

Annaużytkownik iOS

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.

Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.

Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.
MatematykaMatematyka9694 wyświetleń·Zaktualizowano 19 lip 2026·3 strony

Geometria płaska: Koła i okręgi - Wzór na długość cięciwy i inne wzory

Dokument przedstawia kluczowe pojęcia i wzory z zakresu geometrii płaskiej, koncentrując się na okręgach, kołach i trójkątach. Omawia wzajemne położenie okręgów, kąty w kole, okręgi opisane i wpisane w trójkąty oraz związane z nimi właściwości geometryczne.

• Szczegółowo wyjaśniono pojęcia...

1
of 3
Koła i okręgi – strona 1

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Kąty w kole i ich właściwości

Ta strona skupia się na kątach w kole, omawiając kąty środkowe, wpisane i dopisane. Przedstawia ich definicje, wzajemne zależności oraz kluczowe twierdzenia.

Definicja: Kąt środkowy koła to kąt, którego wierzchołek znajduje się w środku koła.

Vocabulary: Kąt wpisany w koło to kąt wypukły, wyznaczony przez dwie cięciwy o wspólnym końcu, będącym wierzchołkiem kąta.

Strona prezentuje ważne zależności między kątami:

Highlight: Jeżeli kąt wpisany i kąt środkowy są oparte na tym samym łuku, to kąt środkowy jest dwa razy większy od kąta wpisanego.

Przedstawiono również wzór na długość cięciwy w zależności od kąta środkowego:

Example: Jeśli α to miara kąta środkowego koła o promieniu r, a ł jest długością łuku, na którym ten kąt jest oparty, to można użyć wzoru: α / 360° = ł / (2πr)

Omówiono także właściwości kątów dopisanych i wpisanych:

Highlight: Kąt wpisany oparty na półokręgu jest kątem prostym. Kąty wpisane oparte na tym samym łuku są równe.

Ta strona dostarcza cennych informacji na temat kątów w kole, prezentując zadania z kątami wpisanymi i środkowymi oraz ich rozwiązania, co jest szczególnie przydatne przy przygotowaniach do matury z matematyki.

2
of 3
Koła i okręgi – strona 2

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Okręgi opisane i wpisane w trójkąty

Ostatnia strona koncentruje się na okręgach opisanych i wpisanych w trójkąty, prezentując ich właściwości i związane z nimi twierdzenia.

Highlight: Symetralne boków dowolnego trójkąta przecinają się w jednym punkcie, który jest środkiem okręgu opisanego na tym trójkącie.

Omówiono szczególne przypadki dla trójkątów równoramiennych i równobocznych:

Example: W trójkącie równobocznym środek okręgu wpisanego jest punktem przecięcia wysokości i jest również środkiem okręgu opisanego na tym trójkącie.

Przedstawiono wzory związane z okręgami opisanymi i wpisanymi:

Vocabulary: Dla trójkąta prostokątnego o przyprostokątnych a i b oraz przeciwprostokątnej c, promień okręgu opisanego R = c/2.

Example: W trójkącie prostokątnym punkty styczności okręgu wpisanego z bokami dzielą przyprostokątne a, b na odcinki ara-r i r oraz brb-r i r, a przeciwprostokątną c na odcinki ara-r i brb-r.

Ta strona dostarcza cennych informacji na temat wzajemnego położenia okręgów i trójkątów, prezentując liczne zadania z geometrii płaskiej wraz z rozwiązaniami, co jest niezwykle pomocne przy nauce i przygotowaniach do egzaminów z matematyki.

3
of 3
Koła i okręgi – strona 3

Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!

  • Dostęp do wszystkich materiałów
  • Popraw swoje oceny
  • Dołącz do milionów studentów

Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.

Koła i okręgi - podstawowe pojęcia i właściwości

Strona ta wprowadza podstawowe pojęcia związane z kołami i okręgami, koncentrując się na ich elementach i wzajemnym położeniu. Omówiono tu promień, średnicę, cięciwę oraz styczne i sieczne okręgu.

Definicja: Koło o środku w punkcie O i promieniu r to zbiór wszystkich punktów płaszczyzny, których odległość od punktu O jest mniejsza lub równa r.

Przedstawiono kluczowe właściwości stycznych i siecznych:

Highlight: Styczna do okręgu ma tylko jeden punkt wspólny z okręgiem, zwany punktem styczności. Promień poprowadzony do punktu styczności jest prostopadły do stycznej.

Vocabulary: Sieczna okręgu to prosta, która ma dwa punkty wspólne z danym okręgiem.

Omówiono również wzajemne położenie dwóch okręgów, wyróżniając pięć przypadków:

  1. Okręgi rozłączne zewnętrznie
  2. Okręgi styczne zewnętrznie
  3. Okręgi przecinające się
  4. Okręgi styczne wewnętrznie
  5. Okręgi rozłączne wewnętrznie

Example: Dla okręgów o(O₁, r₁) i o(O₂, r₂), są one styczne zewnętrznie, gdy |O₁O₂| = r₁ + r₂. W tym przypadku okręgi mają dwie styczne zewnętrzne i jedną wewnętrzną.

Ta strona stanowi solidną podstawę do zrozumienia geometrii płaskiej okręgów i kół, wprowadzając kluczowe pojęcia i wzory na cięciwę okręgu.

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Kąt wpisany w koło to kąt wypukły, wyznaczony przez dwie cięciwy o wspólnym końcu. Ciekawostką jest, że kiedy kąt wpisany i środkowy są oparte na tym samym łuku, to kąt środkowy jest zawsze dwa razy większy od kąta wpisanego. To jedna z najważniejszych zależności wykorzystywanych w zadaniach z kątami w kole, szczególnie przydatna przy rozwiązywaniu problemów geometrycznych.

Aby obliczyć długość cięciwy, potrzebujesz znać promień okręgu i odległość cięciwy od środka okręgu. Wzór na długość cięciwy to d = 2·√(r² - h²), gdzie r to promień okręgu, a h to odległość cięciwy od środka. Jeśli promień przechodzi przez środek cięciwy, jest on prostopadły do niej i dzieli ją na dwie równe części, co również może pomóc w obliczeniach. Warto pamiętać, że geometria płaska okręgi i koła wzory często wykorzystują te zależności.

Dwa okręgi mogą znajdować się względem siebie w pięciu różnych położeniach. Mogą być rozłączne zewnętrznie, styczne zewnętrznie, przecinające się, styczne wewnętrznie lub rozłączne wewnętrznie. O tym, w jakim położeniu są okręgi, decyduje odległość między ich środkami w porównaniu z sumą lub różnicą ich promieni. Przy rozwiązywaniu zadań dotyczących wzajemnego położenia dwóch okręgów warto pamiętać o wzorach określających te warunki, np. okręgi przecinają się, gdy |r₁ - r₂| < |O₁O₂| < r₁ + r₂.

Okrąg opisany przechodzi przez wszystkie wierzchołki trójkąta, a jego środek znajduje się w punkcie przecięcia symetralnych boków tego trójkąta. Natomiast okrąg wpisany w trójkąt jest styczny do wszystkich jego boków, a jego środek leży w punkcie przecięcia dwusiecznych kątów wewnętrznych trójkąta. W przypadku trójkąta równobocznego, środki obu okręgów pokrywają się, co jest wyjątkową właściwością. Warto wiedzieć, że wzajemne położenie okręgu i prostej (np. boku trójkąta) może być styczne lub sieczne.

Dodatkowe Źródła

  1. Matematyka wokół nas - Geometria płaska przez Mariusz Pawlikowski, WSiP 2021, Podręcznik, Kompleksowe omówienie zagadnień geometrii płaskiej z naciskiem na koła i okręgi

  2. Matematyka z plusem - Zbiór zadań dla liceum przez Marcin Kurczab, Elżbieta Kurczab, GWO 2020, Zbiór zadań, Zawiera praktyczne zadania z rozwiązaniami dotyczące kątów wpisanych i środkowych

  3. Matematyka. Korepetycje maturzysty przez Helena Pawłowska, Wydawnictwo Nowa Era 2019, Poradnik, Doskonałe wyjaśnienia wzorów na cięciwy okręgu i kąty w kole

  4. Geometria dla każdego przez Zdzisław Pogoda, Oficyna Edukacyjna Pazdro 2022, Poradnik, Przystępne wyjaśnienia wzajemnego położenia dwóch okręgów z praktycznymi przykładami

Sprawdź swoją wiedzę

  1. Wykonaj interaktywne ćwiczenie badania wzajemnego położenia dwóch okręgów: narysuj dwa okręgi o różnych promieniach i zmieniaj odległość między ich środkami, obserwując kiedy są rozłączne, styczne, czy przecinające się.

  2. Przygotuj model "kątomierza okręgowego" z kartonu - zaznacz kąt środkowy i odpowiadający mu kąt wpisany na tym samym łuku, aby praktycznie sprawdzić zależność, że kąt środkowy jest dwa razy większy od wpisanego.

Podobne notatki

Najpopularniejsze notatki: Koło

3

Najpopularniejsze notatki z Matematyka

9

Najpopularniejsze notatki

9

Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.

4.6/5App Store
4.7/5Google Play

Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.

Stefan Sużytkownik iOS

Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.

Samantha Klichużytkownik Androida

Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.

Annaużytkownik iOS

Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...

Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.

Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.

Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.